M14: eigenschappen van driehoeken en vierhoeken

Basis les gemaakt door Manon Van Duüren

Bewerkt door Martijn Vlaemynck

1 / 70
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 1

In deze les zitten 70 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Basis les gemaakt door Manon Van Duüren

Bewerkt door Martijn Vlaemynck

M14: inhoud

  1. Driehoeken

  2. Eigenschappen van driehoeken

  3. Vierhoeken

  4. Eigenschappen van vierhoeken

  5. Driehoeken en vierhoeken construeren

Doelen voor deze lessenreeks

Doelen voor deze lessenreeks

Benodigdheden voor deze lessenreeks

  • M14

  • Schrijfgerief

  • Koptelefoon of oortjes

  • Passer

  • Geodriehoek

  • Atomaschrift

  • Chromebook (opgeladen)

  1. Driehoeken

  1. Driehoeken

Een driehoek= een vlakke figuur met drie zijden en drie hoeken.


Als drie punten niet-collineair zijn (niet op dezelfde rechte liggen), dan bepalen ze een driehoek.


1.1 Basisbegrippen

In een gelijkbenige driehoek:

  • Twee even lange zijden --> twee benen

  • Andere zijde --> basis

  • Aanliggende hoeken van de basis --> basishoeken

  • Derde hoek --> tophoek

1.2 Soorten driehoeken (D)

Indelen volgens de hoeken:

  • Scherphoekige driehoek (SC) --> alle hoeken scherp (<90°)

  • Rechthoekige driehoek (RE) --> één rechte hoek (= 90°)

  • Stomphoekige driehoek (ST) --> één stompe hoek (> 90°)

Indelen volgens de zijden:

  • Ongelijkzijdige driehoek --> alle zijden een verschillende lengte

  • Gelijkbenige driehoek (GB) --> minstens twee zijden even lang

  • Gelijkzijdige driehoek (GZ) --> alle zijden even lang

Welke driehoek is dit? Geef de best passende naam.

A

Een gelijkbenige driehoek

B

Een gelijkzijdige driehoek

C

Een ongelijkzijdige driehoek

1.3 Merkwaardige lijnen

Jullie kennen al 4 merkwaardige lijnen, namelijk:

  • De middelloodlijn van een lijnstuk

  • De bissectrice (of deellijn) van een hoek

  • De hoogtelijn van een driehoek

  • De zwaartelijn van een driehoek


Maar wat betekenen deze juist? De volgende slides zijn herhaling.
Dit wordt dus verondersteld al gekend te zijn!

1.3 Merkwaardige lijnen: de middelloodlijn

= een rechte die loodrecht door het midden van een zijde gaat.

= een rechte die een hoek van een driehoek in twee gelijke hoeken verdeelt.

1.3 Merkwaardige lijnen: de bissectrice

= een rechte die door een hoekpunt van een driehoek gaat en door het midden van de overstaande zijde.

1.3 Merkwaardige lijnen: de zwaartelijn

Wat is nu het verschil met de middelloodlijn?


De middelloodlijn gaat LOODRECHT door het midden van de zijde, een zwaartelijn niet.


Een middelloodlijn kan, maar hoeft niet door het hoekpunt te gaan van een driehoek, een zwaartelijn wel.

1.3 Merkwaardige lijnen: de zwaartelijn

= een rechte die door een hoekpunt van een driehoek gaat en loodrecht staat op de drager van de overstaande zijde.

1.3 Merkwaardige lijnen: de hoogtelijn

1.3 Merkwaardige lijnen: overzicht

Welke merkwaardige lijn zien we hier?

A

Een middelloodlijn

B

Een bissectrice

C

Een hoogtelijn

D

Een zwaartelijn

Welke merkwaardige lijn zien we hier?

A

Een middelloodlijn

B

Een bissectrice

C

Een hoogtelijn

D

Een zwaartelijn

Welke merkwaardige lijn zien we hier?

A

Een middelloodlijn

B

Een bissectrice

C

Een hoogtelijn

D

Een zwaartelijn

Welke merkwaardige lijn zien we hier?

A

Een middelloodlijn

B

Een bissectrice

C

Een hoogtelijn

D

Een zwaartelijn

h is een ...

A

middelloodlijn

B

bissectrice

C

zwaartelijn

D

hoogtelijn

i is een ...

A

middelloodlijn

B

bissectrice

C

zwaartelijn

D

hoogtelijn

k is een ...

A

middelloodlijn

B

bissectrice

C

zwaartelijn

D

hoogtelijn

j is een ...

A

middelloodlijn

B

bissectrice

C

zwaartelijn

D

hoogtelijn

Een hoogtelijn gaat door een hoekpunt van een driehoek.

A

altijd

B

soms

C

nooit

D

geen idee

Het snijpunt van de zwaartelijnen ligt binnen de driehoek.

A

altijd

B

soms

C

nooit

D

geen idee

Een middelloodlijn gaat door een hoekpunt van een driehoek.

A

altijd

B

soms

C

nooit

D

geen idee

  1. Driehoeken --> tijd voor oefeningen

V) 1,2 p. 6

S) 1,2 p. 25-26

D) 1,2,3,4,5 p. 30-31

2. Eigenschappen van driehoeken

55°

65°

?

2.1 Som van de hoeken in een driehoek



In een driehoek is de som van de hoeken 180°.

2.2 De driehoeksongelijkheid

= in elke driehoek is de lengte van elke zijde kleiner dan de som van de lengtes van de andere zijden.

Gebruik ter controle:

er bestaat geen driehoek waarvan de zijden 4 cm, 5 cm en 10 cm meten want 10 > 4+5

6 < 3+5

3 < 6+5

5 < 6+3

2.2 De driehoeksongelijkheid

Extra filmpje (niet verplicht bekijken)

2.3 Kenmerk van een gelijkbenige driehoek


Teken 2 gelijkbenige driehoeken met tophoeken die niet even groot zijn. Meet de basishoeken. Wat valt er op?


2.3 Kenmerk van een gelijkbenige driehoek

  • Eigenschap: Als een driehoek gelijkbenig is, dan zijn de basishoeken even groot.

  • Omgekeerde eigenschap: Als twee hoeken van een driehoek even groot zijn, dan is deze driehoek gelijkbenig.

eigenschap + omgekeerde eigenschap = kenmerk

Kenmerk: Een driehoek is gelijkbenig als en slechts als twee hoeken van de driehoek even groot zijn.

2.4 Kenmerk van een gelijkzijdige driehoek


Teken twee gelijkzijdige driehoeken die niet congruent zijn. Meet in elke driehoek de grootte van de drie hoeken. Wat merk je?

2.4 Kenmerk van een gelijkzijdige driehoek

  • Eigenschap: Als een driehoek gelijkzijdig is, dan zijn alle hoeken even groot (=60°).

  • Omgekeerde eigenschap: Als drie hoeken van een driehoek even groot zijn (=60°), dan is deze driehoek gelijkzijdig.

eigenschap + omgekeerde eigenschap = kenmerk

Kenmerk: Een driehoek is gelijkzijdig als en slechts als de drie hoeken van de driehoek even groot zijn (=60°).

  1. Eigenschappen van driehoeken --> tijd voor oefeningen

V) 3,4,5,6,7 p. 10-11

S) 3,4 p. 26-27

D) 7,8,9,10,12,13,14,15,17 p. 32-35

  1. Vierhoeken

  1. Vierhoeken

Een vierhoek= een vlakke figuur met vier zijden en vier hoeken.


  1. Vierhoeken

Een vlieger

Een vlieger= een vierhoek waarbij twee paren aanliggende zijden even lang zijn en één paar overstaande hoeken even groot zijn.

Een trapezium

Een trapezium= een vierhoek met ten minste één paar evenwijdige zijden.


Een trapezium heeft:

  • een kleine basis (b)

  • een grote basis (B)

  • twee opstaande zijden

  • de hoogte (h)

Een rechthoekig trapezium is een trapezium met precies 2 rechte hoeken.

Een gelijkbenig trapezium is een trapezium warvan de niet-evenwijdige zijden (de benen) even lang zijn. In een gelijkbenig trapezium zijn de basishoeken even groot.

Een parallellogram

Een parellellogram= een vierhoek met twee paar evenwijdige zijden.


Een parallellogram heeft:

  • een basis (b)

  • een schuine zijde (s)

  • een hoogte (h)


Een rechthoek

Een rechthoek= een vierhoek met vier rechte hoeken.


Een rechthoek heeft:

  • een lange zijde= lengte (l)

  • een korte zijde= breedte (b)

Een ruit

Een ruit= een vierhoek met vier even lange zijden


Een ruit heeft:

  • een grote diagonaal (D)

  • een kleine diagonaal (d)

Een vierkant

Een vierkant= een vierhoek met vier even lange zijden en vier rechte hoeken


Bij een vierkant spreken we van:

  • een zijde (z)

Welke figuur zien we hier?

A

Trapezium

B

Parallellogram

C

Ruit

D

Rechthoek

Welke vierhoek heeft altijd vier gelijke zijden?

A

Parallellogram

B

Ruit

C

Trapezium

D

Rechthoek

Welke vierhoek heeft altijd vier hoeken van 90°?

A

Trapezium

B

Vierkant

C

Rechthoek

D

Ruit

Welke vierhoek heeft altijd precies één paar parallelle zijden?

A

Trapezium

B

Vierkant

C

Parallellogram

D

Rechthoek

  1. Vierhoeken --> tijd voor oefeningen

V) 9,10,11 p. 14

S) 5 p. 27

D) 24,25,26,27 p. 40-41

  1. Eigenschappen van vierhoeken

4.1 Som van de hoeken in een vierhoek

4.2 Eigenschappen van vierhoeken

Onderzoek eigenschappen van vierhoeken

Werk in duo:

  • Teken telkens de gevraagde figuur met diagonalen en merktekens waar nodig.

  • Vul de volgende tabel aan om de eigenschappen van vierhoeken te ontdekken door een kruisje te zetten indien de figuur voldoet.


4.2 Eigenschappen van vierhoeken


1) Teken een trapezium.



4.2 Eigenschappen van vierhoeken


2) Teken een parellellogram.



4.2 Eigenschappen van vierhoeken


3) Teken een ruit.



4.2 Eigenschappen van vierhoeken


4) Teken een rechthoek.



4.2 Eigenschappen van vierhoeken


5) Teken een vierkant.



4.2 Eigenschappen van vierhoeken


  • Bekijk dit filmpje indien je meer uitleg nodig hebt (tot 7:30).

  • Verbeter de tabel.



4.3 Omgekeerde eigenschappen

Als in een vierhoek de overstaande zijden even lang zijn, dan is deze vierhoek een parallellogram.

Als in een vierhoek de overstaande hoeken even groot zijn, dan is deze vierhoek een parallellogram.

Als in een vierhoek de diagonalen elkaar middendoor delen, dan is deze vierhoek een parallellogram.

4.4 Kenmerken bij vierhoeken

zijdenkenmerk van een parallellogram

Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de overstaande zijden van de vierhoek even lang zijn.

hoekenkenmerk van een parallellogram

Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de overstaande hoeken van de vierhoek even groot zijn.

diagonalenkenmerk van een parallellogram

Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de diagonalen van de vierhoek elkaar middendoor delen.

  1. Eigenschappen van vierhoeken --> tijd voor oefeningen

V) 12,13,14,15,16 p. 19-21

S) 6 p. 28

D) 29,30,31,32 p. 42-43

  1. Driehoeken en vierhoeken construeren

  1. Driehoeken en vierhoeken construeren --> tijd voor oefeningen

V) 18 p. 23-24

S) 7 p. 29

D) 41,42,43,44 p. 47-48