week 4; aandoeningen zenuwstelsel

aandoeningen zenuwstelsel

1 / 45
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 45 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

aandoeningen zenuwstelsel

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van Parkinson

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van MS

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van epilepsie

Deze slide heeft geen instructies

Parkinson

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De substantia nigra, een deel van de hersenen dat beweging controleert.


Dit verlies leidt tot een disbalans in de communicatie binnen de basale ganglia *, wat de symptomen veroorzaakt zoals trillen, stijfheid en vertraagde bewegingen.


* een groep structuren diep in de hersenen die een belangrijke rol spelen bij de controle van bewegingen, motorische vaardigheden en andere processen zoals leren, emoties en motivatie. 

Deze slide heeft geen instructies

Oorzaken

Parkinson

  • Erfelijkheid 5-15% 

parkinsonisme;

  • Mangaanvergiftiging (wordt gebruikt in de staalproductie)

  • Zware metalen

  • Koolmonoxidevergiftiging

  • Bepaalde insecticiden

Deze slide heeft geen instructies

Diagnosestelling

  • Het kan soms lang duren voor de diagnose wordt gesteld, omdat de eerste tekenen vaak gering en onduidelijk zijn.

  • Diagnose is niet te stellen met bv een scan, maar daardoor is iets anders wel uit te sluiten.

  • Levodopa geven, reageert iemand daar goed op, dan is de kans zeer groot dat het Parkinson is

Deze slide heeft geen instructies

Symptomen algemeen

  • Spraakproblemen (i.v.m. spieren in de borstkas- in- en uitademing)

  • Speekselvloed (reden= slikproblemen, niet toename van                    speekselproductie!)

  • Huidproblemen (vette huid= verstoorde talkproductie+ verhoogde  transpiratie= verstoorde zweetklieren)

  • Obstipatie (darmspieren worden trager)

  • Blaasproblemen (minder goede functie in samentrekken en ontspannen)

  • Psychische gevolgen (depressie, wanen en hallucinaties)

Deze slide heeft geen instructies

Symptomen motorisch

  • Beginnen meestal aan een kant

  • Tremor (beven, trillen)

  • Spierstijfheid (rigor)

  • Bewegingstraagheid (stopproblemen, beweging wordt doelbewust niet      meer automatisch)

  • Maskergelaat (starre blik, het lijkt alsof men afwezig voor zich uitstaart)

  • Veranderd handschrift

  • Veranderde lichaamshouding (voorovergebogen houding= typisch voor   deze ziekte)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Behandeling

  • Medicijnen (L-Dopa, levodopa) dit is een voorloper van dopamine omdat   dopamine niet door de bloed-hersenbarrière heengaat ...........altijd op         dezelfde tijd innemen!

  • levodopa pomp PEG-j-sonde)

  • DBS (Deep Brain Stimulation)

  • Fysiologie

  • Ergotherapie

  • Diëtiek

  • Logopedie

  • Psycholoog (angsten wegnemen, werken aan eigenwaarde)

Deze slide heeft geen instructies

Aandachtspunten verzorging en begeleiding

  • Toon respect en neem de zorgvrager serieus. Hou rekening      met moeheid. Belasting vs. belastbaarheid

  • Ga niet gehaast naar de zorgvrager en haast hem niet. Hou      rekening met start- en stop problemen

  • Voorkom contractuur, decubitus en trombose.

  • Let op de huidverzorging, voeding, pijn

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Nee, MS en ALS zijn neurologische ziektes. Geen spierziekte. 

Plaatje: Jan Kooijman voor het beatrixfonds (spierfonds) is feitelijk dus onjuist. 

Deze slide heeft geen instructies

Multiple Sclerose (MS)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Plaatje van iemand met MS waarop de aantasting duidelijk te zien is (zwarte holtes). 

Deze slide heeft geen instructies

Schub

De aanvallen of opflakkeringen van Multiple Sclerose (MS) worden meestal schubs genoemd, ook wel exacerbaties of relapses in het Engels. Deze termen verwijzen naar periodes waarin de symptomen van MS plotseling verergeren of nieuwe symptomen ontstaan, veroorzaakt door ontsteking in het centrale zenuwstelsel.


Kenmerken van een schub:

Nieuwe of verergerde symptomen: Dit kunnen problemen zijn met lopen, zicht, evenwicht, coördinatie, gevoelloosheid of vermoeidheid.

Duur: De symptomen houden meestal dagen tot weken aan, maar soms langer, en verdwijnen vaak gedeeltelijk of volledig na een rustperiode.

Oorzaak: Schubs worden veroorzaakt door ontsteking die de beschermende myelinelaag rond zenuwvezels beschadigt, wat de communicatie tussen de hersenen en de rest van het lichaam verstoort.

Schubs kunnen variëren in ernst en frequentie, afhankelijk van het type MS dat iemand heeft. Bijvoorbeeld, mensen met Relapsing-Remitting MS (RRMS) hebben duidelijk afgebakende schubs, gevolgd door periodes van gedeeltelijk of volledig herstel.








Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Interferon

Een veelgebruikte injectie voor de behandeling van Multiple Sclerose (MS) is interferon bèta. Dit medicijn wordt vaak voorgeschreven voor mensen met Relapsing-Remitting MS (RRMS) om het aantal schubs te verminderen en de progressie van de ziekte te vertragen. Er zijn verschillende vormen van interferon bèta, zoals:


Interferon bèta-1a (bijv. Avonex, Rebif)

Interferon bèta-1b (bijv. Betaferon, Extavia)


Deze injecties helpen om de ontsteking in het centrale zenuwstelsel te verminderen, wat de beschadiging van zenuwen kan beperken. Afhankelijk van het specifieke medicijn kunnen ze intramusculair of subcutaan worden toegediend, en de frequentie varieert van dagelijks tot wekelijks.

Deze slide heeft geen instructies

Epilepsie 

Deze slide heeft geen instructies

Oorzaken

  • Erfelijke factoren

  • Veroudering ( hersenaandoeningen)

  • Verstandelijke beperking ( 30% heeft epilepsie)


Deze slide heeft geen instructies

Epilepsie en verstandelijke beperking

  • 30% van zorgvragers met verstandelijke beperking heeft epilepsie

  • hoe ernstiger de beperking hoe meer kans op epilepsie

  • epilepsie kan leiden tot:

  • -  afname geestelijke vermogens, 

  • - Ziekte van Alzheimer 

  • - syndroom van Down

Deze slide heeft geen instructies

Triggers

  • overmatig alcoholgebruik en drugs;

  • slaaptekort;

  • de periode voor of na spanningen/emoties/stress;

  • (hormonale veranderingen)

  • lichtflitsen 

  • temperatuurswisseling zoals bij koorts;

  • het niet innemen van de medicatie.


Deze slide heeft geen instructies

Gegeneraliseerd en partiele epilepsie



> Gegeneraliseerd (twee kanten)

> Partiele epilepsie (een kant/gebied)

Deze slide heeft geen instructies

Gegeneraliseerde epilepsie

  • Myoclonische aanvallen

  • Absences

  • Atonische aanvallen 

  • Tonisch-clonische aanvallen

Deze slide heeft geen instructies

Myoclonische aanvallen

  • Deze aanvallen gaan gepaard met snelle, schokkende bewegingen van spiergroepen. 

  • Ze kunnen mild zijn, zoals een schok in de arm, of ernstiger met hevige spierschokken door het hele lichaam.

Deze slide heeft geen instructies

Absences

  • Absences zijn korte periodes van bewustzijnsverlies die vaak voorkomen bij mensen met gegeneraliseerde epilepsie, vooral bij kinderen. 

  • Tijdens een absence lijkt de persoon tijdelijk afwezig te zijn en kan de omgeving lijken te vervagen. 

  • Absences kunnen verschillende seconden tot een halve minuut duren.

  • Worden meestal niet gevolgd door een verwardheidsperiode.

Deze slide heeft geen instructies

Atonisch aanvallen

  • Tijdens deze aanvallen verliest de persoon plotseling de spierspanning, wat kan leiden tot vallen zonder waarschuwing. 

Deze slide heeft geen instructies

Tonisch-clonische aanvallen

  • Ook bekend als grand mal-aanvallen, 

  • Deze zijn vaak hevig en betrekken het hele lichaam. 

  • De tonische fase wordt gekenmerkt door spierstijfheid, gevolgd door de clonische fase met schokkende bewegingen. 

  • Na de aanval kan de persoon gedesoriënteerd en vermoeid zijn. 

Deze slide heeft geen instructies

Partiële epilepsie

  • Eenvoudige partiële aanvallen

  • Complexe partiële aanvallen

Deze slide heeft geen instructies

Eenvoudige partiële aanvallen

  • Deze aanvallen beginnen in een specifiek deel van de hersenen 

  • Veroorzaken lokale symptomen, zoals:

  • - tintelingen, 

  • - spierkrampen 

  • - of vreemde geuren of smaken. 

  • Het bewustzijn blijft behouden. 

Deze slide heeft geen instructies

Complexe partiële aanvallen

  • Tijdens deze aanvallen ervaart de persoon veranderingen in het bewustzijn, 

  • met mogelijk onwillekeurige bewegingen zoals kauwen, slikken, frunniken aan kleding, en complexe handelingen. 

  • Na de aanval kan de persoon zich verward en vermoeid voelen. 

Deze slide heeft geen instructies

Medicijnen (anti-epilectia)

Levetiracetam (vaak eerste keus)

  • Lamotrigine (vaak eerste keus)

  • Valproïnezuur (of natriumvalproaat, bijv. Depakine®)

  • Carbamazepine (Tegretol®)

  • Oxcarbazepine (Trileptal®)

  • Gabapentine (Neurontin®)

  • Pregabaline (Lyrica®)

Topiramaat

  • Lacosamide

  • Fenytoïne (Diphantoïne®)

  • Clonazepam (Rivotril®)

  • Cenobamaat (Ontozry®)

  • Zonisamide

  • Brivaracetam (Briviact®)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen behaald ?

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van Parkinson

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van MS

  • Je benoemt de symptomen, diagnose, behandeling en prognose van epilepsie

Deze slide heeft geen instructies