NN - H5 - Tussenletters

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 3

Leerdoelen:

Je leert om samenstellingen correct te spellen

Tussenletters in samenstellingen

een samenstelling: twee of meer bestaande woorden aan elkaar plakken. Samen vormen ze een nieuw woord.

Wat is een samenstelling

A

2 woorden, waar 1 woord van is gemaakt

B

Samen stellen (een relatie hebben)

C

Een ander woord voor meervoud

D

Samenstelling of niet? gevaar

A

ja

B

nee

C

D

Wat is een samenstelling

A

weegschaal

B

loopt

C

school

D

het

Wat is geen samenstelling?

A

jongensboek

B

stadsschouwburg

C

gewitte

D

apetrots

Wat is een samenstelling

A

zwaaien

B

wangen

C

springen

D

kaasschaaf

Wat is de juiste samenstelling?

A

zonnebrand

B

zonnenbrand

C

D

samenstellingen

De woorden in een samenstelling kun je vaak gewoon aan elkaar vast schrijven. 

Maar, soms moet je tussenletters gebruiken om een goede samenstelling te maken. 

Tussenletter in samenstellingen

3 soorten tussenletters:

Tussenletters –en
Tussenletter –e-
Tussenletter –s-

Tussenletters -en-

• Als het eerste woord alleen een meervoud heeft op -en én een zelfstandig naamwoord is, gebruik je -en- als tussenletters.

• Bananendoos

• Schoenenwinkel

• Kippensoep

Tussenletters -e-

• Als het eerste woord een meervoud met -s heeft, gebruik je -e- als tussenletters.

• garage

• garages

• DUS:

• garagedeur

• garagebedrijf

Tussenletters -e-

• Als het eerste woord een meervoud met -s én met -en heeft, gebruik je ook -e- als tussenletters.

• groenten

• groentes

• DUS:

• groentesoep

• groenteboer

Tussenletters -e-

• Als het eerste woord iets is waarvan er maar één is/bestaat, gebruik je ook -e- als tussenletters. Bijvoorbeeld:

• zon

• maan

• DUS:

• zonnebril, zonnebrandcrème, zonnescherm

• maneschijn 

Tussenletters -s-

• Als je de -s- hoort in de samenstelling, schrijf je de tussenletter -s-

• beroepsvoetballer, lievelingskleur

• 
  

• Vervang het 2e woord met iets anders, als dat woord al met een s- begint:

• varkensstal, want het is ook varkensvlees. 

• stationschef, want het is ook stationshal. 

Tussenletters -e-

• Als het eerste woord een versterkende betekenis heeft, gebruik je ook -e- als tussenletters.

• apetrots

• reuzesterk

• 
  

• Als het eerste woord géén zelfstandig naamwoord is, gebruik je ook -e- als tussenletters:

• lachebek, want lach is hier een vorm van het werkwoord lachen. 

• 
  

Wat is de juiste samenstelling?

A

ruggegraat

B

ruggengraat

C

D

Wat is de juiste samenstelling?

A

fietserek

B

fietsenrek

C

D

Wat is de juiste samenstelling?

A

spinnenweb

B

spinneweb

C

D

Wat is de juiste samenstelling?

A

kattenkruid

B

kattekruid

C

D

Wat is de juiste samenstelling?

A

bruidsluier

B

bruidssluier

C

D

Einde oefening

H5 spelling (taalverzorging, P. 136) 

Samenstellingen

Tussenletters  -en-   -e-   -s-

Bladzijde 137 (opdracht 3, 4, 5, 6 en 8)