Basis les gemaakt door Manon Van Duüren
Bewerkt door Martijn Vlaemynck
Basis les gemaakt door Manon Van Duüren
Bewerkt door Martijn Vlaemynck
M14: inhoud
Driehoeken
Eigenschappen van driehoeken
Vierhoeken
Eigenschappen van vierhoeken
Driehoeken en vierhoeken construeren
Doelen voor deze lessenreeks
Doelen voor deze lessenreeks
Benodigdheden voor deze lessenreeks
M14
Schrijfgerief
Koptelefoon of oortjes
Passer
Geodriehoek
Atomaschrift
Chromebook (opgeladen)
Driehoeken
Driehoeken
Een driehoek= een vlakke figuur met drie zijden en drie hoeken.
Als drie punten niet-collineair zijn (niet op dezelfde rechte liggen), dan bepalen ze een driehoek.
1.1 Basisbegrippen
In een gelijkbenige driehoek:
Twee even lange zijden --> twee benen
Andere zijde --> basis
Aanliggende hoeken van de basis --> basishoeken
Derde hoek --> tophoek
1.2 Soorten driehoeken (D)
Indelen volgens de hoeken:
Scherphoekige driehoek (SC) --> alle hoeken scherp (<90°)
Rechthoekige driehoek (RE) --> één rechte hoek (= 90°)
Stomphoekige driehoek (ST) --> één stompe hoek (> 90°)
Indelen volgens de zijden:
Ongelijkzijdige driehoek --> alle zijden een verschillende lengte
Gelijkbenige driehoek (GB) --> minstens twee zijden even lang
Gelijkzijdige driehoek (GZ) --> alle zijden even lang
Welke driehoek is dit? Geef de best passende naam.
Een gelijkbenige driehoek
Een gelijkzijdige driehoek
Een ongelijkzijdige driehoek
1.3 Merkwaardige lijnen
Jullie kennen al 4 merkwaardige lijnen, namelijk:
De middelloodlijn van een lijnstuk
De bissectrice (of deellijn) van een hoek
De hoogtelijn van een driehoek
De zwaartelijn van een driehoek
Maar wat betekenen deze juist? De volgende slides zijn herhaling.
Dit wordt dus verondersteld al gekend te zijn!
1.3 Merkwaardige lijnen: de middelloodlijn
= een rechte die loodrecht door het midden van een zijde gaat.
= een rechte die een hoek van een driehoek in twee gelijke hoeken verdeelt.
1.3 Merkwaardige lijnen: de bissectrice
= een rechte die door een hoekpunt van een driehoek gaat en door het midden van de overstaande zijde.
1.3 Merkwaardige lijnen: de zwaartelijn
Wat is nu het verschil met de middelloodlijn?
De middelloodlijn gaat LOODRECHT door het midden van de zijde, een zwaartelijn niet.
Een middelloodlijn kan, maar hoeft niet door het hoekpunt te gaan van een driehoek, een zwaartelijn wel.
1.3 Merkwaardige lijnen: de zwaartelijn
= een rechte die door een hoekpunt van een driehoek gaat en loodrecht staat op de drager van de overstaande zijde.
1.3 Merkwaardige lijnen: de hoogtelijn
1.3 Merkwaardige lijnen: overzicht
Welke merkwaardige lijn zien we hier?
Een middelloodlijn
Een bissectrice
Een hoogtelijn
Een zwaartelijn
Welke merkwaardige lijn zien we hier?
Een middelloodlijn
Een bissectrice
Een hoogtelijn
Een zwaartelijn
Welke merkwaardige lijn zien we hier?
Een middelloodlijn
Een bissectrice
Een hoogtelijn
Een zwaartelijn
Welke merkwaardige lijn zien we hier?
Een middelloodlijn
Een bissectrice
Een hoogtelijn
Een zwaartelijn
h is een ...
middelloodlijn
bissectrice
zwaartelijn
hoogtelijn
i is een ...
middelloodlijn
bissectrice
zwaartelijn
hoogtelijn
k is een ...
middelloodlijn
bissectrice
zwaartelijn
hoogtelijn
j is een ...
middelloodlijn
bissectrice
zwaartelijn
hoogtelijn
Een hoogtelijn gaat door een hoekpunt van een driehoek.
altijd
soms
nooit
geen idee
Het snijpunt van de zwaartelijnen ligt binnen de driehoek.
altijd
soms
nooit
geen idee
Een middelloodlijn gaat door een hoekpunt van een driehoek.
altijd
soms
nooit
geen idee
Driehoeken --> tijd voor oefeningen
V) 1,2 p. 6
S) 1,2 p. 25-26
D) 1,2,3,4,5 p. 30-31
2. Eigenschappen van driehoeken
55°
65°
?
2.1 Som van de hoeken in een driehoek
In een driehoek is de som van de hoeken 180°.
2.2 De driehoeksongelijkheid
= in elke driehoek is de lengte van elke zijde kleiner dan de som van de lengtes van de andere zijden.
Gebruik ter controle:
er bestaat geen driehoek waarvan de zijden 4 cm, 5 cm en 10 cm meten want 10 > 4+5
6 < 3+5
3 < 6+5
5 < 6+3
2.2 De driehoeksongelijkheid
Extra filmpje (niet verplicht bekijken)
2.3 Kenmerk van een gelijkbenige driehoek
Teken 2 gelijkbenige driehoeken met tophoeken die niet even groot zijn. Meet de basishoeken. Wat valt er op?
2.3 Kenmerk van een gelijkbenige driehoek
Eigenschap: Als een driehoek gelijkbenig is, dan zijn de basishoeken even groot.
Omgekeerde eigenschap: Als twee hoeken van een driehoek even groot zijn, dan is deze driehoek gelijkbenig.
eigenschap + omgekeerde eigenschap = kenmerk
Kenmerk: Een driehoek is gelijkbenig als en slechts als twee hoeken van de driehoek even groot zijn.
2.4 Kenmerk van een gelijkzijdige driehoek
Teken twee gelijkzijdige driehoeken die niet congruent zijn. Meet in elke driehoek de grootte van de drie hoeken. Wat merk je?
2.4 Kenmerk van een gelijkzijdige driehoek
Eigenschap: Als een driehoek gelijkzijdig is, dan zijn alle hoeken even groot (=60°).
Omgekeerde eigenschap: Als drie hoeken van een driehoek even groot zijn (=60°), dan is deze driehoek gelijkzijdig.
eigenschap + omgekeerde eigenschap = kenmerk
Kenmerk: Een driehoek is gelijkzijdig als en slechts als de drie hoeken van de driehoek even groot zijn (=60°).
Eigenschappen van driehoeken --> tijd voor oefeningen
V) 3,4,5,6,7 p. 10-11
S) 3,4 p. 26-27
D) 7,8,9,10,12,13,14,15,17 p. 32-35
Vierhoeken
Vierhoeken
Een vierhoek= een vlakke figuur met vier zijden en vier hoeken.
Vierhoeken
Een vlieger
Een vlieger= een vierhoek waarbij twee paren aanliggende zijden even lang zijn en één paar overstaande hoeken even groot zijn.
Een trapezium
Een trapezium= een vierhoek met ten minste één paar evenwijdige zijden.
Een trapezium heeft:
een kleine basis (b)
een grote basis (B)
twee opstaande zijden
de hoogte (h)
Een rechthoekig trapezium is een trapezium met precies 2 rechte hoeken.
Een gelijkbenig trapezium is een trapezium warvan de niet-evenwijdige zijden (de benen) even lang zijn. In een gelijkbenig trapezium zijn de basishoeken even groot.
Een parallellogram
Een parellellogram= een vierhoek met twee paar evenwijdige zijden.
Een parallellogram heeft:
een basis (b)
een schuine zijde (s)
een hoogte (h)
Een rechthoek
Een rechthoek= een vierhoek met vier rechte hoeken.
Een rechthoek heeft:
een lange zijde= lengte (l)
een korte zijde= breedte (b)
Een ruit
Een ruit= een vierhoek met vier even lange zijden
Een ruit heeft:
een grote diagonaal (D)
een kleine diagonaal (d)
Een vierkant
Een vierkant= een vierhoek met vier even lange zijden en vier rechte hoeken
Bij een vierkant spreken we van:
een zijde (z)
Welke figuur zien we hier?
Trapezium
Parallellogram
Ruit
Rechthoek
Welke vierhoek heeft altijd vier gelijke zijden?
Parallellogram
Ruit
Trapezium
Rechthoek
Welke vierhoek heeft altijd vier hoeken van 90°?
Trapezium
Vierkant
Rechthoek
Ruit
Welke vierhoek heeft altijd precies één paar parallelle zijden?
Trapezium
Vierkant
Parallellogram
Rechthoek
Vierhoeken --> tijd voor oefeningen
V) 9,10,11 p. 14
S) 5 p. 27
D) 24,25,26,27 p. 40-41
Eigenschappen van vierhoeken
4.1 Som van de hoeken in een vierhoek
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
Onderzoek eigenschappen van vierhoeken
Werk in duo:
Teken telkens de gevraagde figuur met diagonalen en merktekens waar nodig.
Vul de volgende tabel aan om de eigenschappen van vierhoeken te ontdekken door een kruisje te zetten indien de figuur voldoet.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
1) Teken een trapezium.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
2) Teken een parellellogram.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
3) Teken een ruit.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
4) Teken een rechthoek.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
5) Teken een vierkant.
4.2 Eigenschappen van vierhoeken
Bekijk dit filmpje indien je meer uitleg nodig hebt (tot 7:30).
Verbeter de tabel.
4.3 Omgekeerde eigenschappen
Als in een vierhoek de overstaande zijden even lang zijn, dan is deze vierhoek een parallellogram.
Als in een vierhoek de overstaande hoeken even groot zijn, dan is deze vierhoek een parallellogram.
Als in een vierhoek de diagonalen elkaar middendoor delen, dan is deze vierhoek een parallellogram.
4.4 Kenmerken bij vierhoeken
zijdenkenmerk van een parallellogram
Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de overstaande zijden van de vierhoek even lang zijn.
hoekenkenmerk van een parallellogram
Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de overstaande hoeken van de vierhoek even groot zijn.
diagonalenkenmerk van een parallellogram
Een vierhoek is een parallellogram als en slechts als de diagonalen van de vierhoek elkaar middendoor delen.
Eigenschappen van vierhoeken --> tijd voor oefeningen
V) 12,13,14,15,16 p. 19-21
S) 6 p. 28
D) 29,30,31,32 p. 42-43
Driehoeken en vierhoeken construeren
Driehoeken en vierhoeken construeren --> tijd voor oefeningen
V) 18 p. 23-24
S) 7 p. 29
D) 41,42,43,44 p. 47-48