MVI • ICT
Les 3
Computerhardware deel 2
Opslag • GPU • voeding • BIOS/UEFI • configuratie • ESD
SSD
SNEL OPSLAG
GPU
BEELD REKENWERK
PSU
STROOM
BIOS
OPSTART
± 50 minuten
MVI • ICT
Les 3
Computerhardware deel 2
Opslag • GPU • voeding • BIOS/UEFI • configuratie • ESD
SSD
SNEL OPSLAG
GPU
BEELD REKENWERK
PSU
STROOM
BIOS
OPSTART
± 50 minuten
LESOPBOUW
Zo ziet de les eruit
1
Terugblik
6 min
2
Opslag
10 min
3
GPU + voeding
11 min
4
BIOS + configuratie
12 min
5
Veilig werken
6 min
6
Exit + boek
5 min
MVI • ICT | Les 3
3
AAN HET EINDE VAN DEZE LES KAN IK...
Leerdoelen
Opslag
HDD en SSD onderscheiden en interne/externe opslag herkennen.
GPU
uitleggen waarom een GPU belangrijk kan zijn voor video, 3D en games.
Voeding
uitleggen wat een voeding doet en waarom vermogen/koeling belangrijk zijn.
BIOS
de functie van BIOS/UEFI uitleggen.
Configuratie
een eenvoudige computerconfiguratie beoordelen.
Veilig werken
uitleggen wat ESD is en hoe je schade voorkomt.
MVI • ICT | Les 3
4
Welk onderdeel van een computer voert berekeningen en opdrachten uit?
RAM
SSD
CPU
PSU
Welk geheugen verliest zijn inhoud als de stroom uitgaat?
ROM
HDD
RAM
SSD
Hoeveel bits zitten er in 1 byte?
16
8
4
2
LES 2
Korte terugblik
CPU
verwerkt opdrachten
RAM
tijdelijk werkgeheugen
ROM
vaste informatie
1 byte
8 bits
Deze kennis heb je nodig om hardware als één systeem te begrijpen.
MVI • ICT | Les 3
6
HOOFDSTUK 2.7
Dataopslag: HDD of SSD?
HDD
MAGNETISCHE SCHIJF
goedkoop bij veel opslag
bewegende onderdelen
langzamer
gevoeliger voor stoten
SSD
GEHEUGENCHIPS
sneller
geen bewegende onderdelen
minder kwetsbaar
lager energieverbruik
Belangrijk: opslag bewaart data ook als de computer uit staat.
MVI • ICT | Les 3
7
Sleepvraag
HDD
SSD
Bewegende onderdelen
Sneller
Magnetische opslag
Minder kwetsbaar
Goedkoop bij veel opslag
Geheugenchips
DATAOPSLAG
Intern of extern?
INTERNE OPSLAG
Zit in de computer
HDD
SSD
M.2 SSD
Voor besturingssysteem, programma’s en bestanden.
EXTERNE / VERWISSELBARE OPSLAG
USB-stick
Externe SSD
Externe HDD
Handig om bestanden mee te nemen, over te zetten of als back-up.
Vraag: waar staat jouw schoolwerk meestal?
MVI • ICT | Les 3
9
VIDEOKAART
GPU: rekenen voor beeld
GPU
Graphics Processing Unit
zet gegevens om in beeld en voert veel grafische berekeningen uit
Wanneer is een aparte videokaart vooral nuttig?
VIDEO
Premiere / montage
3D
modelleren / renderen
GAMES
zware graphics
MEER SCHERMEN
hogere belasting
Voor lichte kantoortaken is geïntegreerde graphics vaak genoeg.
MVI • ICT | Les 3
10
Je monteert 4K-video en de computer voelt traag. Wat zou jij als eerste onderzoeken/upgraden?
GPU
RAM
SSD
CPU
SYSTEEMKAST
Voeding en koeling
PSU / netvoeding
230 V uit het stopcontact → lagere spanningen voor de computeronderdelen
WATT = VERMOGEN
Krachtigere onderdelen vragen vaak om een krachtigere voeding.
Waarom koeling?
onderdelen worden warm
luchtstroom voert warmte af
kabelmanagement helpt airflow
te veel warmte kan instabiliteit geven
Een goede configuratie gaat dus niet alleen over “snelle onderdelen”.
MVI • ICT | Les 3
12
OPSTARTEN VÓÓR WINDOWS
BIOS / UEFI
AAN
power
→
BIOS / UEFI
controle + instellingen
→
BOOT
startschijf kiezen
→
OS
Windows / Linux / macOS
Wat kun je er bijvoorbeeld instellen?
opstartvolgorde
datum en tijd
hardware-instellingen
firmware-updates
UEFI
is de modernere opvolger van BIOS en biedt meer mogelijkheden en een modernere interface.
MVI • ICT | Les 3
13
Sleepvraag
Bewaart data
Grafische berekeningen
Levert juiste spanning
Start en controleert hardware voor het besturingsysteem
SSD
GPU
PSU
BIOS/UEFI
TOEPASSEN
Welke configuratie past beter?
Situatie: een MVI-leerling gebruikt Photoshop, Premiere Pro en af en toe 3D.
PC A
CPU: 2,4 GHz • 4 cores
RAM: 8 GB
Opslag: 1 TB HDD
GPU: geïntegreerd
PC B
CPU: 3,5 GHz • 6 cores
RAM: 16 GB
Opslag: 1 TB SSD
GPU: aparte videokaart
Welke kies jij — en welke specificaties geven de doorslag?
MVI • ICT | Les 3
15
Kies PC A of PC B voor de MVI-leerling. Noem minimaal twee onderdelen uit de configuratie en leg uit waarom die belangrijk zijn.
VOORKOM SCHADE
Veilig werken: ESD
⚡
Statische elektriciteit
Een kleine ontlading kan gevoelige computeronderdelen beschadigen.
Veilige volgorde
1
1. Computer uitschakelen
2
2. Stekker en kabels los
3
3. ESD-polsbandje gebruiken
4
4. Onderdelen voorzichtig hanteren
Vraag: waarom moet je eerst alle spanning verwijderen?
MVI • ICT | Les 3
17
MVI P3 ICT • H2
Zelfstandig verwerken
Werk in deze volgorde:
2.08
HDD / SSD
2.09
interne / externe opslag
2.10
videokaart / GPU
2.13
BIOS / UEFI
Klaar?
Ga verder met 2.11 en 2.15. 2.16 (ESD) kan als huiswerk als je tijd tekortkomt.
Gebruik je boek én je aantekeningen. Leg antwoorden in eigen woorden uit.
MVI • ICT | Les 3
18
Waarom gebruik je een ESD-polsbandje?
Noem 1 verschil tussen HDD en SSD.
Wat doet het BIOS/UEFI?
Les 3 afgerond
Dit moet blijven hangen:
SSD
sneller en minder kwetsbaar dan HDD
GPU
belangrijk voor grafisch zwaar werk
PSU
levert de juiste spanning en genoeg vermogen
BIOS/UEFI
start en configureert hardware vóór het OS
Configuratie
moet passen bij het gebruik
ESD
voorkom statische schade
Volgende stap: software en besturingssystemen