les 1 welke organen behoren tot het voortplantingsstelsel

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

              Startopdracht 

Startopdrachten Biologie – VWO 3, Periode 1

Les 1 – Voortplantingsstelsel, geslachtsorganen, geslachtskenmerken

Tekenen: Maak een schets van hoe jij denkt dat het mannelijke of vrouwelijke voortplantingsstelsel eruitziet. Zet erbij: “wat ik denk dat dit onderdeel doet”.

Voorspellen: Waarom denk je dat jongens en meisjes bij de geboorte verschillende organen hebben?

Stelling: “De verschillen tussen jongens en meisjes zijn vooral cultureel, niet biologisch.” → eens of oneens?

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Voortplantingsstelsel- primaire geslachtskenmerken 

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Overzicht Periode 1

Checklist:

• Bepaal welke voorkennis relevant is voor de nieuwe lesstof.
• Ontwerp een terugblik-opdracht die deze voorkennis activeert.
•  Overweeg of en hoe thuistalen ingezet kunnen worden om de voorkennis te activeren.

wat gebeurt er in de puberteit

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

      Leerdoelen

1. Je kunt uitleggen welke organen tot het voortplantingsstelsel behoren.
2. R je kunt de primaire en secundaire geslachtskenmerken noemen. 
3. T1 je kunt de lichamelijke en geestelijke veranderingen in de puberteit beschrijven. 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Welke   organen  behoren tot het voortplantingsstelsel 

Mannen: teelballen, bijballen, zaadleiders, prostaat en zaadblaasjes, penis. 

vrouwen: eierstokken, eileiders, baarmoeder, vagina . 

Geslachtskenmerken

Kenmerken van geslacht (sekse)

Primaire geslachtskenmerken +  Secundaire geslachtskenmerken 

Intersekse - uitzonderlijk. Beide geslachtskenmerken of verschillen van de norm. 

man vrouw intersekse

man                  vrouw           intersekse

Primaire geslachtskenmerken

Vanaf geboorte zichtbaar (primair = als eerste)

Verschillen tussen jongen en meisje

Jongens: penis en balzak

Meisje: clitoris en schaamlippen

geslachtskenmerken

Secundaire geslachtskenmerken

Vanaf de puberteit zichtbaar (secundair = als tweede)

Gemaakt door extra hormonen

(baarmoeder)

(eileider)

(eierstok)

 (blaas)

(urinebuis)

Vagina

Man

• In zaadballen ontstaan zaadcellen.
• Bijballen slaan deze op.
• Bij een zaadlozing vervoert de zaadleider zaadcellen.
• Zaadblaasjes en prostaat voegen vocht toe. 

Voortplantingscellen man = zaadcellen

* een jongen is vruchtbaar vanaf zijn eerste zaadlozing

Testosteron

Vorming sperma

Teelballen (zaadcellen) -> ​

Bijballen (opslag zaadcellen)-> Zaadleiders -> ​

Zaadblaasjes (vocht + voedingsstoffen) + prostaat (vocht) ​​

Zaadcellen + voedingsstoffen + vocht = sperma

Teelbal

Zaadleider

Bijbal

Blaas

Zwellichaam

Prostaat

Urinebuis

Vul de zin in: 

Zaadcellen worden geproduceerd in de 

Daarna worden ze opgeslagen in de

Vervolgens gaan ze via de                 langs de 

waar vocht en voedingsstoffen worden toegevoegd. 

Vervolgens komen ze langs de 

waar nog meer vocht wordt toegevoegd

Via de                verlaten ze het lichaam.

Teelballen

Bijballen

zaadleider

zaadblaasjes

prostaat

urinebuis

Primaire geslachtskenmerken...

1. ontstaan pas in de pubertijd
2. zijn al bij de geboorte aanwezig.

Zijn de schaamlippen van de vrouw een primaire geslachtskenmerk of een secundaire geslachtskenmerk?

1. Primaire geslachtskenmerk
2. Secundaire geslachtskenmerk

Geslachtskenmerken kun je onderverdelen in primaire

geslachtskenmerken en secundaire geslachtskenmerken.

In welke zin staan alleen secundaire geslachtskenmerken?

1. Schaamlippen, borstgroei en borsthaar.
2. Schaamhaar, zwaarder skelet en lagere stem.
3. Balzak, schaamlippen en penis.
4. Balzak, bredere schouders en lagere stem.

lezen-Actualiteit 

scientias.nl/waarom-blozen-we-en-hoe-komt-het-eigenlijk-tot-stand-hersenscans-onthullen-dat-het-anders-zit-dan-gedacht

puberteit en hormonen artikel 

Opdracht:

• maak een korte samenvatting van het gelezen artikel.
• klassikale discussie over hoe deze actuele onderwerpen de puberteit beïnvloeden: invloed van sociale media op tieners

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

praktische opdracht

In tweetalen: 

• maak een poster over de belangrijkste veranderingen in de puberteit. Gebruik zowel tekst als afbeeldingen. (materiaal ligt klaar). 
• geef een korte presentatie over de poster. 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

Afsluiting

Plannen is complex voor pubers. Om een doel te bereiken moet je je aandacht erbij houden, prioriteiten stellen en afleiding weerstaan. Vaak begrijp je wel dat een bepaalde aanpak niet werkt, maar lukt het je niet goed om je gedrag aan te passen (blz 16 van je boek ). 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

    Begrippen uit deze les

• voortplantingsstelsel, geslacht, sekse, geslachtsorganen, geslachtskenmerken
  
• penis, balzak, teelbal, bijbal, zwellichaam, eikel, voorhuid, zaadleider, urinebuis,
• baarmoeder, vagina, eileiders, eierstokken, vulva, buitenste en binnenste vulvalippen, clitoris, zwellichamen, glans, clitorishoed, clitoriseikel, maagdenvlies
  
• primaire geslachtskenmerken, intersekse

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. Je kunt uitleggen welke organen tot het voortplantingsstelsel behoren
2. R je kunt de primaire en secundaire geslachtskenmerken noemen.
   
3. T1 je kunt de lichamelijke en geestelijke veranderingen in de puberteit beschrijven.

• Zijn de leerdoelen behaald?
• Les in context plaatsen van de periode 
• Het leren en het gedrag samen evalueren
• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

maak een tabel:

 geslacht: organen, producten

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

antwoord  tabel:

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

Eindslide

Ruimte voor een afsluitend woord.