Bs 3.5 Variatie in genotypen T3

3.5 Variatie in genotypen

- Geslachtelijke voortplanting leidt tot variatie in genotype

- Variatie in genotype kan leiden tot variatie in fenotype



1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 21 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

3.5 Variatie in genotypen

- Geslachtelijke voortplanting leidt tot variatie in genotype

- Variatie in genotype kan leiden tot variatie in fenotype



Zie deze stamboom, kan je afleiden welke eigenschap dominant is?

A

Ja, zwart

B

Ja, wit

C

Nee, niet af te leiden

D


Thema 3 Erfelijkheid en evolutie

B1 Genotype en fenotype

B2 Genen

B3 Kruisingen

B4 Stambomen

B5 Variatie in genotypen blz. 190

B6 Evolutie

B7 Verwantschap

B8 DNA-technieken

Leerdoelen basisstof 5 Variatie in genotypen

- Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.

- Je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat.

Ongeslachtelijke voortplanting

  • Een deel van het organisme groeit uit tot een nieuw individu

  • Stekken, knollen, weefselkweek

  • Groei vindt plaats door mitose (gewone celdeling)

  • Genotype van ouder is gelijk aan de nakomelingen 




Geslachtelijke voortplanting

  • Versmelten van twee geslachtscellen (eicel+zaadcel)

  • Genotype van ouders is verschillend van de nakomelingen

  • Variatie in genotype dus!


Mutatie

= Een plotselinge verandering van het genotype


Voorbeeld: 

Een individu van wie een gemuteerd gen tot uiting komt in het fenotype = mutant


 


Albino/ albinisme

  • Een mutatie (verandering) in het gen voor pigment in je huid veroorzaakt albinisme. 

  • Albino --> geen pigment aanmaken en de huid en haren zijn helemaal kleurloos.

  • dit ontstaat al in de geslachtscellen

Albinisme en pigmentmutatie

Mutagene invloeden

Deze invloeden zijn ook

kankerverwekkend!

Kanker

Als cellen zich snel en ongeremd delen --> gezwel ontstaat (tumor)

- sommige gezwellen groeien langzaam en verstoren de bouw van de weefsels niet --> goedaardig

Bij kanker ontstaat er een kwaadaardig gezwel. 

- Dit wordt veroorzaakt door mutaties in genen

- Kwaadaardig gezwel groeit veel sneller dan een goedaardig gezwel

Ontstaan van kanker

Oefenen

3.5 Variatie in genotypen 


Kennisopdrachten (4 hoeft niet)


Inzichtopdrachten (6 is een belangrijke vraag!)



Kennisvragen

Afsluiting

Wat is ongeslachtelijke voortplanting?

A

Voortplanting door paren

B

Voortplanting zonder paren

C

Voortplanting zonder geslachtscellen

D

Voortplanting met geslachtscellen

Ongeslachtelijke voortplanting is met

A

eicellen

B

stuifmeelkorrels

C

beide

D

beide niet

Bij geslachtelijke voortplanting hebben de nakomelingen...

A

variatie in genotype en fenotype

B

variatie in genotype maar gelijk fenotype

C

hetzelfde fenotype en een ander genotype

D

allemaal hetzelfde genotype en fenotype

Wat is een mutatie?

A

Een plotselinge verandering van het genotype

B

Een plotselinge verandering van het fenotype

C

Door straling krijg je een gek uiterlijk

D

Kankercellen

Bij welke soort cellen heeft een mutatie het grootste gevolg?

A

1 lichaamscel

B

1 geslachtscel

C


D


Mutagene invloeden zijn stoffen van buitenaf die invloed hebben op mutaties. bedenk 1 voorbeeld?