Frisdrank en saptechnologie - les 2

Les 1 - Grond- en hulpstoffen

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVoedingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 18 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Les 1 - Grond- en hulpstoffen

Deze slide heeft geen instructies

Lesplanning

  • Doornemen weekplanning

  • Terugblik naar vorige week

  • Grond- en hulpstoffen en hun functie in frisdrank en vruchtensap

  • Proeven van suiker en zoetstoffen

Deze slide heeft geen instructies

Weekplanning

14-01: Grond- en hulpstoffen 

21-01: Grond- en hulpstoffen en hun functie

28-01: Bereiding appelsap

04-02: Bereiding appelsap + bereiding sapconcentraat

11-02: Productie frisdrank

25-02: Productie frisdrank

03-03: Kwaliteitsaspecten van het eindproduct

10-03: Toets

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Jij:

  • Kunt de grond- en hulpstoffen van frisdrank en vruchtsap benoemen

  • Kunt de functies van de grond- en hulpstoffen in frisdrank benoemen

  • Enkele kwaliteitskenmerken van een grondstof noemen;

  • Aangeven hoe de aanvoer van grondstoffen uit het buitenland verloopt;



Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn de grondstoffen van vruchtensap en frisdrank?

Water

Vruchten

Suiker en andere zoetstoffen

Overig: Koolzuur, geur-, kleur- en smaakstoffen, anti-oxidanten, zuren

Vruchten

  • Bijna alle landen van de wereld, warme landen meer

  • Indeling

  • Verschil hard en zacht fruit

  • Oogst en teelt

  • Concentraat

Bijna alle landen van de wereld geproduceerd, in landen met warm weer meer!

Indeling:

Pitvruchten (appel, peer)

Zuidvruchten (sinaasappel, mandarijn, grapefruit, citroen, banaan, ananas)

Besvruchten (Aardbei, druif, zwarte bes, bosbes, framboos)

Steenvruchten (kers, perzik, abrikoos)

Hard fruit: Pitvruchten en zuidvruchten

Zacht fruit: Besvruchten en steenvruchten


Hard fruit bevat minder water dan zacht fruit. Het is dus ook van belang dat je dit anders verwerkt.


Oogst en teelt:

Oorspronkelijk erg arbeidsintensief --> hoge kosten

Toename teelt op grotere oppervlakte en mechanische teelt

Teelt komt er nauw, fruit beschadigd snel en veel verontreiniging (blad, steen, zand, ongedierte etc.)

Tegenwoordig kleinere bomen, makkelijker plukken

Concentraat:

Sterk geconcentreerd vruchtensap, vocht verwijderd

Klein deel van de vruchten in NL geperst tot sap

Grootste deel van het concentraat geproduceerd in Spanje, Italië en Griekenland

Wat is van belang voor de kwaliteit van het fruit dat je gebruikt voor vruchtendrank en frisdrank?

Tijdstip plukken (te vroeg: vruchten erg zuur, weinig suiker) (te laat: rotten, schimmel + toxine productie)


Gewasberschermingsmiddelen

Suiker en andere zoetstoffen

  • Vroeger rietsuiker

  • Tegenwoordig bietsuiker (knolgewas)

  • Oogsten in oktober, november en december

Vroeger rietsuiker

Tegenwoordig verwerking van suikerbiet (knolgewas, groeit in de grond)

Oktober, november, december oogsten

Hoeft niet direct te worden verwerkt, maar wel binnen enkele weken

Filmpje kijken, opdracht: Schrijf voor jezelf op welke stappen een suikerbiet ondergaat.


Filmpje kijken, opdracht: Schrijf voor jezelf op welke stappen een suikerbiet ondergaat.

Hoe worden boeren betaald?

Naar het aantal kilo's en het suikergehalte

Waar moet je op letten bij de suikeropslag?

Vochtgehalte

Als het vochtgehalte te hoog is, krijg je klont vorming

Aandachtspunten

  • Let op grootte kristallen

  • Toevoeging als concentraat

Grootte van de kristallen is erg belangrijk. Wanneer de kristallen te groot zijn, dan lossen ze minder snel op.


Kan ook worden toegevoegd als concentraat. Dit is suiker opgelost in water, zeer geconcentreerd (diksap). Dit lost sneller op.

Wat zijn zoetstoffen?

Zoetstoffen zijn stoffen die een hoge zoetkracht hebben, ze hebben geen tot weinig energetische waarde

Zoetstoffen

  • Weinig nodig om dezelfde zoetheid te bereiken

  • Minder inname van energie

  • Sacharine, aspertaam, cyclamaat meest gebruikt

  • E-nummer

Zoetstoffen worden weergegeven met een E-nummer. 

E-nummers worden gebruikt om hulpstoffen weer te geven op verpakkingen. 

E-nummers zijn Europees goedgekeurde hulpstoffen

Zoetstoffen hebben een hogere relatieve zoetkracht. Wat betekent een relatieve zoetkracht?

De relatieve zoetkracht van een stof geeft aan hoe zoet een stof is. De zoetkracht van kristalsuiker is 100, hiermee worden de verschillende zoetkrachten vergeleken. Zoetstoffen hebben vaak een zoetkracht hoger dan 100.

Overige grond- en hulpstoffen

  • Koolzuur

  • Geur-, kleur- en smaakstoffen

            2 indelingen

  • Kleurstoffen

  • Anti-oxidanten

Koolzuur: 

Kleurloos, zurig smakend gas

Zwaarder dan lucht --> hierdoor verdringt het koolzuur de lucht

Fles openen: Koolzuur ontsnapt in de vorm van bellen

Zorgt voor een frisse smaak

Geur- kleur, smaakstoffen:

2 indelingen: Naar grondstof en naar herkomst

Herkomst:

Natuurlijk

Natuuridentiek (zelfde chemische samenstelling als natuurlijke grondstoffen, maar andere grondstoffen)

Synthetisch (chemisch gemaakte stoffen)

Kleurstoffen:

Geven een aantrekkelijk uiterlijk

Beïnvloeden de smaak (psychologisch effect)

Natuurlijk en synthetisch

Anti-oxidanten

Smaakstoffen zijn gevoelig voor oxidatie

Toevoeging van anti-oxidanten zorgt voor het wegvangen van zuurstof, waardoor er geen aantasting is van de smaak

Vb: Ascorbinezuur (vitamine C)

Proeven van zoetstoffen


Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Jij:

  • Kunt de grond- en hulpstoffen van frisdrank en vruchtsap benoemen

  • Kunt de functies van de grond- en hulpstoffen in frisdrank benoemen

  • Enkele kwaliteitskenmerken van een grondstof noemen;

  • Aangeven hoe de aanvoer van grondstoffen uit het buitenland verloopt;



Deze slide heeft geen instructies