1.4 Europa na de
Eerste Wereldoorlog
1.4 Europa na de
Eerste Wereldoorlog
Startopdracht
Schrijf het leerdoel voor deze les in je zuidschrift.
Leerdoel: Je kunt uitleggen waarom de Republiek van Weimar grote politieke en economische problemen kende.
Schrijf vervolgens de onderstaande begrippen met hun betekenis over in je Zuidschrift. De betekenis van de begrippen kun je vinden op blz. 66 van je lesboek.
Republiek van Weimar: schrijf de betekenis achter het begrip.
Inflatie: schrijf de betekenis achter het begrip.
Dui moest meer dan 100 miljard marken betalen -> oorlogsschade overwinnaars herstellen.
- Moest in goud betaald worden
- Dui als economische grootmacht uitschakelen.
Dui moest gebieden afstaan
- Elzas-Lotharingen aan FR
- Land in het oosten aan Polen
Dui moest kolonies afstaan
Duitse leger mocht niet groter zijn dan 100.000 man + geen vloot
In het Duitse Rijnland mochten geen Duitse soldaten gelegerd worden
- Grensde aan BE en FR.
Het einde van de oorlog
C
DeBoze burgers
Vredesverdragen
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom de Republiek van Weimar grote politieke en economische problemen kende.
Je kunt uitleggen hoe in Italië het fascisme op kwam.
Je kunt uitleggen waarom NL begin 20 eeuw een neutraliteitspolitiek voerde
Interbellum
Een interbellum (van het Latijn inter, tussen en bellum, oorlog) is een periode tussen twee oorlogen.
Het interbellum is de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog (1919-1939)
Gevolgen van het verdrag van Versailles
Oprichting Republiek van Weimar (Eerste democratie in Duitsland).
Door schadevergoeding waren er veel economische problemen in Duitsland.
Duitsland was altijd een keizerrijk geweest en kende geen democratie, daarnaast was dit de regering die de wapenstilstand had getekend...
Hyperinflatie Duitsland
1923
Om de herstelbetalingen te doen laat de Weimar regering extra geld bijdrukken.
Hierdoor wordt het geld minder waard: hyperinflatie
Spaargeld?
Niets meer waard
Algemeen: onrust.
Hyperinflatie
Het Duitse geld, de Deutschmark,
was niks meer waard...
Lening
Dawesplan 1924
Lening
Dawesplan
Herstelbetalingen
Lening
Dawesplan
Herstelbetalingen
Leningen aflossen
Duitsland na de Eerste Wereldoorlog
De herstelbetalingen zijn niet op te brengen door de regering, en de inflatie is groot.
Regering besluit geld bij te drukken: gevolg het wordt nog minder waard.
Verschillende groepen (extreemlinks/extreemrechts) proberen de macht te grijpen (staatsgreep) en er is veel politiek geweld (o.a. moorden op politici).
Na de Eerste Wereldoorlog begon Duitsland met het bijdrukken van geld. Noem hiervan twee onbedoelde gevolgen.
Startopdracht
Schrijf het leerdoel voor deze les in je zuidschrift.
Leeredoel: Je kunt beschrijven hoe in Italië het fascisme opkwam.
Schrijf vervolgens het onderstaande begrip met bijbehorende betekenis over in je Zuidschrift. De betekenis van het begrip kun je vinden op blz. 66 van je lesboek.
Ideologie: schrijf de betekenis achter het begrip.
Benito Mussolini
Leider, of 'Il Duce', van Italië (1922-1943)
Oprichter van de Fasci di Combattimento (Zwarthemden, knokploegen)
Na de Eerste Wereldoorlog en de Vrede van Versailles was er veel onvrede, en dat kwam door de onderhandelingen van de 'slechte' Italiaanse regering.
Fascisme
Hopen op beloning, niks
Economie puinhoop
Behoefte aan sterke leider
Benito Mussolini → socialist → nationalist
1922: leider Italiaanse regering
1925: Dictator (alleenheerser).
Fascisme (ideologie Mussolini)
Kenmerken fascisme:
Extreem-nationalistisch
Militaristisch
Antidemocratisch
Eén leiderprincipe
Verheerlijking geweld (bv. knokploegen)
Totalitair (de regering wil alles bepalen voor iedereen)
Kenmerken van fascisme (1)
Fascisme is overal tegen: vooral dingen die vreemd zijn en andere culturen
Fascisme is anti-democratisch: het volk hoeft niet mee te praten. Er is één leider.
Sterk nationalisme: ieder moet zich inzetten voor zijn land.
Kenmerken van fascisme (2)
Fascisme is tegen persoonlijke vrijheid. Persoonlijke vrijheid ondermijnd de gehoorzaamheid van de leider.
Fascisme gaat uit van ongelijkheid tussen mensen: de hoogontwikkelden moeten de laagontwikkelden leiden. (Het recht van de sterkste
Kenmerken van fascisme (3)
Niet denken maar doen. Gevoel is belangrijker dan denken.
Militarisme: geweld is goed: geen woorden maar daden
De vrouw is ondergeschikt: haar taak is het krijgen van kinderen.
Startopdracht
Schrijf het leerdoel voor deze les in je zuidschrift.
Leeredoel: Je kunt beschrijven hoe het Ottomaanse Rijk uiteenviel en de nieuwe staat Turkije ontstond.
Schrijf vervolgens het onderstaande begrip met bijbehorende betekenis over in je Zuidschrift. De betekenis van het begrip kun je vinden op blz. 66 van je lesboek.
Mandaatgebieden: schrijf de betekenis achter het begrip.
Turkije na WO1
In 1914 bestaat het Ottomaanse Rijk uit Arabische
en Koerdische moslims, Joden en Griekse, Armeense en
Syrische christenen.
Het Rijk behoorde tijdens WOI tot de centralen.
Twee belangrijke gevolgen:
Het Ottomaanse Rijk viel uit elkaar
→ de gebieden in het Midden-Oosten werden
mandaatgebieden, bestuurd door GB en Frankrijk. Hieruit ontstaan later: Libanon, Syrië, Irak, Jordanië en Israël.
In het overgebleven deel van het Ottomaanse Rijk ontstond Turkije.
Dat ging niet zonder slag of stoot, omdat er veel verschillende volkeren, culturen en religies in Turkije woonden.
Turkije na WO1
Turkije moest nu zo Turks mogelijk worden.
De Armeense (christelijke) bevolking werd
uitgeroeid
Alle Griekse christenen moesten het land verlaten
De taal van de Koerden werd verboden
De eerste president van Turkije, Atatürk, wilde Turkije ook een modern land maken.
Het Arabische schrift werd verruild voor het Latijnse schrift
Het islamitisch recht werd afgeschaft, beperking rol van religie in het openbare leven
Vrouwen krijgen onderwijs en stemrecht
Er kwam een parlementaire democratie
Bedenk wat Mussolini vond van de vredesregeling na afloop van de Eerste Wereldoorlog.
Welk kenmerk van het fascisme zie je op deze bron.
Startopdracht
Schrijf het leerdoel voor deze les in je zuidschrift.
Leeredoel: Je kunt uitleggen waarom Nederland begin 20e eeuw een neutraliteitspolitiek voerde.
Schrijf vervolgens het onderstaande begrip met bijbehorende betekenis over in je Zuidschrift. De betekenis van het begrip kun je vinden op blz. 66 van je lesboek.
Neutraliteitspolitiek: schrijf de betekenis achter het begrip.
Nederland neutraal
Nederland neutraal
-Afhankelijk van alle omringende landen --> handel
-Na 1918; tevreden over parlementaire democratie
-Modernisering leger? Niet nodig
Oorzaken en gevolgen
-Aanleiding = Direct oorzaak/gevolg
-Indirect oorzaak/gevolg