Examentraining erfelijkheid

Examentraining

Erfelijkheid

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3,4

In deze les zitten 38 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Examentraining

Erfelijkheid

erfelijkheid

Begrippen die je moet kennen:

genotype - fenotype

dominant - recessief

homozygoot - heterozygoot

kruisingen - stambomen

intermediair fenotype

genotype

fenotype

Mathilde laat een permanentje zetten bij de kapper. Verandert hierdoor haar genotype en haar fenotype?

A

genotype wel fenotype niet

B

genotype niet fenotype wel

C

genotype niet fenotype niet

D

genotype wel fenotype wel

Welke uitspraak over genotype en fenotype klopt het best?

A

Het fenotype komt voort uit het genotype.

B

Het genotype komt voort uit het fenotype.

C

Het fenotype komt voort uit het genotype en milieuinvloeden.

D


Ontstaat het fenotype door het genotype?

A

ja

B

nee

C


D


Heeft een vlo hetzelfde fenotype als de pop waaruit hij is ontstaan? En hetzelfde genotype?

A

alleen hetzelfde fenotype

B

alleen hetzelfde genotype

C

hetzelfde fenotype en genotype

D

verschillende genotype en fenotype

Het uiterlijk van een organisme noemen we

A

Genotype

B

Fenotype

C


D


Chromosomen

  • In de celkern van elke cel

  • Mens: 46 chromosomen (= 23 paar)

  • Chromosomen bevatten de erfelijke eigenschappen (genotype)

Geslachtschromosomen

Man: XY

Geslachtscellen: X of Y


Vrouw: XX

In geslachtscellen X 

genen

gedeelte van het chromosoom dat staat voor een erfelijke eigenschap.

Je hebt altijd 2 allelen van een eigenschap, 1 van je vader en 1 van je moeder.

Uit welke stof bestaan chromosomen?

A

DNA

B

Genen

C

Mutaties

D

Draden

Een chromosoom bevat:

A

Één gen

B

Meerdere genen

C

Één of meerdere genen, afhankelijk van het chromosoom

D


2 gelijke allelen voor een eigenschap noemen we:

A

Homozygoot

B

Heterozygoot

C

Dominant

D

Recessief

Kruisingen

Bij geslachtgelijke voortplanting:

genen van vader en moeder worden gekruist

Er ontstaan nieuwe genotypen

Aa is

A

Homozygoot recessief

B

Homozygoot Dominant

C

Heterozygoot

D

Heterozygoot Dominant

AA is

A

homozygoot recessief

B

homozygoot dominant

C

heterozygoot

D


aa is:

A

Homozygoot

B

Homozygoot recessief

C

Homozygoot dominant

D

Heterozygoot

Hoe noemen we de variant van een gen dat altijd tot uiting komt in het uiterlijk als het aanwezig is?

A

Homozygoot

B

Heterozygoot

C

Recessief

D

Dominant

Een recessieve eigenschap is een:

A

Eigenschap die snel tot uiting komt

B

Eigenschap die tot uiting komt als hij homozygoot voorkomt

C

Eigenschap die tot uiting komt als hij heterozygoot voorkomt

D


Voorbeeld kruising

Uitwerking kruising - voorbeeld

Noteer eerst de P -generatie: AA x aa

Welke geslachtscellen?               A        a

F1                                                                Aa


Kans op Zwartbont = 100 %

Kans op Roodbont = 0%


De jongen uit de F1 planten zich onderling voort...

F1:                                      Aa    x    Aa

Geslachtscellen       A of a       A of a

Kruisingsschema:           A               a

                                     A       AA            Aa

                                     a       Aa             aa




Compleet uitgewerkte kruising

P:                                  AA             x                    aa

Geslachtscellen:    A                                      a

F1:                                                  Aa

                                     Aa             x                 Aa

Geslachtscellen: A of a                         A of a

F2:




De kans op Roodbont = 25%

De kans op Zwartbont = 75%

Verhouding genotype = 

AA:Aa:aa = 1:2:1


Verhouding fenotype =

Zwartbont : roodbont = 3:1

Bij konijnen is de vachtkleur zwart dominant over wit. Een homozygoot zwart konijn wordt enkele malen gekruist met een wit konijn. Hoe groot is de kans op witte konijntjes?

A

100%

B

75%

C

50%

D

0%

Bij konijnen is de vachtkleur zwart dominant over wit. Een homozygoot zwart konijn wordt enkele malen gekruist met een wit konijn. Wat is het genotype van de konijntjes uit de F1?

A

Aa

B

AA

C

aa

D


De konijnen in de F1 hebben allemaal genotype Aa. De konijntjes planten zich onderling voor. Werk de kruising uit.

Uit de kruising komt: A a A AA Aa a Aa aa Wat is de verhouding in de genotypen? En wat in de fenotypen?

Intermediaire kruising

Beide genen zijn even sterk. Geen dominant gen.

Onder de nakomelingen bevinden zich 'mengvormen' van de genotypen.

Intermediair genotype 

Voor de notatie gebruik je bijvoorbeeld AwAr 

Aw is wit en Ar is rood 

ArAr = rood 

ArAw = roze 

Aw Aw= wit 

Stambomen


  • Lees de opgave goed: wat is dominant en wat is recessief?

  • noteer eerst de genotypen die je al weet

  • Vul nu de overige genotypen in



Stambomen 


Thema 3 erfelijkheid en evolutie