Biologie 3 Homeostase en prikkelverwerking bij planten (module 1 en 2)

Homeostase bij planten

1 / 62
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuurwetenschappenSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsDomeinoverschrijdendLeerjaar 3

In deze les zitten 62 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Homeostase bij planten

Open met het idee dat planten niet passief zijn: ook zonder zenuwstelsel reageren ze voortdurend op veranderingen in hun omgeving.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe planten via prikkelverwerking, waterhuishouding en hormonen een relatief stabiel inwendig milieu bewaren.

Ik kan de belangrijkste plantenorganen en plantenweefsels benoemen en uitleggen hoe ze samen fotosynthese mogelijk maken.

Deze slide heeft geen instructies

Inhoudstafel

  • Bouw en functie van de onderdelen bij de plant

  • Bouw en functie van de verschillende weefsels bij planten

  • Waterhuishouding bij de plant

  • Prikkels en reacties bij planten

  • Plantenhormonen

Dit is het scharnierpunt van de les: van zichtbare plantendelen naar microscopische opbouw.

Welke woorden koppel je spontaan aan hoe planten reageren op hun omgeving?

Gebruik de woordwolk als startactivatie na het lesdoel. Verwachte associaties: water, licht, groei, huidmondjes, hormonen, wortel, droogte, evenwicht. Pik enkele leerlingwoorden op en verbind ze met de drie lesassen: homeostase, prikkelverwerking en hormonale regeling.

Video over de leerstof: samenvatting plantenhormonen

Je kan steeds ondertitels automatisch laten vertalen naar het Nederlands.

Deze slide heeft geen instructies

De plant als opgebouwd systeem

  • Een plant bestaat uit organen en weefsels

  • Organen: wortel, stengel, blad, bloem


  • Wortel: verankert de plant en neemt water op

  • Stengel: draagt bladeren en bloemen, en verbindt wortel met blad

  • Blad: plaats waar fotosynthese vooral gebeurt

  • Bloem: voortplantingsorgaan van de plant

Benadruk het onderscheid tussen organen (zichtbare delen) en weefsels (groepen cellen met een functie).

De wortel

  • Neemt water op uit de bodem

  • Levert grondstoffen voor fotosynthese

  • Zorgt ook voor stevigheid doordat de plant vastzit in de bodem

Je kunt vermelden dat opgeloste mineralen samen met water mee opgenomen worden, maar focus op water omdat dat rechtstreeks terugkomt in fotosynthese.

De stengel en het blad

  • De stengel ondersteunt de bovengrondse delen

  • In de stengel liggen transportbanen voor stoffen

  • Het blad vangt licht op

  • In bladeren worden glucose en zuurstof gevormd door fotosynthese

Leg de brug naar de volgende subtopic: de stengel is niet alleen steunweefsel op orgaanniveau, maar bevat ook transportweefsel.

Van organen naar weefsels

Een orgaan bestaat uit verschillende weefsels. Bij planten onderscheiden we hier drie grote groepen:


  • huidweefsel

  • transportweefsel

  • vulweefsel


Samen beschermen ze de plant, vervoeren ze stoffen en vullen ze het orgaan op.

Dit is het scharnierpunt van de les: van zichtbare plantendelen naar microscopische opbouw.

Welk plantenorgaan is verantwoordelijk voor het opnemen van water

A

bloem

B

wortel

C

blad

D

stengel

Controleert of leerlingen de functies van de vier plantenorganen uit elkaar houden.

Welk plantenorgaan is vooral de plaats van fotosynthese?

A

bloem

B

wortel

C

blad

D

stengel

Controleert of leerlingen de functies van de vier plantenorganen uit elkaar houden.

Organen en functies

Een plant bestaat uit verschillende organen met elk een eigen taak. De wortel neemt water op uit de bodem. Het blad vangt licht op en daar gebeurt fotosynthese vooral. De bloem is het voortplantingsorgaan van de plant.

organen
wortel
blad
bloem
weefsels
stengel
bast
cuticula

Alle blanco's zijn sleutelbegrippen uit het eerste inhoudsblok; 'stengel' is hier bewust afleider omdat leerlingen die vaak te breed inzetten.

Huidweefsel: de buitenste laag

  • Huidweefsel bedekt en beschermt de plant

  • Aan de buitenkant komt bij stengels en wortels bast voor dat ook transportweefsel bevat

  • Bij jonge groene delen ligt aan de buitenkant de epidermis

  • Op de epidermis ligt vaak een cuticula of waslaag

Laat leerlingen het huidweefsel zien als de grens tussen plant en omgeving. Vermijd te veel detail over secundaire groei; de termen bast, epidermis en cuticula volstaan hier.

Functie van epidermis en cuticula

  • De epidermis vormt een beschermende cellaag

  • De cuticula vermindert waterverlies

  • Huidweefsel helpt de plant omgaan met lucht, regen en uitdroging

Benadruk dat bescherming niet alleen tegen beschadiging is, maar ook tegen uitdroging.

Transportweefsel: stoffen verplaatsen

Transportweefsel verplaatst stoffen doorheen de plant.


  • Xyleemvaten of houtvaten vervoeren water opwaarts

  • Floëemvaten of zeefvaten vervoeren glucose, opgeloste stoffen en plantenhormonen doorheen de verschillende organen van de plant

  • Samen liggen ze vaak gegroepeerd in een vaatbundel

Gebruik consequent beide naamparen zodat leerlingen de synoniemen herkennen: xyleem/houtvaten en floëem/zeefvaten.

Xyleem, floëem en vaatbundel

  • Xyleemvaten/houtvaten: van wortel naar blad

  • Floëemvaten/zeefvaten: verspreiden glucose door de plant

  • Een vaatbundel is een bundel van transportweefsels in stengel of blad

Vermijd absolute vereenvoudigingen over transportrichting in floëem als dat niet nodig is; het kernidee is dat glucose vanuit fotosynthetische delen verspreid wordt.

Laat leerlingen het huidweefsel zien als de grens tussen plant en omgeving. Vermijd te veel detail over secundaire groei; de termen bast, epidermis en cuticula volstaan hier.

Vulweefsel

  • Vulweefsel vult een groot deel van wortel, stengel en blad op

  • Het zorgt mee voor stevigheid en opvulling

  • In bladeren bevat vulweefsel veel cellen waar fotosynthese kan plaatsvinden

Maak hier de koppeling naar bladweefsel: vulweefsel is niet zomaar 'opvulling', maar vormt ook de context waarin chloroplasten voorkomen.

Welke combinatie hoort bij huidweefsel?

A

bast, epidermis, cuticula

B

xyleem, floëem, vaatbundel

C

wortel, stengel, blad

D

glucose, water, zuurstof

De afleiders komen uit andere lesonderdelen: transportweefsel, organen en stoffen van fotosynthese.

Weefsels in de plant

Het huidweefsel beschermt de plant aan de buitenkant. De xyleemvaten vervoeren water, terwijl floëemvaten glucose als assimilaat verspreiden. Die transportweefsels liggen vaak samen in een vaatbundel.

huidweefsel
xyleemvaten
floëemvaten
vaatbundel
vulweefsel
chloroplasten
bast
zuurstofgas

Benadruk de koppeling tussen weefselnaam en functie. Laat ook de synoniemen houtvaten en zeefvaten mondeling terugkomen.

Waarom is vulweefsel meer dan alleen opvulling?

Verwachte elementen: vulweefsel vult organen op, geeft mee stevigheid en bevat in bladeren veel cellen waar fotosynthese kan plaatsvinden. Laat leerlingen expliciet de link maken tussen structuur en functie.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe alles samenhangt

Wortel neemt water op → xyleemvaten vervoeren water naar het blad → chloroplasten in bladcellen voeren fotosynthese uit → gevormde glucose wordt via floëemvaten verspreid door de plant.

Dit is de inhoudelijke landing van de les: organen en weefsels zijn geen losse lijstjes, maar maken samen fotosynthese en stoftransport mogelijk.

Fotosynthese samengevat

Bij fotosynthese maken planten in chloroplasten met behulp van lichtenergie glucose uit koolstofdioxide en water. Daarbij ontstaat ook zuurstofgas.

chloroplasten
glucose
water
zuurstofgas
floëemvaten
bast
epidermis
vaatbundel

Echoot de reactievergelijking en de plaats van het proces zonder coëfficiënten te vragen.

Wat is één inzicht uit deze les dat je zeker onthoudt?

Vrije reflectie. Mogelijke invalshoeken: organen, weefsels, transport, reactievergelijking, assimilaat.

Welk deel van deze les vond je het moeilijkst?

Vrije reflectie over leerproces. Laat leerlingen eventueel verwijzen naar schema's, vergelijkingen of koppelingen tussen begrippen.

Begrippenlijst

wortel - plantenorgaan dat de plant verankert en water opneemt

stengel - plantenorgaan dat steun geeft en organen met elkaar verbindt

blad - plantenorgaan waar fotosynthese vooral plaatsvindt

bloem - voortplantingsorgaan van de plant

huidweefsel - buitenste weefsel dat de plant beschermt

epidermis - beschermende buitenste cellaag van jonge plantendelen

cuticula - waslaag op de epidermis die waterverlies beperkt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

bast - beschermend buitenweefsel van stengel of wortel

transportweefsel - weefsel dat stoffen doorheen de plant verplaatst

xyleemvaten / houtvaten - vaten die water vervoeren

floëemvaten / zeefvaten - vaten die glucose of assimilaten vervoeren

vaatbundel - bundel van transportweefsels in een plant

vulweefsel - weefsel dat organen opvult en mee stevigheid geeft

chloroplasten - bladgroenorganellen waarin fotosynthese gebeurt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

fotosynthese - proces waarbij uit koolstofdioxide en water glucose ontstaat met behulp van lichtenergie

glucose - energierijke suiker die de plant vormt

assimilaat - gevormde organische stof zoals glucose

koolstofdioxide - gas uit de lucht dat nodig is voor fotosynthese

water - stof die via de wortel wordt opgenomen en nodig is voor fotosynthese

zuurstofgas - gas dat vrijkomt bij fotosynthese

fotoreceptor - structuur die licht waarneemt of opvangt

Deze slide heeft geen instructies

Homeostase: korte herhaling

Homeostase is het bewaren van een relatief stabiel inwendig milieu, ook als de omgevingsfactoren veranderen.


Bij planten betekent dat onder andere:

  • voldoende water behouden

  • transport van stoffen laten doorgaan

  • waterverlies beperken wanneer nodig

Benadruk 'relatief stabiel': het inwendig milieu is niet constant, maar schommelt binnen grenzen.

Waterhuishouding als centraal voorbeeld

De waterhuishouding helpt planten om homeostase te bewaren.


Belangrijke onderdelen:

  • wateropname in de wortel

  • watertransport via de stengel

  • transpiratie in het blad

  • regeling via huidmondjes en sluitcellen


Omgevingsfactoren zoals lichtsterkte, temperatuur en vochtigheid beïnvloeden dit systeem.

Verbind hier de organen met hun functie: wortel, stengel en blad vormen samen één regelsysteem voor water.

Wateropname, transport en verlies

  • Wortel neemt water op uit de bodem

  • Xyleemvaten of houtvaten vervoeren water omhoog

  • Blad verliest water door verdamping

  • Huidmondjes regelen hoeveel water ontsnapt

  • Floëemvaten of zeefvaten vervoeren opgeloste organische stoffen

Maak expliciet onderscheid tussen xyleem en floëem; leerlingen verwarren die vaak. Hier hoeft nog geen detail over suikers, alleen de hoofdfunctie.

Hoe stijgt water in de plant?

Drie processen ondersteunen het watertransport:

  • worteldruk: druk vanuit de wortel duwt water omhoog

  • capillariteit: water stijgt in nauwe vaten

  • transpiratiezuiging: verdamping in het blad trekt water naar boven


Voor het opwaarts transport zijn xyleemvaten essentieel.

Leg geen moleculaire details uit. Het examenniveau vraagt begrip van de drie krachten en hun rol in het geheel.

Turgor, vacuole en huidmondjes

De vacuole bevat water en opgeloste stoffen. Daardoor ontstaat turgor: de inwendige druk tegen de celwand.

Wanneer de turgor zakt, betekent dit dat de plant water tekort heeft.

Bij sluitcellen bepaalt turgor of huidmondjes open of gesloten zijn:

  • veel turgor → huidmondjes open → teveel aan water kan verdampen

  • weinig turgor → huidmondjes sluiten → er verdampt zo weinig mogelijk water

Koppel dit meteen aan homeostase: open huidmondjes laten gasuitwisseling toe, maar vergroten ook waterverlies.

Wat betekent homeostase bij planten?

A

Een stabiel uitwendig milieu

B

Een relatief stabiel inwendig milieu

C

Een voortdurend stijgende wateropname

D

Een snelle reactie via zenuwen

Correct is 'een relatief stabiel inwendig milieu'. 'Uitwendig milieu' is fout omdat homeostase over de toestand in de plant gaat. 'Voortdurend stijgende wateropname' is te eng en bovendien niet noodzakelijk. 'Snelle reactie via zenuwen' is fout: planten hebben geen zenuwstelsel. Vakterm: homeostase. Examenlink: leerlingen moeten de definitie kunnen herkennen en toepassen in plantcontext.

Vul de kernwoorden over waterhuishouding in

De wortel neemt water op uit de bodem. Via xyleemvaten stijgt het water door de plant. In het blad veroorzaakt verdamping mee de transpiratiezuiging. De opening van huidmondjes hangt samen met de turgor in de sluitcellen.

wortel
xyleemvaten
verdamping
turgor
floëemvaten
vruchtrijping
mechanoreceptor
auxine

Correcte volgorde: wortel, xyleemvaten, verdamping, turgor. Laat leerlingen expliciet verwoorden waarom floëemvaten hier niet passen: die vervoeren vooral opgeloste organische stoffen. Vaktermen: xyleemvaten, verdamping, turgor. Examenlink: dit soort invuloefening traint het onderscheiden van opname, transport en verlies van water.

Welke factor beïnvloedt de waterhuishouding het sterkst bij droogte?

1

Lichtsterkte

2

Bodemvochtigheid

3

Bloemkleur

4

Vruchtvorm

Deze slide heeft geen instructies

Prikkel, receptor, conductor, effector, reactie

Bij planten is het homeostatisch regelsysteem als volgt







  • prikkel: verandering in of buiten de plant

  • receptor: neemt die verandering waar

  • conductor: geeft informatie door

  • effector: voert de reactie uit

  • reactie: zichtbaar gevolg dat helpt bij homeostase

Gebruik consequent dezelfde termen. Benadruk het verschil tussen prikkel en reactie, en tussen receptor en effector.

Receptoren zonder zenuwstelsel

Planten hebben geen zenuwstelsel, maar ze kunnen prikkels wel ontvangen en verwerken. De informatieoverdracht zal dus enkel via hormonen verlopen


Belangrijke receptoren:

  • fotoreceptor: neemt licht waar

  • mechanoreceptor: neemt aanraking of druk waar


De coördinatie gebeurt via hormonen en veranderingen in groei of werking van plantendelen.

Vermijd vergelijking met het menselijk zenuwstelsel; focus op de plant als zelfstandig regelsysteem.

Prikkels bij planten

Inwendige prikkels

  • lichtsterkte

  • temperatuur

  • vochtigheidsgraad van de bodem

  • vochtigheidsgraad van de lucht

  • zwaartekracht

  • aanraking

  • veranderingen in watergehalte

  • verandering in turgor

  • signalen die ontstaan in plantendelen zelf


Planten reageren dus op zowel omstandigheden buiten als veranderingen binnen het organisme.

Uitwendige prikkels

Houd het onderscheid functioneel: uitwendig komt uit de omgeving, inwendig ontstaat in de plant zelf.

Tropie en nastie

Tropie is een gerichte groeibeweging waarbij de richting van de prikkel bepalend is.


Nastie is een beweging waarbij de richting van de prikkel niet bepalend is.


Voorbeelden:

  • fototropie: reactie op licht

  • gravitropie: reactie op zwaartekracht

  • openen of sluiten van bladeren of bloemen:
    vaak nastische bewegingen
    vb thigmonastie

Laat leerlingen de sleutelwoorden onthouden: 'gerichte groeibeweging' bij tropie en 'richting niet bepalend' bij nastie.

Vervolledig het algemene regelschema bij planten

In een biologisch regelsysteem veroorzaakt een prikkel een verandering. Een receptor neemt die waar. De informatie gaat via een conductor naar een effector die de reactie uitvoert.

prikkel
receptor
conductor
effector
homeostase
tropie
vacuole
reactie
controlecentrum

Correcte volgorde: prikkel, receptor, conductor, effector. Bespreek daarna dat 'reactie' het gevolg is en daarom geen plaats heeft in een van de vier lege vakken. Vakterm om te onthouden: conductor. Examenlink: leerlingen moeten het schema in de juiste volgorde kunnen toepassen op concrete plantensituaties.

Welke koppeling is correct?

A

lichtsterkte – mechanoreceptor

B

aanraking – fotoreceptor

C

zwaartekracht – mechanoreceptor

D

lichtsterkte – fotoreceptor

Correct is 'lichtsterkte – fotoreceptor'. Mechanoreceptoren nemen aanraking of druk waar, geen licht. De koppeling met zwaartekracht is hier fout omdat die receptor in deze lesinhoud niet als mechanoreceptor wordt behandeld. Vaktermen: fotoreceptor, mechanoreceptor. Examenlink: dit controleert of leerlingen prikkel en receptor niet verwarren.

Wat onderscheidt een tropie van een nastie?

A

Tropie is altijd snel

B

Nastie hangt af van groeihormonen

C

Tropie is richtinggebonden

D

Nastie gebeurt alleen in bloemen

Correct is 'Tropie is richtinggebonden'. Bij een tropie bepaalt de richting van de prikkel de groeibeweging. Nastieën zijn bewegingen waarbij die richting niet bepalend is. De andere opties zijn misleidingen: snelheid is niet het kernverschil, hormonen sluiten nastieën niet uit, en nastieën komen niet alleen in bloemen voor. Vakterm: gerichte groeibeweging. Examenlink: klassiek onderscheid in begripsvragen.

Plantenhormonen

Volgende hormonen zijn belangrijk bij informatieoverdracht bij de plant


  • auxine (groei)

  • abscisinezuur (waterhuishouding)

  • ethyleen (rijpen van vruchten)

Bij fototropie kan je uitleggen dat de zijde met meer auxine sterker uitrekt, waardoor de stengel kromt.

Auxine en groeireacties

Auxine is een plantenhormoon en is betrokken bij:

  • celstrekking

  • wortelgroei

  • vorming van bijwortels

  • vorming van zijscheuten

  • groeireacties op licht en zwaartekracht


Een ongelijke verdeling van auxine veroorzaakt ongelijke groei en kan zo een tropie doen ontstaan.

Bij fototropie kan je uitleggen dat de zijde met meer auxine sterker uitrekt, waardoor de stengel kromt.

Ethyleen en abscisinezuur

Ethyleen is betrokken bij:

  • vruchtvorming en vooral vruchtrijping

  • bladverlies

  • bloemverlies

  • veranderingen in groei en ontwikkeling


Abscisinezuur is betrokken bij:

  • regeling van de waterhuishouding

  • reacties op watertekort

  • sluiten van huidmondjes

  • beperken van transpiratie en waterverlies

Benadruk het onderscheid tussen de drie hormonen: auxine = groei en tropieën; ethyleen = rijping en verlies van organen; abscisinezuur = watertekort en bescherming.

Negatieve feedback bij watertekort

Watertekort → prikkel → hormonale regeling → huidmondjes sluiten → minder transpiratie → minder waterverlies


Dit is negatieve feedback omdat de reactie het oorspronkelijke probleem afremt.


De plant beperkt zo verder waterverlies en helpt het inwendig milieu stabiel te houden.

Werk het schema mondeling uit: prikkel = watertekort; receptor = cellen die de verandering waarnemen; conductor = hormonaal signaal, hier vooral abscisinezuur; effector = sluitcellen; reactie = sluiten van huidmondjes.

Video over de leerstof: samenvatting plantenhormonen

Je kan steeds ondertitels automatisch laten vertalen naar het Nederlands.

Deze slide heeft geen instructies

Welke functie past bij abscisinezuur?

A

Vruchtrijping versnellen

B

Huidmondjes sluiten

C

Bijwortels vormen

D

Zijscheuten maken

Correct is 'Huidmondjes sluiten'. Abscisinezuur speelt een rol bij watertekort en helpt transpiratie beperken. 'Vruchtrijping' hoort bij ethyleen. 'Bijwortels' en 'zijscheuten' horen bij auxine. Vakterm: abscisinezuur. Examenlink: dit toetst het onderscheid tussen de drie plantenhormonen.

Hoe laat auxine een stengel naar het licht buigen?

Verwachte antwoordelementen: aan de schaduwzijde hoopt meer auxine zich op; daar rekken cellen sterker uit; daardoor groeit die zijde sneller; de stengel kromt naar het licht. Benadruk de vaktermen 'ongelijke verdeling van auxine' en 'ongelijke groei'. Examenlink: dit is een typische verklaringsvraag.

Vervolledig het feedbackschema bij watertekort

Bij watertekort ontstaat een prikkel. Via abscisinezuur bereikt het signaal de sluitcellen. Die werken als effector en sluiten de huidmondjes. Daardoor daalt de transpiratie en verliest de plant minder water.

watertekort
abscisinezuur
effector
transpiratie
ethyleen
fotoreceptor
nastie
xyleemvaten

Correcte invulling: watertekort, abscisinezuur, effector, transpiratie. Bespreek waarom dit negatieve feedback is: de reactie remt het oorspronkelijke probleem af. Vaktermen: negatieve feedback, effector, abscisinezuur. Examenlink: rechtstreeks bruikbaar voor schema- en toepassingsvragen.

Van prikkel tot homeostase

Veranderende omgevingsfactor → prikkel → receptor → conductor → effector → reactie → behoud van homeostase


Bij planten vormen waterhuishouding, prikkelverwerking en hormonen dus één samenhangend regelsysteem.


Zo kan een plant zich aanpassen aan een veranderende omgeving zonder haar inwendig evenwicht te verliezen.

Gebruik deze slide als synthese voor examenvragen: laat leerlingen elke schakel kunnen benoemen en toepassen op een concrete situatie.

In een droge, donkere ruimte buigt een plant naar een kier met licht. Wat is de prikkel?

A

De kromming van de stengel

B

De lichtsterkte

C

De sluitcel

D

De fototropie

Correct is 'de lichtsterkte'. De prikkel is de verandering uit de omgeving. 'De kromming van de stengel' en 'de fototropie' zijn reacties, geen prikkels. 'De sluitcel' is een effectoronderdeel. Vakterm: prikkel. Examenlink: leerlingen moeten prikkel, effector en reactie scherp kunnen onderscheiden in contextvragen.

Welke effector zorgt hier voor de buiging naar het licht?

Verwachte antwoordelementen: receptor = fotoreceptor; conductor = hormonaal signaal, vooral auxine; effector = cellen in de groeizone van de stengel; reactie = buiging/groei naar het licht. Laat leerlingen het volledige regelschema verwoorden. Examenlink: integratieve toepassingsvraag zoals op het examen.

Wat is één inzicht uit deze les dat je zeker wilt onthouden?

Reflectievraag zonder fout/goed. Laat leerlingen één kerninzicht benoemen, bijvoorbeeld over homeostase, tropieën of hormonen.

Welk onderdeel vond je nog het moeilijkst?

Reflectievraag zonder fout/goed. Gebruik de antwoorden om te zien welke begrippen nog herhaald moeten worden voor examengerichte inoefening.

Welk vakwoord uit deze les blijft het best hangen?

Gebruik de woordwolk als korte exit ticket. Let op welke vaktermen vaak terugkomen en welke ontbreken; dat toont waar nog herhaling nodig is.

Begrippenlijst

homeostase - het bewaren van een relatief stabiel inwendig milieu

prikkel - een verandering waarop een organisme reageert

receptor - structuur die een prikkel waarneemt

conductor - onderdeel dat informatie doorgeeft

effector - onderdeel dat de reactie uitvoert

reactie - het gevolg van de prikkelverwerking

waterhuishouding - opname, transport en verlies van water in de plant

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

xyleemvaten of houtvaten - vaten die water en mineralen vervoeren

floëemvaten of zeefvaten - vaten die opgeloste organische stoffen vervoeren

transpiratie - afgifte van waterdamp door de plant

huidmondjes - openingen in het blad die gasuitwisseling en verdamping regelen

sluitcellen - cellen die huidmondjes openen of sluiten

vacuole - met vocht gevulde celruimte

turgor - druk van de celinhoud tegen de celwand

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

worteldruk - druk vanuit de wortel die water omhoog helpt verplaatsen

transpiratiezuiging - trekkracht door verdamping in het blad

capillariteit - opstijgen van water in nauwe buisjes

fotoreceptor - receptor die licht waarneemt

mechanoreceptor - receptor die aanraking of druk waarneemt

tropie - gerichte groeibeweging bepaald door de richting van de prikkel

nastie - beweging waarbij de richting van de prikkel niet bepalend is

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

auxine - plantenhormoon betrokken bij groei en tropieën

ethyleen - plantenhormoon betrokken bij vruchtrijping, bladverlies en bloemverlies

abscisinezuur - plantenhormoon dat bij watertekort huidmondjes helpt sluiten

negatieve feedback - regeling waarbij de reactie de oorspronkelijke verandering afremt

fototropie - tropie als reactie op licht

gravitropie of geotropie - tropie als reactie op zwaartekracht

Deze slide heeft geen instructies