Herhalingsles H1
Samenvatting H1
Leer hiernaast ook de leesteksten, begrippen en de chronologie uit het boek
Herhalingsles H1
Samenvatting H1
Leer hiernaast ook de leesteksten, begrippen en de chronologie uit het boek
Par. 1.1A
Op de Indische eilanden ontstonden er verschillende rijken.
Atjeh werd rijk door het verkopen van wapens aan andere landen, zoals China, India en het Arabische rijk.
Atjeh werd geleidt door een sultan.
Atjeh was een belangrijke schakel tussen de Indische eilanden en het vaste land.
De Soendanezen volgden het hindoeïstische geloof. Dit kwam vanaf het vaste land naar de Indische eilanden.
Religie was belangrijk voor kunst en architectuur
Economische invloed: handel, culturele invloed: religie
Par 1.1B
De VOC - Verenigde Oost-Indische Compagnie
Werd opgericht in 1602.
Had een handelsmonopolie - alleenrecht op handel
Handel in specerijen
Had een geweldsmonopolie - alleenrecht om oorlog te voeren
Moord op de Banda-eilanden door J.P. Coen
Par. 1.1C
De kolonie Nederlands-Indië werd bestuurd door de gouverneur-generaal.
Indonesische bestuurders werden residenten genoemd.
Residenten hielpen de gouverneur-generaal om provincies te besturen.
Dit noem je een indirect bestuur.
Het KNIL was het Koninklijk Nederland-Indisch Leger.
De meeste soldaten waren inheemse bewoners van NL-IND.
De officieren waren Nederlands
Het KNIL werd gebruikt om het koloniale rijk uit te breiden.
Par. 1.1C
Modern imperialisme:
Oorzaken: grondstoffen, groot koloniaal rijk en aanzien en het 'recht' van de Europeanen.
Gevolgen: overnemen van grote gebieden, onderdrukking van de bevolking, Europese grootmachten.
Nederland wilde ook een groot koloniaal rijk en dat het aanzien van Nederland te vergroten door de kolonie Nederlands-Indië. Hier haalde Nederland veel grondstoffen vandaan en kreeg meer macht als Europees land. De Nederlanders dachten dat zij het recht hadden om het Indonesische volk te overheersen.
Par. 1 .2A
In de koloniale samenleving had een kleine groep NL-ers de macht.
Indo's waren kinderen van Nederlandse mannen met Indonesische vrouwen.
Na 1880 kwamen er steeds meer Nederlandse vrouwen naar de kolonie.
In de kolonie NL-IND was er sprake van slavernij.
Tussen 1600 en 1800 waren er naar schatting 500.000 mensen als slaaf naar VOC-gebieden in Azië gebracht.
In NL werd in 1860 de slavernij afgeschaft, maar in de praktijk bleven veel mensen met slaven werken.
Continuïteit: blijven werken met slaven, slecht betalen en slecht behandelen.
Discontinuïteit: slavernij is volgens de wet verboden.
Par. 1.2B
1830: invoering cultuurstelsel op Java
Economisch systeem waarbij de boeren één vijfde van hun grond cultuurproducten zoals koffie, suiker en tabak moesten verbouwen.
De boeren staan deze producten af aan de Nederlanders.
De Nederlandse regering krijgt hierdoor veel geld zonder veel te hoeven doen.
De boeren kregen een kleine vergoeding voor het werk.
Het cultuurstelsel werd in 1870 afgeschaft
Par. 1.2B
Uitbuiting door het cultuurstelsel (hierdoor werd het een ramp)
Boeren konden weinig zelf verbouwen door het cultuurstelsel. Ze hadden hierdoor honger
Sommige regenten dwongen de boeren om meer af te staan dan 1/5
Boeren die geen geschikte grond hadden voor het cultuurstelsel moesten 66 dagen per jaar werken voor het Nederlandse bestuur. In de praktijk waren dit 100 tot 200 dagen per jaar.
Kritiek op het cultuurstelsel
Multatuli - Max Havelaar
Kritiek kwam vooral van de liberalen
Liberalisme: politieke stroming die opkomt voor zoveel mogelijk vrijheid voor burgers en bedrijven.
Par. 1.2C
In 1870 wordt het cultuurstelsel afgeschaft
Na de afschaffing komen er meer Nederlandse landbouwbedrijven. Vooral op Java en Sumatra.
Het werk werd gedaan door loonarbeiders uit de lokale bevolking.
Dit nieuwe systeem werd het systeem van vrije arbeid genoemd.
Contractarbeiders: werden gehaald van andere eilanden of uit andere landen, zoals China. Deze mensen verdienden erg weinig.
Nederlandse ondernemers noemden deze contractarbeiders koelies.
Zwaar en eentonig werk en contractarbeiders mochten gestraft worden als ze hun werk niet haalden (koelieordonnantie (1880))
Par. 1.3A
Rond 1900 ontstond het idee bij de Nederlanders dat het hun taak was om vooruitgang te brengen in Nederlands-Indië en de bevolking op te voeden.
Nederland moest iets terugdoen voor de kolonie.
Nederlanders voelden zich beter dan de Aziatische volken (modern imperialisme).
19e eeuw opkomst nationalisme.
Trots op eigen land, volk en cultuur
Witte mensen voelden zich beter dan Aziaten.
Par. 1.3A
1901: ethische politiek.
Die politiek ging ervan uit dat Nederland moest zorgen voor de ontwikkeling in de koloniën.
Nederland investeert in onderwijs, gezondheidszorg, economie en infrastructuur.
Voor een groot deel van de inheemse bevolking veranderde er weinig door de ethische politiek. De welvaart nam niet toe.
1918: oprichting Volksraad.
Adviesraad waarin Nederlanders en leden uit de inheemse bevolking zaten.
Gaf advies over het koloniale bestuur, maar mocht geen beslissingen nemen.
1.3B
Het ontstaan van nationalisme
Na 1900 groeide op Java het nationalisme snel door een inheemse groep van hoger opgeleide elite op Java.
Oorzaken groei:
De mensen waren trots op hun eigen cultuur en volk.
Er kwam een groter zelfvertrouwen van de Indonesiërs.
Sommige inheemse jongeren gingen studeren in Nederland en maakten daar kennis met het nationalisme.
Par. 1.3B
Soekarno en de PNI
PNI: Partai nasional Indonesia
Opgericht in 1927 door Soekarno en Mohammed Hatta
Eisten volledige onafhankelijkheid voor hun land.
PNI weigerde samenwerking met Nederland.
Soekarno kreeg veel medestanders. Nederland zag hem als gevaarlijk.
1930: Soekarno wordt gevangen genomen. Hij werd hierdoor populairder.
Ook Hatta en andere nationalistische leiders werden gearresteerd en opgesloten in een strafkamp.
Par. 1.3C
1942: Japan valt Nederlands-Indië binnen.
De Nederlanders worden geïnterneerd in Jappenkampen.
Soekarno en Hatta worden vrijgelaten.
Bezetting NL-IND door Japan:
Soekarno hoopte dat met de hulp van Japan Indonesië onafhankelijk zou worden.
Japan wilde Indonesië geen onafhankelijkheid geven, maar onderdeel maken van het Japanse Rijk.
Par. 1.3C
In het begin waren veel Indonesiërs blij met de komst van de Japanners.
Maar:
De Japanners wilden vooral grondstoffen voor hun eigen oorlogsvoering.
Beroofden Indonesië van land- en mijnbouwproducten.
De economie stortte in en de inheemse bevolking leed honger.
Indonesië onafhankelijk
15 augustus 1945: Japan geeft zich over.
17 augustus 1945: Soekarno roept de onafhankelijkheid uit
De Nederlandse regering erkende de Republiek Indonesië niet en vond dat Indonesië weer een kolonie moest worden --> stuurt een leger.
1.3C
Het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid kwam op een perfect moment:
De capitulatie van Japan was twee dagen eerder getekend.
Nederland had nog geen kans gehad om een leger naar Indonesië te sturen of gebruik te maken van het KNIL door de Tweede Wereldoorlog.
Er waren dus twee dagen in Nederlands-Indië zonder buitenlands bestuur (Japan en Nederland).
Dit zorgde voor het perfecte moment.
1.4A
Soekarno riep de onafhankelijkheid uit onder druk van de Pemoeda's
Pemoeda's: een nationalistische jongerenorganisatie (1920)
Tijdens de oorlog hadden de Japanners deze jongeren getraind tot militairen.
Wilden voorkomen dat het Nederlandse bestuur terugkeerde naar Indonesië.
De Nederlandse regering accepteert de onafhankelijkheid niet.
Nederland stuurt soldaten naar de kolonie.
1945-1949: Indonesische onafhankelijkheidsoorlog
Twee politionele acties: inzet veel soldaten en verovering groot gebied.
Guerilla oorlogvoering aan de kant van de Indonesische bevolking.
De Nederanders pleegden veel oorlogsmisdaden.
Slide titel
Slide tekst
Par. 1.4B
Tot 1949 voerde NL oorlog in IND. Uiteindelijk moest NL zich terugtrekken en de onafhankelijkheid van Indonesië erkennen.
Veel internationaal protest. Vooral vanuit de Verenigde Naties (VN).
De VN wilde dat NL direct zou stoppen met de oorlog. Ze vonden het onjuist dat NL de kolonie door geweld wilde behouden.
De Verenigde Staten dreigde met het stopzetten van economische hulp.
NL had deze hulp nodig om het land op te bouwen na WO2.
Uiteindelijk zag de Nederlandse regering in dat ze de kolonie niet kon behouden.
Indonesië krijgt de soevereiniteit/onafhankelijkheid op 27 december 1949.
Soekarno wordt de leider van het land.
Par. 1.4B
Problemen in Indonesië na de onafhankelijkheid:
De Tweede Wereldoorlog en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog hadden grote schade aangebracht aan de economie in het land.
Sommige regio's wilden geen onderdeel zijn van Indonesië:
De Molukken en Atjeh wilden zelfstandige staten worden.
De nieuwe regering van Indonesië zette het leger in om opstandige gebieden onder controle te krijgen.
Veel Indonesiërs wantrouwden Nederlanders en indo's die nog in Indonesië woonden en nog steeds de grote bedrijven in handen hadden.
1957: Nederlandse bedrijven worden eigendom van de Indonesische staat. Nederland krijgt hiervoor een vergoeding.
Par. 1.4C
Na 1949 waren de conflicten tussen NL en IND niet voorbij. De eeuwenlange overheersing had vele sporen nagelaten in beide landen, die tot in onze tijd gevolgen hebben:
Migranten uit Indonesië
Ruim 300.000 Nederlanders en Indo's trokken weg uit Indonesië (1945-1968).
Ze waren daar waren in Indonesië onveilig.
Ze beïnvloeden de Nederlandse cultuur: nasi, saté en indorock.
Veel Molukkers komen naar Nederland. Een deel was soldaat geweest in het KNIL.
Par. 1.4C
Ook kwamen veel Molukkers naar Nederland. Een deel van het was soldaat geweest in het KNIL.
De Molukkers waren bang om gestraft te worden door Indonesische nationalisten.
Ze wilden een land voor zichzelf en riepen in 1950 de Republiek der Zuid-Molukken uit. Het Indonesische leger bezette daarop de Molukken.
1970: in Nederland voeren jonge Molukkers felle acties.
Waaronder een gijzeling in een trein (de treinkaping).
Hiermee vroegen ze aandacht voor het lot van de Molukkers die kil waren ontvangen door Nederland en nog niet terug konden naar de Molukken.
Zij vonden dat NL zich meer moest inzetten voor een onafhankelijke Molukse staat.
Par. 1.4C
Nieuw-Guinea:
Nl en IND hadden ruzie over Nieuw-Guinea.
Dit eiland stond niet in de soevereiniteitsoverdracht (1949).
Nieuw-Guinea was nog steeds een Nederlandse kolonie, maar Indonesië wilde het hebben.
De VS zette NL opnieuw NL onder druk om het land af te staan. NL droeg Nieuw-Guinea in 1963 over.
Nieuwe verhoudingen:
1963: stap voor stap nieuwe politieke relatie tussen NL en IND.
1998: NL heeft kritiek op IND vanwege weinig democratisch bestuur in IND.
Indonesiërs eisen excuses van NL vanwege de koloniale geschiedenis.
Vanaf 1990 wordt er meer over de Nederlandse oorlogsmisdaden in Nederlands-Indië geschreven.