Ondersteunen bij voeding en vocht
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het einde van de les:
kan ik vertellen wat gezonde voeding is en wat de Schijf van 5 inhoudt
weet ik hoe ik de zorgvrager kan ondersteunen bij de inname van voeding en vocht, waarbij ik rekening houd met zijn/haar wensen, gewoonten, handicap of beperking
kan ik een vochtbalans aanleggen en bijhouden en acties ondernemen als de vochthuishouding uit balans dreigt te raken
kan ik 5 maatregelen benoemen om de voeding- en vochtinname te bevorderen
kan ik de verschillende voedingsproblemen benoemen
Deze slide heeft geen instructies
Gezonde voeding - de schijf van 5
www.voedingscentrum.nl
Deze Schijf van Vijf kun je gebruiken als je je voeding samenstelt of als je voorlichting geeft over gezonde voeding.
In de Schijf van Vijf benoemt het Voedingscentrum de belangrijkste elementen van gezonde voeding:
De Schijf van Vijf geeft vijf groepen voedingsmiddelen die rijk zijn aan voedingsstoffen. Deze voedingsmiddelen heb je nodig om in het Nederlandse voedingspatroon alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen.
De voedingsmiddelen zijn:
veel groente en fruit;
vooral volkoren, zoals volkorenbrood, volkorenpasta, volkorencouscous en zilvervliesrijst;
minder vlees en meer plantaardig: varieer met vis, peulvruchten, noten, eieren en vegetarische producten;
genoeg zuivel, zoals melk, yoghurt en kaas;
een handje ongezouten noten;
zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten;
voldoende vocht, zoals kraanwater, thee en koffie.
Deze slide heeft geen instructies
Vraag reactie van de studenten?
Waarmee houd je rekening rondom hulp bij voeding?
Handen wassen zorgvrager, en je eigen handen
Smakelijk opdienen
Vraag hoe de zorgvrager het wilt nuttigen
Bescherm kleding zorgvrager
Tijdens de maaltijd zorgvrager prettig houding
Bidden voor en na
Niet blijven staan, ooghoogte zitten
Pas snelheid aan tempo zorgvrager
Na maaltijd zorgvrager gewenste houding
Gelegenheid handen, mond en gebit te reinigen
Deze slide heeft geen instructies
Hygiëne rondom eten klaar maken
Voorkom vuile wonden aan je handen
Zorg voor schoon serviesgoed
Controleer de houdbaarheidsdatum
Bewaar levensmiddelen op de juiste temperatuur
Zorg voor goede hygiëne koelkasten en vriezers
Deze slide heeft geen instructies
Zelfzorgtekorten m.b.t. opname voeding en vocht
Wanneer iemand zijn zorg niet meer zelf kan of wilt uitvoeren spreken we van een zelfzorgtekort.
Welke acties kun je ondernemen bij zorgvrager:
met een vaardigheidstekort ?
met een motivatietekort ?
met kennistekort ?
Vaardigheidstekort:
volledige overname: bijv. de zv eten/drinken geven
gedeeltelijke overname: bijv. door het eten te snijden, gebruik van hulpmiddelen aanleren
Motivatietekort: bijv. door zv te stimuleren/motiveren door o.a. naar zijn wensen en gewoonten te luisteren van voor zijn ziekzijn, samen koken/eten
Kennistekort: voorlichting geven, diëtist inschakelen
Aangepast bestek
Welke discipline schakel je hiervoor in?
ergotherapeut:
De ergotherapeut is opgeleid om mensen met een beperking te helpen hun zelfredzaamheid en zelfregie te vergroten. Daarbij gaat de ergotherapeut uit van dat wat een zorgvrager nog wel zelf kan. Daarbij kun jij een rol spelen in het overdragen van jouw kennis van de zorgvrager.
Rol van de logopedist bij slikproblemen
Een logopedist is een therapeut die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de mond, waaronder praten, kauwen en slikken.
Een logopedist kan samen met jou kijken naar mogelijke oplossingen voor een slikprobleem.
Een logopedist kan een plan opstellen om bepaalde spieren extra te trainen, maar kan ook adviezen geven.
Deze slide heeft geen instructies
Problemen bij eten en drinken
Slikproblemen
Ondervoeding
Uitdroging
Overgewicht
Lees hierover op: https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/eten-en-drinken/problemen-bij-eten-en-drinken
Op de bijbehorende link staat van alles over deze problemen. Ook filmpjes.
Verslikken
Jij als verpleegkundige moet weten of een zorgvrager een dieet heeft of dat hij/zij slikproblemen heeft.
Bij slikproblemen kans op longontsteking, maar ook kans bij ernstige verslikking op verstikken!!
Bij de reanimatieles leer je wat te doen bij ernstige verslikking / reanimeren
Wat te doen bij verslikking?
Kijk bij een verslikking allereerst in de mond of je het probleem weg kunt halen. Als het slachtoffer goed kan hoesten, moedig je enkel het hoesten aan. Kunstgebit verwijderen.
Bij ernstige verslikking geeft het slachtoffer aan benauwd te zijn. Hij grijpt mogelijk naar de keel, is in paniek, kan niet praten of hoorbaar hoesten en probeert wanhopig adem te halen, wat soms een gierend geluid geeft. Handel dan als volgt:
Bel 112 of laat 112 bellen.
Laat het slachtoffer met verslikking vooroverbuigen.
5x rugslagen tussen de schouderbladen Ondersteun de borstkas hierbij met je andere hand. Helpt dat niet?
Ga achter het slachtoffer staan, plaats een vuist op de bovenkant van de buik en onder het borstbeen. Ondersteun met je andere hand deze vuist.
Trek beide handen met een ruk schuin omhoog naar je toe, doe dit max. 5x.
Wissel deze handelingen af totdat de verslikking is opgeheven of totdat het ambulancepersoneel het overneemt.
Als het slachtoffer het bewustzijn verliest, moet hij gereanimeerd worden.
Vochtbalans
Normaal gesproken zijn in het menselijk lichaam de opname en uitscheiding van water in balans (= vochtbalans).
Bij sommige zorgvragers is het nodig deze balans bij te houden en te controleren. Bij een vochtbalans vergelijk je het vocht dat wordt opgenomen met het vocht dat wordt uitgescheiden.
Kort even opfrissen wordt uitgebreid behandeld bij verpleegkunde
Bij dit vak richten op de verpleegkundige zorg
Voor aanvang van je dienst moeten alle medewerkers weten dat je bij zv vochtbalans moet bijhouden!
Uitscheiding vocht door:
ademhaling, urine, zweten (ook al zie je het niet), ontlasting, braken
Vochtbalans
24 uur (meestal start en sluit de nachtdienst vochtbalans). Meerdere dagen.
Negatief: vochtopname is minder dan het vochtverlies (dehydratie, verminderde huidturgor)
Positief: de vochtopname is meer dan het vochtverlies (oedeemvorming).
Verpleegkundige zorg:
ook wegen van zorgvrager bij negatieve / positieve vochtbalans!
dehydratie = uitdroging
huidturgor = elasticiteit van de huid
retentie = vocht vasthouden
Verschijnselen van vochtretentie kunnen zijn:
opgeblazen gevoel
dikke voeten en vingers
opgezette oogleden
's nachts vaak plassen (omdat zv ligt kan het vocht gemakkelijker terugstromen)
kortademig
Oorzaak: nieren, levert of hart werken minder goed of bij gebruik bepaalde medicaties
Check huidturgor:
Om de elasticiteit van de huid te controleren trek je eraan met je duim en wijsvinger. Als zv goed gehydrateerd bent springt je huid meteen terug als je het loslaat. Als het een halve seconde of langer duurt voordat je huid weer in zijn normale vorm terugtrekt kan zv uitgedroogd zijn.
Verbrandingsprocessen van koolhydraten, vetten, eiwitten levert vocht
Volwassene: ongeveer 2,5 liter/per dag
Ouderen: ongeveer 1,7 liter/per dag
Ouderen voelen niet goed dat ze dorst hebben. Zeker bij warm weer extra drinken aanbieden!
Negatief op positief?
Maak gebruik van de gegevens op de volgende bladzijde
Deze slide heeft geen instructies
Vaak wordt gebruik gemaakt van een schema om een vochtbalans bij te houden.
Dit zijn de standaard aantal ml.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht mevrouw Jacobs
Op its learning staat er een casus over mevrouw Jacobs.
Beantwoord de vragen en reken de vochtbalans uit.
Ben je klaar vraag je de docent of je het antwoordenblad kan krijgen.
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen bereikt?
ik kan vertellen wat gezonde voeding is en wat de Schijf van 5 inhoudt
ik weet hoe ik de zorgvrager kan ondersteunen bij de inname van voeding en vocht, waarbij ik rekening houd met zijn/haar wensen, gewoonten, handicap of beperking
ik kan een vochtbalans aanleggen en bijhouden en acties ondernemen als de vochthuishouding uit balans dreigt te raken
ik kan 5 maatregelen benoemen om de voeding- en vochtinname te bevorderen
ik kan de verschillende voedingsproblemen benoemen
Deze slide heeft geen instructies