2.4 De Romeinen en de Germanen

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 4

In deze les zitten 12 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2.4 De Romeinen en de Germanen

De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse en de Germaanse cultuur  

vreedzaam en gewelddadig

De Germaanse cultuur

  1. De Romeinen noemden de volken ten noorden van de Rijn Germanen.

  2. De Germanen vormden geen één volk, maar bestonden uit verschillende stammen.

  3. Zij leefden vooral:

    • van landbouw en veeteelt;

    • in kleine nederzettingen;

    • onder leiding van hoofdmannen.

  4. Verschillende Germaanse stammen voerden regelmatig oorlog met elkaar.

  5. Het Romeinse Rijk oefende aantrekkingskracht uit op Germanen door zijn rijkdom en welvaart.

Romeinen en Germanen: confrontatie

  • De Romeinen probeerden hun macht uit te breiden naar Germaans gebied.

  • Keizer Augustus wilde de grens van het Romeinse Rijk verleggen van de Rijn naar de Elbe.

  • In 9 n.C. leden de Romeinen een zware nederlaag in de Slag bij het Teutoburgerwoud.

  • Daarna trokken de Romeinen zich terug achter de Rijn.

Romeinen en Germanen: confrontatie

  • De Rijn werd onderdeel van de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk.

  • Langs deze grens bouwden de Romeinen:

    • forten en wachttorens;

    • wegen;

    • nederzettingen.

  • Bij confrontaties plunderden Romeinen en Germanen elkaars gebieden en werden gevangenen als slaaf meegenomen.

Romeinen en Germanen: samenwerking

  • Sommige Germaanse stammen sloten bondgenootschappen met de Romeinen.

  • Germanen:

    • handelden met Romeinen;

    • gingen in het Romeinse leger dienen;

    • namen Romeinse gewoonten en producten over.

  • Door deze contacten ontstond een Germaans-Romeinse mengcultuur.

Het Romeinse Rijk onder druk

  • Vanaf de 3e eeuw kreeg het Romeinse Rijk steeds grotere problemen:

    • epidemieën en bevolkingsafname;

    • minder belastinginkomsten;

    • minder geld voor het leger;

    • onderlinge strijd om de keizerlijke macht.

  • Daardoor werd het steeds moeilijker om de grenzen te verdedigen.

  • Romeinen namen daarom steeds vaker Germanen op in het leger en gebruikten Germaanse stammen als bondgenoten.

Volksverhuizingen

  • In de 4e en 5e eeuw trokken steeds meer Germaanse groepen het Romeinse Rijk binnen.

  • In 395 werd het Romeinse Rijk definitief verdeeld in:

    • het West-Romeinse Rijk;

    • het Oost-Romeinse Rijk, met Constantinopel als hoofdstad.

  • Verschillende Germaanse volken vestigden zich binnen het West-Romeinse Rijk en stichtten daar eigen koninkrijken.

Mysterie

9 n.Chr.
Een Romeins leger onder leiding van Varus trekt door het gebied ten oosten van de Rijn. Het Romeinse leger behoort tot de best georganiseerde legers van zijn tijd. Toch worden drie Romeinse legioenen vernietigd door Germaanse strijders onder leiding van Arminius.


Jullie opdracht: reconstrueer wat er gebeurd kan zijn.


Hoe versla je als tegenstander een Romeins leger dat in een open veldslag waarschijnlijk sterker is dan jij?

Bronnenonderzoek

Lees de 6 tekstbronnen. Zoek voor iedere bron uit:


  1. Wat weten we hierdoor over de slag?

  2. Waar moeten we dit terug laten komen in onze reconstructie?


Leg de bron vervolgens bij de juiste plek in jullie reconstructie.

Reconstructie

Jullie reconstructie moet laten zien:

1. Het landschap
Hoe zag het terrein eruit en waarom was dat belangrijk?

2. De Romeinse marsroute
Hoe bewogen de Romeinen door het gebied?

3. De positie van de Germanen
Waar zouden zij zich volgens jullie hebben opgesteld?

4. Het moment van de aanval
Waar en wanneer was een aanval voor de Germanen het meest kansrijk?

5. Het uiteenvallen van het Romeinse voordeel
Laat letterlijk zien waarom de Romeinse organisatie en gevechtswijze steeds minder effectief werden.


En dan een belangrijke voorwaarde:

🔎 Voor ieder onderdeel moet minimaal één bron als bewijs bij de reconstructie liggen.

Eindbespreking

Stel: jullie mogen maar drie elementen van jullie reconstructie aanwijzen om te verklaren waarom de Romeinen verloren. Welke drie kiezen jullie?