Welkom!
Wie ben ik en waarom doe ik dit?
Opnemen?
Doel: doorlopen van alle modules om de werkzaamheden van de examencommissie te verhelderen.
Inleiding
Module 1
Zelfevaluatie
Indien genoeg tijd: praktische opdracht MORA
Feedback voor portfolio
Welkom!
Wie ben ik en waarom doe ik dit?
Opnemen?
Doel: doorlopen van alle modules om de werkzaamheden van de examencommissie te verhelderen.
Inleiding
Module 1
Zelfevaluatie
Indien genoeg tijd: praktische opdracht MORA
Feedback voor portfolio
Deze slide heeft geen instructies
Ter ondersteuning bij kwaliteitsborging
Voor (toekomstige) leden van examencommissies
De toolkit informeert, verheldert, verwijst en concretiseert de kwaliteitsborging van examinering in stappen.
Toolkit Kwaliteitsborging bij examinering
Inleiding
Deze slide heeft geen instructies
De toolkit bestaat uit vier verschillende modules:
Maandag 5 oktober: module 1 ‘Kennismaking met kwaliteitsborging’
Maandag 16 november: module 2 ‘Voorbereiden van kwaliteitsborging’
Maandag 14 december: module 3 ‘Aan de slag: instrumenten voor de kwaliteitsborging’
Maandag 11 januari: module 4 ‘Samen kwaliteitsverbetering realiseren’
11.00 - 12.00 uur online
Vooraf de module doornemen
Deze slide heeft geen instructies
Module 1 en 2
wettelijke afspraken over kwaliteitsborging
kwaliteitsborging binnen de context van de school
afstemming met opleidingsteams
afsluitend inzet van zelfevaluatie
Module 2: Voorbereiden van kwaliteitsborging
Module 1: Kennismaking met kwaliteitsborging
voorbereidende activiteiten
jaarplanning opstellen
borgingsplan maken
onderbouwde steekproeven inzetten
Benadruk dat module 1 vooral het begrippenkader en de positionering neerzet, terwijl module 2 de systematische voorbereiding organiseert.
Module 3 en 4
concrete acties voor kwaliteitsborging
risico’s signaleren
verbetervoorstellen doen
bevindingen vastleggen
Module 3: Instrumenten voor kwaliteitsborging
bevindingen delen
kwaliteitscyclus afronden
samenwerken met opleidingsteam of management
verbeteringen daadwerkelijk doorvoeren
Module 4: Samen kwaliteitsverbetering realiseren
Leg de nadruk op de beweging van signaleren naar handelen: module 3 verzamelt zicht, module 4 zet dat om in verbetering.
Waar denk je aan bij kwaliteitsborging?
Open met het kernidee: kwaliteitsborging moet ervoor zorgen dat niemand hoeft te twijfelen aan de kwaliteit van examinering in het mbo.
Toolkit Kwaliteitsborging bij examinering
Module 1: kennismaking met kwaliteitsborging
Kaders voor kwaliteitsborging
Wet
Waarderingskader onderwijsinspectie
Examentaken MBO
Verhouding examencommissie, management en opleidingsteam
Zelfevaluatie: geeft inzicht in de verantwoordelijkheid van de examencommissie.
Open met het kernidee: kwaliteitsborging moet ervoor zorgen dat niemand hoeft te twijfelen aan de kwaliteit van examinering in het mbo.
Wettelijke basis: de WEB
In de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) staat dat de examencommissie ten minste als taak heeft om de kwaliteit van de examinering en van de instellingsexamens te borgen. De wet geeft dus de opdracht, maar de examencommissie bepaalt zelf hoe zij die opdracht in de praktijk vormgeeft.
Noem hier artikel 7.4.5 en 7.4.8 als wettelijke kaders uit de module, zonder de slide te overladen met wetsdetails.
Onderzoekskader van de Inspectie van het onderwijs
Omschrijft hoe het toezicht MBO is ingericht.
Omvat het waarderingskader en de werkwijze.
Waarderingskader:
14 standaarden die een opleiding op orde moet hebben.
Noem hier artikel 7.4.5 en 7.4.8 als wettelijke kaders uit de module, zonder de slide te overladen met wetsdetails.
Noem hier artikel 7.4.5 en 7.4.8 als wettelijke kaders uit de module, zonder de slide te overladen met wetsdetails.
Noem hier artikel 7.4.5 en 7.4.8 als wettelijke kaders uit de module, zonder de slide te overladen met wetsdetails.
Procesarchitectuur examinering
Ontwikkeld door MBO-scholen.
Alle stappen die een mbo-school neemt om te zorgen voor goede examinering komen aan de orde. Denk daarbij aan het opstellen van het examenplan, inkopen en/of zelf construeren van examens, diplomeren en het borgen van de examenkwaliteit.
Helpt kritisch kijken naar het eigen examenproces.
Ondersteunt het herkennen van verbeterpunten.
Procesketen Examinering | MORA Onderwijskwaliteit
Noem hier artikel 7.4.5 en 7.4.8 als wettelijke kaders uit de module, zonder de slide te overladen met wetsdetails.
Deze slide heeft geen instructies
Examentaak examencommissie mbo: kwaliteitsborging
Kwaliteitsborging gaat over het gehele examenproces
De EC evalueert en analyseert volgens planning de kwaliteitsdoelen van examinering
Kwaliteit examenplan en exameninstrumenten
Kwaliteit afname en beoordeling (school en praktijk)
Kwaliteit van diplomering
Deskundigheid betrokkenen examinering
Audits en steekproeven
Effect van verbetermaatregelen
Op basis van de evaluaties en analyse daarvan stelt zij het jaarverslag op
Risico's worden beperkt en er wordt zo nodig bijgestuurd.
Benadruk dat vooral bij beroepsgerichte opleidingen ook de praktijksituatie onder de kwaliteitsborging valt.
Continue zorg voor kwaliteit
Kwaliteitsborging is meer dan een instrument of checklist
De examencommissie moet steeds weten hoe het staat met de examenkwaliteit in de opleidingsteams.
Daarom is er voortdurend contact nodig over kwaliteit, eigenaarschap en betrokkenheid
Hier ligt de nadruk op de cultuurkant van kwaliteitsborging: niet alleen controleren, maar ook in gesprek blijven over kwaliteit.
Samenwerking met opleidingsteam
Kwaliteitsborging is een gezamenlijke opgave.
examencommissie, management en opleidingsteam hebben elk een eigen rol en verantwoordelijkheid. Er is duidelijk onderscheid. Rollen moeten goed aansluiten.
samen beperken zij risico’s en zorgen zij voor tijdige verbeteringen
Leg uit dat kwaliteitsborging sterker wordt wanneer informatie uit verschillende rollen samenkomt: uitvoering, management en toezicht.
Wie doet wat?
Gebruik deze slide om het verschil tussen 'uitvoeren en organiseren' versus 'borgen en toezien' scherp te maken.
Het proces van kwaliteitsborging
De kwaliteitsborging van examinering volgt de PDCA-cyclus. Dat is een herhalend proces waarin doelen worden vastgesteld, uitgevoerd, gecontroleerd en verbeterd. Zo wordt kwaliteit niet alleen beoordeeld, maar ook steeds verder ontwikkeld.
MORA is ook onderverdeeld in PDCA. In de DO-fase bevinden zich de 5 gekeurde gebieden van de procesarchitectuur. Elk gekleurd procesgebied heeft ook weer een eigen PDCA-cyclus (zie grijze balk onder de gekleurde procesgebieden).
Leg uit dat PDCA zowel op het totaalproces als binnen afzonderlijke procesgebieden gebruikt kan worden.
PDCA-cyclus: PLAN en DO
kwaliteitsdoelen formuleren of bijstellen
plannen maken om doelen te realiseren
vastleggen wat nodig is aan afspraken en organisatie
examinering uitvoeren
activiteiten volgens planning laten verlopen
evaluaties uitvoeren zoals in de jaarplanning is opgenomen
DO
PLAN
Maak zichtbaar dat in de PLAN-fase vooral doelen centraal staan, terwijl in de DO-fase de uitvoering en monitoring starten.
PDCA-cyclus: CHECK en ACT
CHECK
verbeteracties bepalen
behaalde kwaliteit borgen
bijsturen waar resultaten nog niet voldoen
nagaan of doelen bereikt zijn
kwaliteit evalueren en analyseren
risico's en mogelijke oorzaken in beeld brengen
ACT
Benadruk dat analyse zonder opvolging onvoldoende is; de ACT-fase maakt kwaliteitsborging daadwerkelijk effectief.
Rolverdeling binnen de PDCA-cyclus
PLAN: opleidingsteam stelt kwaliteitsdoelen op. Op basis daarvan stelt de EC meetbare kwaliteitscriteria op en bepaalt zij op welke wijze kwaliteit geëvalueerd wordt.
DO: opleidingsteam voert examinering uit, examencommissie voert geplande evaluaties uit.
CHECK: examencommissie analyseert kwaliteit: examenplannen, instrumenten, processen, beoordeling, diplomering.
ACT: opleidingsteam formuleert en uitvoert verbeteracties op basis van signalen van de examencommissie
Deze slide verbindt proces en verantwoordelijkheid. Laat zien dat niet elke fase door dezelfde actor wordt getrokken.
Van evaluatie naar jaarverslag
evaluaties leveren informatie op over examenkwaliteit
analyse maakt risico's en sterke punten zichtbaar
op basis daarvan stelt de examencommissie haar jaarverslag op
Koppel dit terug aan de inspectie-eis dat over borging en kwaliteit jaarlijks verslag wordt gedaan.
Zelfevaluatie als vast onderdeel
Een belangrijk onderdeel van de toolkit is de zelfevaluatie van de examencommissie.
Zelfevaluatie is een manier waarop de examencommissie haar eigen functioneren onderzoekt. Dit hoort bij kwaliteitsborging.
Maak duidelijk dat zelfevaluatie niet bedoeld is als afrekening, maar als hulpmiddel om bewust en gericht te verbeteren.
Wat is zelfevaluatie?
Gaat over examenkwaliteit en of de EC haar toezichthoudende rol goed invult.
Zicht krijgen op sterke punten, ontwikkelpunten en benodigde vervolgstappen.
De zelfevaluatie bestaat uit drie samenhangende delen:
A. Essentie van kwaliteitsborging: basis voor kwaliteitsborging, duidelijkheid over taken en rollen, heldere kwaliteitsdoelen, duidelijke planning. Voldoende informatie is nodig voor kwaliteit.
B. Beginselen van kwaliteitsborging: Rolopvatting. De commissie is controleur, maar moet ook op afstand, objectief en onafhankelijk handelen én een betrokken kritische vriend blijven. Wat is het ideaalbeeld en wat is daarvoor nodig?
C. Deskundigheid van het examencommissielid: de EC moet als geheel alles beheersen
Deze slide heeft geen instructies
Kwaliteitsbewustzijn
Kwaliteitsbewustzijn betekent dat de werkwijze van de examencommissie kenbaar, duidelijk en voorspelbaar is.
Instrumenten, processen en procedures liggen vast en worden op een systematische manier benut.
Deze slide heeft geen instructies
Bedankt!
Huiswerk: neem zelf de module door.
En verder: waar lopen jullie tegenaan?
Doel: doorlopen van alle modules om de werkzaamheden van de examencommissie te verhelderen. Is dit gelukt?
Feedback voor portfolio
Deze slide heeft geen instructies
Praktische opdracht MORA: bespreek in tweetallen
Waar in de onderwijs-/examenprocesketen heeft de examencommissie een rol?
Welke processen raken direct aan de kwaliteitsborging van examinering?
Op welke momenten in het proces kan de examencommissie kwaliteit controleren of bijsturen?
Welke informatie heeft de examencommissie nodig om haar toezichthoudende rol goed uit te voeren?
Waar zitten volgens jullie de belangrijkste risico’s in het examenproces?
Hoe kan de examencommissie vanuit de procesarchitectuur bepalen waar zij haar aandacht op richt?
Pak de MORA-procesplaat erbij en markeer drie processen die belangrijk zijn voor de kwaliteitsborging van examinering.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies