afronden 4.3 + UL 4.4 + 4.8 (2VWO) - 2025

De menstruatiecyclus:
•    Ovulatie (eisprong): het vrijkomen van een eicel uit een eierstok.
•    Menstruatie (ongesteld zijn): maandelijks afstoten van

baarmoederslijmvlies en bloed.
•    Menstruatiecyclus:
     –   Dag 1: begin van de menstruatie, afbraak baarmoederslijmvlies.
     –   Dag 5 (ongeveer): begin opbouw baarmoederslijmvlies.
     –   Dag 14 (ongeveer): ovulatie.
     –   Dag 28: laatste dag van de cyclus, einde opbouw

baarmoederslijmvlies

Open je boek op blz. 31

Kijk opdracht 5 na.


5

minute

00

second

1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

In deze les zitten 22 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De menstruatiecyclus:
•    Ovulatie (eisprong): het vrijkomen van een eicel uit een eierstok.
•    Menstruatie (ongesteld zijn): maandelijks afstoten van

baarmoederslijmvlies en bloed.
•    Menstruatiecyclus:
     –   Dag 1: begin van de menstruatie, afbraak baarmoederslijmvlies.
     –   Dag 5 (ongeveer): begin opbouw baarmoederslijmvlies.
     –   Dag 14 (ongeveer): ovulatie.
     –   Dag 28: laatste dag van de cyclus, einde opbouw

baarmoederslijmvlies

Open je boek op blz. 31

Kijk opdracht 5 na.


5

minute

00

second

Open je boek op blz. 33

Start met nakijken van opdracht 6

2

minute

00

second

Ga naar blz. 33 en kijk opdracht 6 na!

planning:

1 = nakijken opdracht 5 + 6 van 4.3


2 = leerdoelen + uitleg 4.4 & 4.8


3 = huiswerk opgeven voor volgende les


(4 = maken van deze opdrachten)

leerdoelen 4.4 + 4.8

  1. Ik kan de kenmerken van zaadcellen en eicellen noemen. 

  2. Ik kan beschrijven hoe bevruchting bij de mens verloopt.

  3. Ik kan beschrijven hoe een zwangerschap verloopt.

  4. Ik kan uitleggen wat prenataal onderzoek is en hiervan voorbeelden noemen. 

  5. Ik kan beschrijven hoe een bevalling verloopt.

zwellichamen

man


  • De penis kan stijf worden, dit heet een erectie.

  • Dit wordt veroorzaakt doordat de 3 zwellichamen in de penis zich met bloed vullen.



  • Een erectie kan op de vervelendste momenten komen. 

  • Bij onderzoek bij een dokter, bij een stoeipartij of bij intiem dansen. 

  • Ook ´s nachts of bij bij het wakker worden; 

  • ´s Nachts kun je spontaan een zaadlozing krijgen, die noem je een natte droom. Dit heeft vaak niets met dromen over seks te maken. 

zwellichamen

vrouw


  • Wanneer een vrouw seksueel opgewonden is, vullen de zwellichamen van de clitoris zich met bloed.

  • Ze zwellen op en vormen een soort van kussentje.

  • Hierdoor kan de penis makkelijker de vagina in tijdens de geslachtsgemeenschap.

  • De wand van de vagina en klieren in de wand van de binnenste vulvalippen produceren bij seksuele opwinding slijm.

  • Hierdoor wordt de toegang tot de vagina nat en glad en wordt geslachtsgemeenschap gemakkelijker.

geslachtsgemeenschap

  • Bij geslachtsgemeenschap brengt een man zijn stijve penis in de vagina van een vrouw.

  • Door bewegingen wordt de eikel voortdurend geprikkeld.

  • Daardoor kan de man een zaadlozing (klaarkomen) krijgen.

  • Per zaadlozing komt ± 1 theelepel sperma vrij.

Zaadcellen en eicellen

  • Een eicel is de grootste menselijke cel.

  • Een eicel is zo groot door hij veel reservevoedsel bevat. 

  • Dit reservevoedsel is nodig voor de eerste ontwikkeling                                                      als de eicel bevrucht is. 


  • Een zaadcel is de kleinste menselijke cel. 

  • Met de zweepstaart kan een zaadcel zich voortbewegen.

  • (voedsel voor de zaadcellen zit in het vocht van de zaadblaasjes)

Bevruchting

  • Vlak voor de bevruchting dringt de kop van een zaadcel de eicel binnen.

  • De zweepstaart van de zaadcel blijft achter.

  • Zodra de kop (kern) van de zaadcel de eicel is binnengedrongen, wordt de buitenste laag van de eicel ondoordringbaar. Hierdoor kunnen andere zaadcellen deze eicel niet meer binnendringen.


  • Bij bevruchting versmelt de kern van de mannelijke zaadcel met de kern van de vrouwelijke eicel. 

  • Dit vindt plaats in de eileider.

bevruchte eicel

  • De bevruchte eicel gaat zich meteen na de bevruchting een aantal keren delen nog in de eileider.

  • Het klompje cellen dat zo ontstaat, gaat via de eileider naar de baarmoeder. 


Innesteling

  • Het baarmoederslijmvlies is na de ovulatie erg dik en bevat veel bloedvaten. 

  • Het klompje cellen zet zich vast in het slijmvlies van de baarmoeder. Dat heet innesteling.

  • De innesteling van het klompje cellen vindt 5 tot 7 dagen na de ovulatie plaats. 

  • Het baarmoederslijmvlies wordt dan niet afgestoten en er vindt geen menstruatie plaats. 

  • De vrouw is zwanger.

  • Gedurende de zwangerschap wordt een vrouw niet ongesteld.

Zwangerschap


Zwangerschap

  • Daarna ontstaat de placenta (moederkoek): Dit is een speciaal deel van de baarmoederwand waar bloed in bloedvaten van de foetus vlak langs het bloed van de moeder stroomt.   

  • Hierdoor kunnen stoffen worden uitgewisseld van het bloed van de moeder naar de foetus en omgekeerd;

  • Zuurstof en voedingsstoffen van bloed van de moeder naar het bloed van de foetus.

  • Afvalstoffen van bloed van de foetus naar het bloed naar de moeder.

  • De foetus is door de navelstreng verbonden met de placenta. 

  • Het kind dat zich in de baarmoeder ontwikkelt, heet de eerste weken embryo.

  • Vanaf de achtste week na de bevruchting tot aan de geboorte noem het een foetus.

  • De eerste weken zorgt het baarmoederslijmvlies voor de voeding van het embryo.


2 Vruchtvliezen

en

vruchtwater

  • Meteen na de innesteling ontstaan 2 vruchtvliezen.

  • Binnen de vruchtvliezen zit het vruchtwater;

  • Vruchtwater beschermt tegen stoten, uitdrogen en wisseling van temperatuur. 

  • De eerste maanden kan het embryo/foetus zich makkelijker bewegen in het vruchtwater. 

Prenataal onderzoek

Is onderzoek naar het ongeboren kind tijdens de zwangerschap;

- geslacht van de foetus bepalen

- onderzoeken of het kind een verhoogde kans heeft op een aangeboren afwijking

NIPT (= niet invasieve prenatale test)

Echoscopie (echo)

De geboorte bestaat uit 3 fasen:

- De ontsluiting

- De uitdrijving

- De nageboorte

De geboorte

De ontsluiting

  • De bevalling begint meestal met weeën; (weeën zijn samentrekkingen van de baarmoederwand.)

  • Door de weeën wordt de baarmoederhals en - mond wijder; Dat heet ontsluiting.

  • Tijdens de ontsluiting breken meestal de vruchtvliezen, waardoor het vruchtwater wegvloeit via de vagina.

  • Door de ontsluiting wordt  de baarmoedermoed groot genoeg om het hoofdje erdoor te laten. 

  • Ontsluiting kan wel 20 uur duren. 

De uitdrijving

  • De weeën worden steeds krachtiger en de spieren in de buikwand gaan zich nu ook samentrekken: dit zijn de persweeën. 

  • Door de persweeën wordt het kindje naar buiten geperst; Dit heet de uitdrijving.

  • De uitdrijving kan een paar seconden tot wel 2 uur duren. 

  • Bij een normale ligging komt eerst het hoofdje naar buiten. 

  • Bij een stuitligging komt eerst het kontje of een voetje naar buiten. 

  • Bij een dwarsligging kan het kind niet via de vagina geboren worden:

  • Door een operatie via de buikwand (keizersnede) komt het kind dan ter wereld. Ook bij een stuitligging wordt het kind vaak geboren via een keizersnede.

Ligging in de buik

bij de moeder

De nageboorte

  • Na de uitdrijving is het kindje wel geboren, maar de bevalling is nog niet helemaal klaar.

  • De placenta, de vruchtvliezen en de resten van de navelstreng zijn achtergebleven in de baarmoeder;

  • Deze worden door samentrekkingen van de baarmoederwand losgewoeld;

  • Deze komt ongeveer een kwartier na de geboorte van het kindje;

  • Dit noemen we de nageboorte.

Na de geboorte

bij de baby

  • Eerst worden restjes slijm uit de mond van de baby gehaald.

  • Dan wordt de navelstreng afgeklemd en doorgeknipt. 

  • De baby begint meestal meteen te huilen. Dat is een goed teken! Dan is de ademhaling op gang gekomen. 

  • Het deel van de navelstreng dat aan de baby vastzit, droogt in een week uit en valt dan af.  Hierdoor ontstaat een litteken; de navel. 

Huiswerk voor de volgende les =

  • Maak ONLINE van basisstof 4.4; opdracht 1 + 2 + 3 + 5 t/m 10 ABCD  &

  • Maak ONLINE van extra stof 4.8; opdracht 1 t/m 5 



Het proefwerk van thema 4 (4.1 t/m 4.8) staat gepland op donderdag 2 april.