H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Geschiedenis - 3mavo

Bij de 2e bel:

  • Zit je op je plek

  • Is je jas uit

  • Ligt je boek op tafel

DOCENT

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 32 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Geschiedenis - 3mavo

Bij de 2e bel:

  • Zit je op je plek

  • Is je jas uit

  • Ligt je boek op tafel

DOCENT

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De koloniale relatie Indonesië - Nederland



Geschiedenis

Klas 3M

LES 1

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Lesplan

  • Check in

  • Klassikale uitleg

  • Zelfstandig werken

Belangrijke data



Eindtoets:

  • Leertekst H1 t/m H4

  • Begrippen

  • Personen

Toetsweek

Geschiedenis

Klas 3M

Leerdoelen

Ik kan uitleggen hoe de Republiek in de zestiende eeuw ontstond en waardoor zij een rijk handelscentrum werd.

Ik kan uitleggen hoe en waarom Nederlanders zelf de zeeroute naar de specerijen in Azië gingen bevaren.

Ik kan uitleggen waarom de Nederlandse handelaren in 1602 de VOC oprichtten.



H1 De VOC-tijd: 1596-1799

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Een toetsvraag


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Het ontstaan van de Republiek

Nederland, België en Luxemburg vormden 'De Nederlanden'.


Dit gebied hoorde oorspronkelijk bij het Spaanse rijk.


De Nederlanden kwamen in opstand: de Tachtigjarige Oorlog.


Zeven noordelijke gewesten werden samen een onafhankelijk land.


De nieuwe naam werd: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Waarom werd de Republiek zo rijk?

Gunstige ligging aan de zee en grote rivieren.


Grote handelsvloot en veel kennis van de zeevaart.


De haven van Antwerpen werd geblokkeerd door Nederland.


Handelsschepen moesten nu naar havens als Amsterdam.


Vlaamse kooplieden brachten kennis en contacten naar de Republiek.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De jacht op specerijen

Specerijen waren in de 17e eeuw super winstgevend.


Producten zoals peper en nootmuskaat kwamen uit de Molukken.


De oude route over land via Arabische tussenhandelaren was te duur.


Europeanen zochten een eigen zeeroute naar Azië om kosten te besparen.


De Portugezen vonden de route in 1498, maar hielden deze geheim.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Het Nederlandse succes

Nederlandse handelaren wilden ook rijk worden van de specerijen.


Spion Jan Huygen van Linschoten kopieerde geheime Portugese zeekaarten.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Het Nederlandse succes

Nederlandse handelaren wilden ook rijk worden van de specerijen.


Spion Jan Huygen van Linschoten kopieerde geheime Portugese zeekaarten.


Met deze kaarten bereikte Cornelis de Houtman in 1597 Indië.




H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Het Nederlandse succes

Nederlandse handelaren wilden ook rijk worden van de specerijen.


Spion Jan Huygen van Linschoten kopieerde geheime Portugese zeekaarten.


Met deze kaarten bereikte Cornelis de Houtman in 1597 Indië.


Dit was het officiële begin van de Nederlandse handel in Oost-Indië.


De Nederlandse kooplieden konden nu zelf goedkoop inkopen in Azië.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De oprichting van de VOC (1602)

Veel losse Nederlandse handelaren zorgden voor te veel concurrentie.


In Azië stegen de inkoopprijzen door de hoge vraag naar specerijen.


In Europa daalden de verkoopprijzen door het grote aanbod.


De Staten-Generaal dwong de handelaren om voortaan samen te werken.


Samenwerking in de VOC maakte Nederland sterker tegen buitenlandse concurrenten.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Zelfstandig werken

Wat

H1 Opdr4, 5, 6a, 8, 9, 10, 11

Succesvol als

opdrachten 4 en 5 af zijn

Met wie

Zelfstandig

Tijd

Tot 20 minuten voor de bel

Hulp

Boek → buur → docent

Eerder klaar

Noteer in je agenda🖊️

16 april: SO H1+H2

10

minute

00

second

Ga verder met 13, 14, 15, 16, 17, 19

Afsluiting

Belangrijke begrippen

Specerijen
Delen van planten die worden gebruikt om voedsel meer smaak te geven of langer houdbaar te maken, en als medicijn.

Staten-Generaal
Toen: het bestuur van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Samenvatting

Na de Tachtigjarige Oorlog ontstond de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Dankzij de gunstige ligging en handelsvloot werd het een belangrijk handelscentrum in Europa.

Handel in specerijen was winstgevend in de 17e eeuw. Nederlanders ontdekten de Portugese zeeweg naar Azië en startten hun eigen handel.

In 1602 dwong de Staten-Generaal Hollandse handelaren samen te werken door de oprichting van de VOC. Dit versterkte hun positie tegen buitenlandse concurrenten.


Geschiedenis

Klas 3M

Geschiedenis - 3mavo

Bij de 2e bel:

  • Zit je op je plek

  • Is je jas uit

  • Ligt je boek op tafel

DOCENT

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De koloniale relatie Indonesië - Nederland



Geschiedenis

Klas 3M

LES 2

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Lesplan

  • Check in

  • Klassikale uitleg

  • Zelfstandig werken

Belangrijke data



Eindtoets:

  • Leertekst H1 t/m H4

  • Begrippen

  • Personen

Toetsweek

Geschiedenis

Klas 3M

Leerdoelen

Ik kan uitleggen hoe aandelen bij de VOC werkten.

Ik kan uitleggen hoe de VOC het monopolie kreeg op specerijen.

Ik kan uitleggen waarom en hoe de VOC geweld gebruikte om hun handel te beschermen.

Ik kan uitleggen waarom de VOC aan het einde van de 18e eeuw failliet ging.



De VOC en het ontstaan van aandelen

Vóór de VOC werd voor elke reis een tijdelijk bedrijf opgericht.


De VOC werd het eerste blijvende bedrijf (nu een nv genoemd).


Mensen konden geld in de VOC steken en kregen hiervoor een aandeel.


Bij winst kregen aandeelhouders een deel van het geld (dividend).


Dit systeem was nodig om de dure schepen en bemanning te betalen.


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Handeldrijven door de VOC

De VOC probeerde het monopolie te krijgen op bepaalde specerijen.


Er werden 4 strategieën gebruikt:

  • Concurrenten uitschakelen

  • Forten en factorijen (handelsposten bouwen)

  • Handelsverdragen sluiten met lokale vorsten

  • Een eigen Aziatisch handelsnetwerk opzetten


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Denken, delen, uitwisselen

  1. Welke twee strategieën uit de tekst past de VOC hier toe om het monopolie te krijgen? Leg je antwoord kort uit.


  1. De VOC-schepen die naar Ceylon varen, moeten een reis van vele maanden maken. Leg uit welk onderdeel van de strategie de VOC gebruikt om te zorgen dat de bemanning deze lange reis overleeft.

Er werden 4 strategieën gebruikt:

Concurrenten uitschakelen

Forten en factorijen (handelsposten bouwen)

Handelsverdragen sluiten met lokale vorsten

Een eigen Aziatisch handelsnetwerk opzetten




Casus:

De VOC wil dolgraag het monopolie op kaneel krijgen op het eiland Ceylon (het huidige Sri Lanka). De koning van Ceylon heeft echter ruzie met de Portugezen, die daar al een fort hebben. De koning vraagt de VOC om hulp om de Portugezen te verjagen. De VOC besluit te helpen, maar stelt wel eisen.

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Denken, delen, uitwisselen

  1. Welke twee strategieën uit de tekst past de VOC hier toe om het monopolie te krijgen? Leg je antwoord kort uit.


  • Concurrenten uitschakelen. Uitleg: De VOC helpt de koning om de Portugezen (buitenlandse concurrent) te verjagen.

  • Handelsverdragen. Uitleg: De VOC geeft militaire steun in ruil voor de belofte dat de koning de kaneel alleen aan de VOC verkoopt.



  1. De VOC-schepen die naar Ceylon varen, moeten een reis van vele maanden maken. Leg uit welk onderdeel van de strategie de VOC gebruikt om te zorgen dat de bemanning deze lange reis overleeft.


  • De VOC gebruikt factorijen/handelsposten. Uitleg: Hier kunnen de schepen onderweg vers voedsel en drinkwater halen om de lange reis te overleven.

Er werden 4 strategieën gebruikt:

Concurrenten uitschakelen

Forten en factorijen (handelsposten bouwen)

Handelsverdragen sluiten met lokale vorsten

Een eigen Aziatisch handelsnetwerk opzetten




Casus:

De VOC wil dolgraag het monopolie op kaneel krijgen op het eiland Ceylon (het huidige Sri Lanka). De koning van Ceylon heeft echter ruzie met de Portugezen, die daar al een fort hebben. De koning vraagt de VOC om hulp om de Portugezen te verjagen. De VOC besluit te helpen, maar stelt wel eisen.

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

VOC en geweld

VOC mocht geweld gebruiken van de Staten-Generaal


Doel van de VOC was winst maken.


Oorlog voeren kostte veel geld, daarom probeerde de VOC geweld te vermijden


Geweld werd gebruikt bij gevaar voor handelsmonopolie


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De VOC mocht oorlog voeren!

1621: Genocide van Banda


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De VOC mocht oorlog voeren!

1621: Genocide van Banda


Dorpshoofden mochten nootmuskaat en foelie alleen aan de VOC verkopen


Stiekem verkochten ze dit ook aan de Engelsen en Portugezen


VOC-bestuurder Coen liet alle inwoners vermoorden


Grond werd nu verhuurd aan Europeanen die alleen aan de VOC mochten verkopen



H1 De VOC-tijd: 1596-1799

De VOC mocht oorlog voeren!

1634: Strafexpeditie op de Molukken


Smokkel moest onmogelijk gemaakt worden


Bijna alle kruidnagelbomen werden vernield, behalve 1 eiland


Aanbod was nu beperkt, dus de prijs hoog



H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Wie was Jan Pieterszoon Coen?

Gouverneur-generaal van de VOC


Veroverde Jakarta in 1619


Stichtte Batavia (tegenwoordig Jakarta) als VOC-hoofdstad


Geweld voor specerijenmonopolies (Banda)

Jan Pieterszoon Coen (1587-1629)

Gouverneur-generaal van de VOC

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Wie was Jan Pieterszoon Coen?

Gouverneur-generaal van de VOC


Veroverde Jakarta in 1619


Stichtte Batavia (tegenwoordig Jakarta) als VOC-hoofdstad


Geweld voor specerijenmonopolies (Banda) (meer dan 15.000 doden)


Kreeg in Hoorn (Noord-Holland) een standbeeld

Jan Pieterszoon Coen (1587-1629)

Gouverneur-generaal van de VOC

H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Het einde van de VOC (1799)

Concurrentie van Engeland nam toe


Vraag naar VOC-producten daalde


Kosten voor schepen en personeel stegen


Vierde Nederlands-Engelse Oorlog verzwakte handel


VOC ging failliet in 1799


H1 De VOC-tijd: 1596-1799

Zelfstandig werken

Wat

H1 Opdr 13, 14, 15, 16, 17, 19 Blz 18

Succesvol als

opdrachten 13, 14 en 15 af zijn

Met wie

Zelfstandig

Tijd

Tot 20 minuten voor de bel

Hulp

Boek → buur → docent

Eerder klaar

Noteer in je agenda🖊️

Ma 30 maart: H1 opdr 13, 14, 15, 16, 17, 19

Do 16 april: SO H1 + H2

10

minute

00

second

Ga verder met 10, 11 en 14

Afsluiting

Belangrijke begrippen

Specerijen
Delen van planten die worden gebruikt om voedsel meer smaak te geven of langer houdbaar te maken, en als medicijn.

Staten-Generaal
Toen: het bestuur van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.



Samenvatting

Vóór de VOC richtten handelaren per reis een nieuw bedrijf op. Met de VOC ontstond een blijvend bedrijf, waarbij investeerders winst deelden via aandelen.

Om het monopolie op een specerij te krijgen, mocht de VOC concurrenten uitschakelen, forten en handelsposten oprichten, handelsverdragen sluiten en zette ze een Aziatisch handelsnetwerk op.

Gebieden werden met grof geweld gedwongen om met de VOC handel te voeren.

Concurrentie van Engeland zorgde voor het faillisement.


Geschiedenis

Klas 3M

Aandeel
Bewijs dat recht geeft op het eigendom van een deel van een bedrijf.

Monopolie
Het alleenrecht op de handel in een product