5.4 - B - Politiek en samenleving

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 4

5.4 Politiek en 

samenleving

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen welke denkrichtingen zich keerden tegen de invloed van de verlichting.
  

• Je kunt uitleggen hoe de confessionelen opkwamen voor hun belangen.

Planning

• Politieke stromingen

• Confessionelen

• Schoolstrijd

• Huiswerk bespreken

• Afsluiting

Politieke stromingen

• Elke politieke partij had een idee over hoe de samenleving moest worden ingericht (ideologie). 

Leerdoel 1

Liberalen

• Nachtwakersstaat: overheid zorgt alleen voor orde en veiligheid

• Economie helemaal vrij laten

• Sociale wetten kosten teveel geld

• Rechts in de politiek

Socialisten

• Rond 1850 komt het socialisme op: een beweging die wilde dat iedereen gelijk was in de samenleving. 
  

• Karl Marx is grondlegger van het socialisme. Hij schreef over een klassenstrijd en geloofde dat arbeiders de macht moesten grijpen door revolutie.

• Eerlijke verdeling van de welvaart door geweld.  

Leerdoel 2

Sociaal-democraten

• Geen revolutie, maar de politiek moet iets veranderen! (actieve rol)

• Betere arbeidsomstandigheden (o.a. meer loon)

• Om dit te bereiken: strijd voor algemeen kiesrecht en de oprichting van politieke partijen zoals de SDAP.

• Tot die tijd: stakingen en oprichten van vakbonden.

• 
  

Leerdoel 2

Confessionelen 
(ARP)

• Naast socialisten kwam er een andere politieke stroming op, de confessionelen. 

• Confessie betekent geloof. 

• Abraham Kuyper richtte de ARP (anti-revolutionaire partij) op in 1879. 
  

• Het confessionalisme ging uit van het christelijk geloof en verwierp de ideeën van de verlichting. Men moest gehoorzaam zijn aan god. 

Leerdoel 1

Confessionelen (2)

• De  confessionelen wilden het christelijk denken terug in de politiek.

• De ARP was protestants, voor de katholieken richtte Herman Schaepman
  de RKSP (1926) op. 

• Katholieken en protestanten waren aartsrivalen,
  maar vonden de socialisten en liberalen een veel grotere vijand. 

Leerdoel 2

Leerdoel 2

Gelijke rechten, gelijke behandeling? 

• In 1848  kwam de wet op godsdienstvrijheid. 

• Gelovigen mochten hun eigen scholen oprichten (bijzondere scholen) maar kregen daardoor geen geld van de overheid. 

• Vanaf 1917 kregen ook deze scholen geld van de overheid. Sindsdien hebben wij in Nederland scholen die uitgaan van verschillende geloofsovertuigingen. 

Leerdoel 2

2025

• Sociaaldemocraten/links:
  PVDAGroenLinks, SP, Partij voor de Dieren, DENK, D66.
  
  Liberalen/rechts:
  VVD, FVD, SGP, JA21, BBB, D66
  

• Confessionelen/midden:
  CDA, CU, SGP, D66.
  

Huiswerkopdrachten bespreken

• Opdrachten 5.4 maken

• 1 t/m 10