1.1 Europa onder spanning

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Welkom bij geschiedenis

Geschiedenis

Klas 2mh

In je schrift noteer je elke les:

• Hoofdstuk en paragraaf

• De leerdoelen

• Notities.

• Dit is verplicht en wordt bijgehouden!

  
  

Elke les een schrift mee!

Elke les heb je een schrift mee

1.1 Europa onder spanning

De Eerste Wereldoorlog

Klas 3h

LES 1

1.1 Europa onder spanning

Lesplan

• Klassikale uitleg
  

• Zelfstandig werken
  

Belangrijke data

SO:

• Leertekst 1.1+1.2

• Begrippen

Wo 16 sept

Klas 3h

Leerdoelen

Ik kan de standenmaatschappij rond 1900 beschrijven, met de positie van adel, burgerij en arbeiders.

Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

De maatschappij rond 1900

• Koning/keizers

  • besturen het land

• Adel

  • belangrijk in het landsbestuur

• Middenklasse (burgerij)

  • rijke fabrikanten, handelaren en bankiers

  • kregen steeds meer invloed in het bestuur

  • hadden het kiesrecht gekregen

• Industriearbeiders

  • waren arm

  • hadden een zwaar leven

  • door sociale wetten hadden ze al wel een beter leven gekregen

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Keizer Frans Jozef I van Oostenrijk

Keizer van 1848-1916

Leerdoel

Ik kan de standenmaatschappij rond 1900 beschrijven, met de positie van adel, burgerij en arbeiders.

1.1 Europa onder spanning

1.1 Europa onder spanning

Leerdoel: Ik kan de standenmaatschappij rond 1900 beschrijven, met de positie van adel, burgerij en arbeiders.

• Koningen/keizers: land besturen

• Adel: helpen bij bestuur

• Middenklasse: rijk, steeds meer invoed bestuur, stemrecht

• Arbeiders: Arm. Zwaar leven.

Noteer in je schrift

Duitsland

Rond 1800:

• 300 kleine aparte staatjes

• nadeel: konden zich slecht gezamenlijk verdedigen.
  Napoleon nam dan ook alles heel snel in.

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Kaart van het Duitse gebied

1789
Klik op de kaart voor een vergroting

Leerdoel

Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

1.1 Europa onder spanning

Duitsland

Rond 1800:

• 300 kleine aparte staatjes

• nadeel: konden zich slecht gezamenlijk verdedigen.
  Napoleon nam dan ook alles heel snel in.

Na 1815

• Nog maar 39 grote Duitse staten: de Duitse bond

• Vorsten wilden hun macht niet uit handen geven (Pruisen, Oostenrijk).

• Dit belemmerde verdere eenwording

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Leerdoel

Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

1.1 Europa onder spanning

Kaart van de Duitse Bond

1815
Klik op de kaart voor een vergroting

Pruisen

• Bevolking groeide snel

• De industrialisatie ging snel.

• Gevolg: de macht van Pruisen in de Duitse bond groeide hard.

Pruisen was een van de grootste gebieden van de Duitse Bond

1.1 Europa onder spanning

Pruisen

• Bevolking groeide snel

• De industrialisatie ging snel.

• Gevolg: de macht van Pruisen in de Duitse bond groeide hard.

Otto van Bismarck (1815-1898)

• Kanselier van Pruisen

• Voerde namens Duitse Bond oorlogen tegen Denemarken(1864), Oostenrijk(1866) en Frankrijk(1870-1871)

Gevolg

• Mensen zagen dat samenwerking wél goed werkte

1.1 Europa onder spanning

Gevolgen van oorlog met Frankrijk

• Frankrijk verloor de oorlog
  

• In de Spiegelzaal van Versailles werd het Duitse Keizerrijk uitgeroepen.

In de Spiegelzaal van het Franse Versailles werd het Duitse Keizerrijk uitgeroepen

1.1 Europa onder spanning

Gevolgen van oorlog met Frankrijk

• Frankrijk verloor de oorlog
  

• In de Spiegelzaal van Versailles werd het Duitse Keizerrijk uitgeroepen.
  

• De koning van Pruisen (Wilhelm 1) werd gekroond tot keizer

Keizer Wilhelm I van het Duitse Keizerrijk

Keizer van 1871 - 1888

1.1 Europa onder spanning

Gevolgen van oorlog met Frankrijk

• In de Spiegelzaal van Versailles werd het Duitse Keizerrijk uitgeroepen.

• De koning van Pruisen (Wilhelm 1) werd gekroond tot keizer

• Frankrijk moest gebied afstaan aan Duitsland

  • Elzas-Lotharingen

  • Veel mijnbouw en industrie

• Frankrijk moest veel geld aan Duitsland betalen omdat zij de oorlog hadden verloren.

Gevolg:

• We kunnen dus zeggen dat nationalisme zorgde voor eenheid in Duitsland

• Duitsland was een groot machtig land in Europa geworden.

Elzas-Lotharingen werd na de Frans-Duitse oorlog aan Duitsland gegeven.

1.1 Europa onder spanning

1.1 Europa onder spanning

Leerdoel: Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

1800: 300+ staatjes. Geen geheel.

1815: 39 grote staten: Duitse Bond. Vorsten belemmerden eenheid

Pruisen

• Machtigste staat in Duitse Bond

• Bismarck voerde succesvolle oorlogen → samenwerking werkte dus wel

Frans-Duitse oorlog (1870-1871)

• Frankrijk verloor

  • Duitsland boete betalen

  • Grondgebied afstaan (

• Duitse keizerrijk werd uitgeroepen, Willem 1 (koning van Pruisen) werd keizer

Noteer in je schrift

Zelfstandig werken

Wat

1.1 opdr 1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

LB blz 8, 9, 10, 11

WB blz 6

Met wie

Zelfstandig

Tijd

Tot 5 minuten voor de bel

Hulp

Boek → buur → docent

Eerder klaar

Maak een samenvatting

Noteer in je agenda🖊️

Ma 7 sept: 1.1 opdr 1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

Wo 16 sept: SO 1.1 + 1.2 (leerteksten + begrippen)

5

m

00

second

add30s

Afsluiting

Personen

• Otto van Bismarck

• Keizer Wilhelm I

Belangrijke data

Huiswerk:

• 1.1 opdr
  1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

SO

• 1.1+1.2

• Leerteksten
  begrippen

Ma 7 sept

Leerdoelen

Ik kan de standenmaatschappij rond 1900 beschrijven, met de positie van adel, burgerij en arbeiders.

Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

Begrippen

• Middenklasse

Wo 16 sept

1.1 Europa onder spanning

De Eerste Wereldoorlog

Klas 3h

LES 2

1.1 Europa onder spanning

Belangrijke data

ET:

• Leertekst 2.1, 2.2, 2.3, 2.4

• Begrippen

Wo 16 sept

Klas 3h

Leerdoelen

Ik kan uitleggen hoe nationalisme zorgde voor verbrokkeling in Rusland, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk.

Ik kan uitleggen hoe Duits imperialisme onder Wilhelm II tot spanningen tussen de Europese grootmachten leidde.

Ik kan uitleggen hoe de bondgenootschappen ontstonden en welk plan Duitsland had om een tweefrontenoorlog te voorkomen.

Lesplan

• Controle materiaal
  

• Herhaling
  

• Klassikale uitleg
  

• Zelfstandig werken
  

Herhaling

Leerdoelen

Ik kan de standenmaatschappij rond 1900 beschrijven, met de positie van adel, burgerij en arbeiders.

Ik kan uitleggen hoe nationalisme leidde tot de eenwording van Duitsland onder leiding van Pruisen en Bismarck.

Personen

• Otto van Bismarck

• Keizer Wilhelm I

Begrippen

• Middenklasse

Nationalisme leidt tot verbrokkeling

In Duitsland zorgde nationalisme voor eenheid. 300 staatjes werden er uiteindelijk 1: het Duitse Keizerrijk.

Maar, nationalisme kan er ook voor zorgen dat veelvolkenstaten uit elkaar vielen.

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Kaart van het Duitse Keizerrijk

Leerdoel

Ik kan uitleggen hoe nationalisme zorgde voor verbrokkeling in Rusland, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk.

1.1 Europa onder spanning

Polen

1830

• Polen behoorde toe aan Rusland.

• Nationalistische Polen willen een onafhankelijk land

• Er komt geen hulp van West-Europese landen.

• De Russische tsaar (keizer) liet de Poolse opstand bloedig neerslaan.

  
  

Polen rond 1830

1.1 Europa onder spanning

Griekenland

1832

• Griekenland behoorde bij het Ottomaanse Rijk (het rijk van de Turken)

• Griekenland wil onafhankelijk worden.

• Zij worden wél gesteund door Engeland en Frankrijk

• Reden: hiermee konden Engeland en Frankrijk hun macht rond de Middellandse Zee vergroten.

• Griekenland werd in 1832 onafhankelijk.

Griekenland

1.1 Europa onder spanning

Gevolgen van de Griekse onafhankelijkheid

Gebieden op de Balkan wilden nu ook onafhankelijk zijn van het Turkse Rijk.

Zij werden gesteund door Engeland, Frankrijk en Rusland.

In korte tijd werden Servië, Roemenië en Bulgarije onafhankelijk.

1.1 Europa onder spanning

Keizerrijk Oostenrijk

1867

• Hongaren kregen een vorm van zelfbestuur.

• De naam van het land werd zelfs veranderd: Oostenrijk-Hongarije

In het zuiden lag de provincie Bosnië

• Bosniërs

• Serviërs

• Moest Bosnië ook onafhankelijk worden?

Elzas-Lotharingen werd na de Frans-Duitse oorlog aan Duitsland gegeven.

1.1 Europa onder spanning

1.1 Europa onder spanning

Nationalisme kan ervoor zorgen dat bevolkingsgroepen een eigen staat willen.

• Polen. Krijgt het niet.

• Griekenland. Lukt door hulp GB en FR

• Hongarije. Krijgen vorm zelfbestuur

Noteer in je schrift

Imperialisme

1888: Duitsland krijgt een nieuwe keizer: Keizer Wilhelm II.

Zij doel: van Duitsland een wereldmacht maken.

Daarvoor was nodig: koloniën.

Gevolg:

• Duitsland gaat een grote sterke vloot bouwen

Reactie Engeland:

• Duitsland was nu een gevaar voor het grote Britse imperium

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Keizer Wilhelm II

Leerdoel

Ik kan uitleggen hoe Duits imperialisme onder Wilhelm II tot spanningen tussen de Europese grootmachten leidde.

1.1 Europa onder spanning

Spanningen liepen langzaam steeds meer op:

• militarisme ontstond snel

  • het idee dat oorlog voeren iets goed is

• ook spanningen tussen Frankrijk en Duitsland

• een wapenwedloop startte

  • er werden steeds meer en sterkere wapens geproduceerd.

1.1 Europa onder spanning

Imperialisme

1.1 Europa onder spanning

1888: DU nieuwe keizer: Wilhelm II.

DU wil koloniën hebben

Gevolgen:

• DU gaat groot leger opzetten

• Spanningen tussen DU en GB/FR

• Militarisme = oorlog voeren is goed

• Wapenwedloop = zo groot/sterk mogelijk leger hebben

Noteer in je schrift

Bondgenootschappen

Vanwege de spanningen zochten landen vriendjes: bondgenootschappen.

Driebond: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italië.

Triple Entente: Frankrijk, Rusland, Engeland.

Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.





Leerdoel

Ik kan uitleggen hoe de bondgenootschappen en het Von Schlieffenplan bijdroegen aan het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog

1.1 Europa onder spanning

Duitsland lag tussen 2 vijanden in: Frankrijk en Rusland. Een oorlog aan twee fronten zouden ze nooit winnen.

1.1 Europa onder spanning

Het probleem van Duitsland

Duitsland lag tussen 2 vijanden in: Frankrijk en Rusland. Een oorlog aan twee fronten zouden ze nooit winnen.

Generaal Von Schlieffen bedacht een plan:

• Rusland zou 6 weken nodig hebben om hun leger aan de grens te krijgen

• In die tijd zou Duitsland Frankrijk aan moeten vallen.

• Frans-Duitse grens was zwaar verdedigd.

Generaal Von Schlieffen

1.1 Europa onder spanning

Het probleem van Duitsland

Duitsland lag tussen 2 vijanden in: Frankrijk en Rusland. Een oorlog aan twee fronten zouden ze nooit winnen.

Generaal Von Schlieffen bedacht een plan:

• Rusland zou 6 weken nodig hebben om hun leger aan de grens te krijgen

• In die tijd zou Duitsland Frankrijk aan moeten vallen.

• Frans-Duitse grens was zwaar verdedigd.

• Duitsland zou Frankrijk aanvallen via het neutrale België en Luxemburg

• Frankrijk in 40 dagen verslaan.

• Vervolgens per trein naar het oosten om Rusland te verslaan.

1.1 Europa onder spanning

Het probleem van Duitsland

1.1 Europa onder spanning

Bondgenootschappen:

Driebond: DU, OH, IT.

Triple Entente: FR, RU, GB.

Probleem DU: ligt tussen FR en RU

Oplossing: von Schlieffenplan

• FR aanvallen via BE

Noteer in je schrift

Zelfstandig werken

Wat

1.1 opdr 1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

LB blz 8, 9, 10, 11

WB blz 6

Met wie

Zelfstandig

Tijd

Tot 5 minuten voor de bel

Hulp

Boek → buur → docent

Eerder klaar

Maak een samenvatting

Noteer in je agenda🖊️

Ma 7 sept: 1.1 opdr 1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

Wo 16 sept: SO 1.1 + 1.2 (leerteksten + begrippen)

5

m

00

second

add30s

Afsluiting

Personen

• generaal Von Schlieffen

Belangrijke data

Huiswerk:

• 1.1 opdr
  1, 3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12

SO

• 1.1+1.2

• Leerteksten
  begrippen

Ma 7 sept

Leerdoelen

Ik kan uitleggen hoe nationalisme zorgde voor verbrokkeling in Rusland, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk.

Ik kan uitleggen hoe Duits imperialisme onder Wilhelm II tot spanningen tussen de Europese grootmachten leidde.

Ik kan uitleggen hoe de bondgenootschappen ontstonden en welk plan Duitsland had om een tweefrontenoorlog te voorkomen.

Begrippen

• Middenklasse

Wo 16 sept