aandoeningen zenuwstelsel
aandoeningen zenuwstelsel
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van Parkinson
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van MS
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van epilepsie
Deze slide heeft geen instructies
Parkinson
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De substantia nigra, een deel van de hersenen dat beweging controleert.
Dit verlies leidt tot een disbalans in de communicatie binnen de basale ganglia *, wat de symptomen veroorzaakt zoals trillen, stijfheid en vertraagde bewegingen.
* een groep structuren diep in de hersenen die een belangrijke rol spelen bij de controle van bewegingen, motorische vaardigheden en andere processen zoals leren, emoties en motivatie.
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken
Parkinson
Erfelijkheid 5-15%
parkinsonisme;
Mangaanvergiftiging (wordt gebruikt in de staalproductie)
Zware metalen
Koolmonoxidevergiftiging
Bepaalde insecticiden
Deze slide heeft geen instructies
Diagnosestelling
Het kan soms lang duren voor de diagnose wordt gesteld, omdat de eerste tekenen vaak gering en onduidelijk zijn.
Diagnose is niet te stellen met bv een scan, maar daardoor is iets anders wel uit te sluiten.
Levodopa geven, reageert iemand daar goed op, dan is de kans zeer groot dat het Parkinson is
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen algemeen
Spraakproblemen (i.v.m. spieren in de borstkas- in- en uitademing)
Speekselvloed (reden= slikproblemen, niet toename van speekselproductie!)
Huidproblemen (vette huid= verstoorde talkproductie+ verhoogde transpiratie= verstoorde zweetklieren)
Obstipatie (darmspieren worden trager)
Blaasproblemen (minder goede functie in samentrekken en ontspannen)
Psychische gevolgen (depressie, wanen en hallucinaties)
Deze slide heeft geen instructies
Symptomen motorisch
Beginnen meestal aan een kant
Tremor (beven, trillen)
Spierstijfheid (rigor)
Bewegingstraagheid (stopproblemen, beweging wordt doelbewust niet meer automatisch)
Maskergelaat (starre blik, het lijkt alsof men afwezig voor zich uitstaart)
Veranderd handschrift
Veranderde lichaamshouding (voorovergebogen houding= typisch voor deze ziekte)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Behandeling
Medicijnen (L-Dopa, levodopa) dit is een voorloper van dopamine omdat dopamine niet door de bloed-hersenbarrière heengaat ...........altijd op dezelfde tijd innemen!
levodopa pomp PEG-j-sonde)
DBS (Deep Brain Stimulation)
Fysiologie
Ergotherapie
Diëtiek
Logopedie
Psycholoog (angsten wegnemen, werken aan eigenwaarde)
Deze slide heeft geen instructies
Aandachtspunten verzorging en begeleiding
Toon respect en neem de zorgvrager serieus. Hou rekening met moeheid. Belasting vs. belastbaarheid
Ga niet gehaast naar de zorgvrager en haast hem niet. Hou rekening met start- en stop problemen
Voorkom contractuur, decubitus en trombose.
Let op de huidverzorging, voeding, pijn
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Nee, MS en ALS zijn neurologische ziektes. Geen spierziekte.
Plaatje: Jan Kooijman voor het beatrixfonds (spierfonds) is feitelijk dus onjuist.
Deze slide heeft geen instructies
Multiple Sclerose (MS)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Plaatje van iemand met MS waarop de aantasting duidelijk te zien is (zwarte holtes).
Deze slide heeft geen instructies
Schub
De aanvallen of opflakkeringen van Multiple Sclerose (MS) worden meestal schubs genoemd, ook wel exacerbaties of relapses in het Engels. Deze termen verwijzen naar periodes waarin de symptomen van MS plotseling verergeren of nieuwe symptomen ontstaan, veroorzaakt door ontsteking in het centrale zenuwstelsel.
Kenmerken van een schub:
Nieuwe of verergerde symptomen: Dit kunnen problemen zijn met lopen, zicht, evenwicht, coördinatie, gevoelloosheid of vermoeidheid.
Duur: De symptomen houden meestal dagen tot weken aan, maar soms langer, en verdwijnen vaak gedeeltelijk of volledig na een rustperiode.
Oorzaak: Schubs worden veroorzaakt door ontsteking die de beschermende myelinelaag rond zenuwvezels beschadigt, wat de communicatie tussen de hersenen en de rest van het lichaam verstoort.
Schubs kunnen variëren in ernst en frequentie, afhankelijk van het type MS dat iemand heeft. Bijvoorbeeld, mensen met Relapsing-Remitting MS (RRMS) hebben duidelijk afgebakende schubs, gevolgd door periodes van gedeeltelijk of volledig herstel.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Interferon
Een veelgebruikte injectie voor de behandeling van Multiple Sclerose (MS) is interferon bèta. Dit medicijn wordt vaak voorgeschreven voor mensen met Relapsing-Remitting MS (RRMS) om het aantal schubs te verminderen en de progressie van de ziekte te vertragen. Er zijn verschillende vormen van interferon bèta, zoals:
Interferon bèta-1a (bijv. Avonex, Rebif)
Interferon bèta-1b (bijv. Betaferon, Extavia)
Deze injecties helpen om de ontsteking in het centrale zenuwstelsel te verminderen, wat de beschadiging van zenuwen kan beperken. Afhankelijk van het specifieke medicijn kunnen ze intramusculair of subcutaan worden toegediend, en de frequentie varieert van dagelijks tot wekelijks.
Deze slide heeft geen instructies
Epilepsie
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaken
Erfelijke factoren
Veroudering ( hersenaandoeningen)
Verstandelijke beperking ( 30% heeft epilepsie)
Deze slide heeft geen instructies
Epilepsie en verstandelijke beperking
30% van zorgvragers met verstandelijke beperking heeft epilepsie
hoe ernstiger de beperking hoe meer kans op epilepsie
epilepsie kan leiden tot:
- afname geestelijke vermogens,
- Ziekte van Alzheimer
- syndroom van Down
Deze slide heeft geen instructies
Triggers
overmatig alcoholgebruik en drugs;
slaaptekort;
de periode voor of na spanningen/emoties/stress;
(hormonale veranderingen)
lichtflitsen
temperatuurswisseling zoals bij koorts;
het niet innemen van de medicatie.
Deze slide heeft geen instructies
Gegeneraliseerd en partiele epilepsie
> Gegeneraliseerd (twee kanten)
> Partiele epilepsie (een kant/gebied)
Deze slide heeft geen instructies
Gegeneraliseerde epilepsie
Myoclonische aanvallen
Absences
Atonische aanvallen
Tonisch-clonische aanvallen
Deze slide heeft geen instructies
Myoclonische aanvallen
Deze aanvallen gaan gepaard met snelle, schokkende bewegingen van spiergroepen.
Ze kunnen mild zijn, zoals een schok in de arm, of ernstiger met hevige spierschokken door het hele lichaam.
Deze slide heeft geen instructies
Absences
Absences zijn korte periodes van bewustzijnsverlies die vaak voorkomen bij mensen met gegeneraliseerde epilepsie, vooral bij kinderen.
Tijdens een absence lijkt de persoon tijdelijk afwezig te zijn en kan de omgeving lijken te vervagen.
Absences kunnen verschillende seconden tot een halve minuut duren.
Worden meestal niet gevolgd door een verwardheidsperiode.
Deze slide heeft geen instructies
Atonisch aanvallen
Tijdens deze aanvallen verliest de persoon plotseling de spierspanning, wat kan leiden tot vallen zonder waarschuwing.
Deze slide heeft geen instructies
Tonisch-clonische aanvallen
Ook bekend als grand mal-aanvallen,
Deze zijn vaak hevig en betrekken het hele lichaam.
De tonische fase wordt gekenmerkt door spierstijfheid, gevolgd door de clonische fase met schokkende bewegingen.
Na de aanval kan de persoon gedesoriënteerd en vermoeid zijn.
Deze slide heeft geen instructies
Partiële epilepsie
Eenvoudige partiële aanvallen
Complexe partiële aanvallen
Deze slide heeft geen instructies
Eenvoudige partiële aanvallen
Deze aanvallen beginnen in een specifiek deel van de hersenen
Veroorzaken lokale symptomen, zoals:
- tintelingen,
- spierkrampen
- of vreemde geuren of smaken.
Het bewustzijn blijft behouden.
Deze slide heeft geen instructies
Complexe partiële aanvallen
Tijdens deze aanvallen ervaart de persoon veranderingen in het bewustzijn,
met mogelijk onwillekeurige bewegingen zoals kauwen, slikken, frunniken aan kleding, en complexe handelingen.
Na de aanval kan de persoon zich verward en vermoeid voelen.
Deze slide heeft geen instructies
Medicijnen (anti-epilectia)
Levetiracetam (vaak eerste keus)
Lamotrigine (vaak eerste keus)
Valproïnezuur (of natriumvalproaat, bijv. Depakine®)
Carbamazepine (Tegretol®)
Oxcarbazepine (Trileptal®)
Gabapentine (Neurontin®)
Pregabaline (Lyrica®)
Topiramaat
Lacosamide
Fenytoïne (Diphantoïne®)
Clonazepam (Rivotril®)
Cenobamaat (Ontozry®)
Zonisamide
Brivaracetam (Briviact®)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen behaald ?
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van Parkinson
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van MS
Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van epilepsie
Deze slide heeft geen instructies