Het netvlies: scherp, kleur en zien
Het netvlies: scherp, kleur en zien
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Het netvlies: scherp, kleur en zien
Deze slide heeft geen instructies
Voeg hier je vraag toe
Deze slide heeft geen instructies
Opwarmer
Samen tellen.......
Deze slide heeft geen instructies
Komende periode
Het achtersegment van het oog
Het corpus vitreum
De retina
De oogzenuwbaan
De adnexa van het oog
De oogleden / de palpebrae
Anatomie van de oogleden
Klieren van de oogleden
Spieren van de oogleden
Het traanapparaat
De traanfilm
De conjunctiva
De oogkas, de orbita
De uitwendige oogspieren
Deze slide heeft geen instructies
Het oog.....
Deze slide heeft geen instructies
Vaatvlies
Deze slide heeft geen instructies
Voorsegment
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de medische therm voor vaatvlies?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van het vaatvlies?
Produceert oogvocht
Regelt de oogdruk
Bloedvoorziening van het oog
Zorgt voor de scherpte van het zicht
Deze slide heeft geen instructies
Waar is het vaatvlies het dikst?
Aan de voorzijde van het oog
Bij de oogzenuw
Achterzijde van het oog
In de iris
Deze slide heeft geen instructies
corpus vitreum
Het glasvocht geeft steun aan het oog, verandert met de leeftijd en kan bron van klachten zijn zoals floaters of loslatingen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurt er met glasvocht bij veroudering?
Vermindert zicht
Kan klachten veroorzaken zoals floaters
Wordt dikker
Verhoogt oogdruk
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van het glasvocht?
Voorkomt infecties
Bepaalt de oogkleur
Produceert oogvocht
Geeft steun aan het oog
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel procent van het oogvolume is glasvocht?
50%
90%
65%
Ongeveer 80%
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al over het netvlies en hoe we zien?
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van deze les kun je...
...de opbouw van het netvlies beschrijven, het verschil tussen staafjes en kegeltjes uitleggen, en de functies van belangrijke lagen en structuren (zoals macula, fovea, blinde vlek en pigmentepitheel) benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het netvlies?
Het netvlies (retina) is een dunne laag achter in het oog waar licht wordt omgezet in zenuwprikkels.
Deze slide heeft geen instructies
De retina
Het netvlies bestaat uit een ‘ziend’ deel (pars optica retinae) en een ‘blind’ deel (pars caeca retinae).
Het pars optica is het grootste deel van de retina en wordt gevormd door het gedeelte met de receptorcellen (staafjes en kegeltjes).
Het pars caeca is de voortzetting van het pigmentepitheel en loopt door tot aan de pupilopening.
Deze slide heeft geen instructies
Opbouw van de retina
Deze slide heeft geen instructies
Het netvlies (de retina) (pars optica) vormt de binnenbekleding van het oog.
complexe structuur verdeeld in 10 afzonderlijke lagen met fotoreceptoren (staafjes en kegeltjes), neuronen en steunweefsel.
Bijzondere structuren:
de gele vlek (macula, het centrum zonder bloedvaten),
het begin van de oogzenuw (papil) en de daaruit komende bloedvaten (4 aanvoerende slagaders en 4 afvoerende aders).
De kop van de oogzenuw (papil) is de bleke ronde schijf in de tekening (diameter 1.5 mm). Het wordt ook wel de blinde vlek genoemd.
Deze slide heeft geen instructies
Retina
Deze slide heeft geen instructies
De blinde vlek
Op de plek waar de oogzenuw het oog binnenkomt (papil) zitten geen receptoren. Dit is je blinde vlek.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de kleur van het netvlies?
Groenachtig
Roodachtig
Deze slide heeft geen instructies
De retina (pars optica)
Licht zorgt voor dat het pigment (gezichtspurper) in de staafjes en kegeltjes wordt omgezet in een andere vorm, waarbij een zenuwimpuls ontstaat.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: leg in de juiste volgorde!
leg in een groepje de onderdelen van het
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 Netvlies
Netvlies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zit je erbij?
Deze slide heeft geen instructies
lagen van het netvlies
– ILM (internal limiting membrane, groene lijn)
– NFL (nerve fiber layer, gele lijn)
– GCL (ganglioncell layer)
– IPL (inner plexiform layer)
– INL (inner nuclear layer)
– OPL (outer plexiform layer)
– ONL (outer nuclear layer)
– ELM (external limiting membrane)
– FR Fotoreceptor (kegels, staafjes)
– RPE (pigmentblad)
Deze slide heeft geen instructies
Opbouw van het netvlies
Pigmentepitheel (RPE)
Functie: - Absorbeert strooilicht - Ondersteunt fotoreceptoren - Vernieuwt fotopigmenten
Fotoreceptoren (Staafjes & Kegeltjes)
Functie: - Vangen licht op - Staafjes: lichtgevoelig, zwart-wit - Kegeltjes: kleur en scherpte -
Startpunt van fototransductie
Horizontale cellen
Functie: - Laterale inhibitie - Vergroten van contrast en randdetectie
Bipolaire cellen
Functie: - Eerste schakel tussen receptoren en ganglioncellen - ON- en OFF-paden
Amacriene cellen
Functie: - Bewegingsdetectie - Tijd- en snelheidsaanpassingen - Regelen van ganglioncelactiviteit
Ganglioncellen
Functie: - Verzenden het eindsignaal naar de hersenen - Axonen vormen de nervus opticus
Opbouw van het netvlies
Deze slide heeft geen instructies
De retina (pars optica)
De retina wordt gevormd door de eerste drie neuronen van de gezichtsbaan en hun schakelingen.
Van buiten naar binnen zijn dit:
1e neuron: fotoreceptorcellen (± 125 miljoen staafjes en ± 7 miljoen kegeltjes).
2e neuron: bipolaire cellen.
3e neuron: ganglioncellen, waarvan de neurieten zich verenigen tot de nervus opticus.
Deze slide heeft geen instructies
De retina (pars optica)
Tussen de neuronen zitten steuncellen, die onder andere een steun en stofwisselingsfunctie hebben.
Onder de laag van de staafjes en de kegeltjes ligt een laag pigmentepitheel met de volgende functies:
Absorptie van licht om reflecties te voorkomen.
Speelt een rol bij de regeneratie (weer terug vormen) van het gezichtspurper.
Zorgt voor actief transport van zuurstof en voedingsstoffen van het vaatvlies naar de receptoren.
Afvoer van afvalstoffen van de receptorenlaag naar vaatvlies.
Deze slide heeft geen instructies
Het pigmentepitheel en membraan van Bruch
Het pigmentepitheel absorbeert licht en verzorgt de fotoreceptoren. Samen met het membraan van Bruch regelt het transport van stoffen tussen vaatvlies en retina.
Deze slide heeft geen instructies
De macula lutea en fovea centralis
De macula (‘gele vlek’) bevat de fovea centralis, dit is het gebied van het scherpste zicht. Hier zitten veel kegeltjes.
Deze slide heeft geen instructies
Verdeling staafjes en kegeltjes
Deze slide heeft geen instructies
Fovea centralis
Pigmentepitheel (RPE)
Functie: - Absorbeert strooilicht - Ondersteunt fotoreceptoren - Vernieuwt fotopigmenten
Fotoreceptoren (Staafjes & Kegeltjes)
Functie: - Vangen licht op - Staafjes: lichtgevoelig, zwart-wit - Kegeltjes: kleur en scherpte -
Startpunt van fototransductie
Horizontale cellen
Functie: - Laterale inhibitie - Vergroten van contrast en randdetectie
Bipolaire cellen
Functie: - Eerste schakel tussen receptoren en ganglioncellen - ON- en OFF-paden
Amacriene cellen
Functie: - Bewegingsdetectie - Tijd- en snelheidsaanpassingen - Regelen van ganglioncelactiviteit
Ganglioncellen
Functie: - Verzenden het eindsignaal naar de hersenen - Axonen vormen de nervus opticus
Gele vlek/macula en fovea
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
De fotoreceptoren
In het netvlies zitten staafjes en kegeltjes die het licht dat erop valt omzetten in een zenuwimpuls.
De zenuwimpulsen gaan naar de hersenen, waar we ze als beelden waarnemen.
Er is één soort staafje en er zijn drie soorten kegeltjes (gevoelig voor blauw, rood en groen).
De staafjes zitten meer perifeer en werken vooral bij weinig licht (lichtgevoelig, maar niet kleurgevoelig).
De kegeltjes zitten meer centraal en werken bij veel licht en zijn kleurgevoelig.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zetten fotoreceptoren om in zenuwimpulsen?
Beweging van de ogen
Licht dat erop valt
Kleur van objecten
Geluid uit de omgeving
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de functie van de staafjes?
Werken bij weinig licht
Registreren van beweging
Zien van kleuren
Vormen van beelden
Deze slide heeft geen instructies
Drie soorten kegeltjes, één soort staafje
Kegeltjes zijn gevoelig voor rood, groen of blauw licht (kleur), staafjes vooral voor helderheid (geen kleur).
Deze slide heeft geen instructies
Het Purkinje-effect
Bij weinig licht zien we beter in blauw (scotopisch zien) door de staafjes. Dit heet het Purkinje-effect.
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijking: staafjes vs. kegeltjes
- Voor scherp zien en kleur - Vooral in de macula - Kleurgevoelig (R, G, B) - Minder lichtgevoelig
Staafjes
- Gevoelig voor licht - Aanwezig in periferie - Geen kleurwaarneming - 1000x gevoeliger dan kegeltjes
Kegeltjes
Deze slide heeft geen instructies
Bloedvoorziening van het netvlies
Het vaatvlies voedt de buitenste laag, de centrale netvliesarterie voedt de binnenste lagen. Afvoer verloopt via aders.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies
Verrijkende video over de werking van het netvlies.
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
