Hoofdstuk 1: Natuur- en Scheikunde
Hoofdstuk 1: Natuur- en Scheikunde
1.1: Nieuw vak
BASIS + KADER
Na Sk
Dingen die om je heen gebeuren
Natuurverschijnselen
Bliksem, licht, elektriciteit, water en geluid
Dingen die in natuur voorkomen
- Biologie > levende natuur (mensen, dieren, planten)
- NaSk > niet-levende natuur
Natuur- en scheikunde gaat over natuur-verschijnselen. Wat zijn natuur-verschijnselen?
second
planten om je heen
dieren om je heen
dingen die gebeuren in de natuur
planten en dieren om je heen
Je doet het licht aan als het donker wordt, is dit NaSk of Biologie?
NaSk
Biologie
Stoffen en materialen
Stof > waar het van gemaakt is
- Water, hout en steen
Materiaal > stof waarvan je voorwerp kan maken
- Van hout maak je een tafel
- Water is géén materiaal
Noem een voorbeeld van een materiaal
Stoffen veranderen
Water
Hout verbrandt: houtskool, as en rook
Hout is een andere stof
Stoffen veranderen
Water > natuurkunde
Hout > scheikunde
Wat gebeurt er bij een scheikundige reactie
second
de stoffen veranderen
de stoffen veranderen niet
de stoffen veranderen blijvend
de fase van de stof verandert
1.1 Introductie
KADER
Natuurwetenschappen
Onderzoek
- Verschijnsel bestuderen (waarnemen)
- Verklaring voor verschijnsel (begrijpen)
- Toepassing bedenken
1.2 Waarnemen
BASIS + KADER
Waarnemen
Waarnemen doe je met zintuigen
- zien
- horen
- ruiken
- proeven
- voelen
de tastzin
de reuk
het zicht
de zintuigen
het gehoor
de smaak
Voorzichtig
Ruiken en proeven mag niet zomaar.
De damp van sommige stoffen is giftig of schadelijk voor je.
- Stof beetje van je af houden
- Wapper met hand boven stof, zodat damp verdeeld wordt in lucht
- Snuif zachtjes een beetje van de lucht op
Voorzichtig
Nooit proeven aan een stof!
Waarom mag je een stof niet zomaar proeven?
Onderzoek doen
- Je bepaalt een doel van je onderzoek
- Conclusie
2.1 Stoffen in huis
KADER
Stofeigenschappen
- Geur
- Kleur
- Smaak
- Brandbaarheid
1.3 Meten
BASIS
Wat mag je NIET zomaar doen met een stof bij een onderzoek?
Proeven
Kijken
Luisteren
Meetapparatuur
- Zintuigen gebruiken om dingen waar te nemen
- Om resultaten precies te kunnen weten, meetapparatuur gebruiken.
Dit is een voorbeeld van...
Vloeistof thermometer
Digitale thermometer
De vloeistof in een vloeistofthermometer...
Krimpt, als de temperatuur stijgt
Krimpt, als de temperatuur daalt
Zet uit, als de temperatuur stijgt
Zet uit, als de temperatuur daalt
Tijd
Analoog: klok met wijzers
Digitaal: klok met getallen
Wat is de digitale tijd?
16:30
14:30
15:30
17:30
Hoe schrijf je kwart over drie (middag) in digitale tijd?
03.15
03.45
15.45
15.15
Eenheid
Eenheid is een maat waarin je meet
Eenheden van tijd zijn bijvoorbeeld: uren, minuten en secondes
De eenheid van massa is ....
g
kg
m
m3
Welke is GEEN eenheid?
Minuten
Lengte
Centimeter
Kilogram
Lengte meten
Zet de eenheden uit het metriek stelsel op volgorde van groot naar klein
km
dam
cm
mm
m
hm
dm
2.2 Zuivere stoffen en mengsels
KADER
Mengsel
Ingrediënten > wat zit er in een voedingsmiddel
Mengsel > bestaat uit meerdere stoffen
Zuivere stof
Zuivere stof > bestaat uit één stof
Voorbeelden: Suiker, Keukenzout (zonder jodium)
Oplossing
Suiker oplossen in je thee
Water (thee) = oplosmiddel
Suiker = opgeloste stof
Altijd helder (doorheen kijken, kleur kan wel)
Suspensie
Het mengsel is troebel (ondoorzichtig)
Voorbeeld: verf (roeren voor gebruik)
Extraheren en Filtreren
Extraheren > geur- en smaakstoffen eruit trekken
Voorbeeld: koffie zetten.
Filtreren > filter gebruiken
- Koffie = filtraat
- Koffiedik = residu
1.4 Practicum