Examentraining VWO HC Steden&Staten + Verlichting

Examentraining vwo

HC Steden&Staten

HC Verlichting

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 29 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Examentraining vwo

HC Steden&Staten

HC Verlichting

HC Steden&Staten


HC Steden&Staten

Leg de volgende begrippen uit (max. 2 zinnen per begrip) en plaats ze in de juiste tijd en situatie:

  • Steden en economie

  • agrarisch‑urbane samenleving

  • stadsrechten

  • poorter

  • gilden

  • jaarmarkten

  • handelsnetwerken (Hanze / internationale handel)

HC Steden&Staten


HC Steden&Staten


HC Steden&Staten

Burgerij en bestuur


  • stedelijke burgerij

  • patriciaat

  • regenten

  • particularisme

  • stedelijk zelfbestuur

HC Steden&Staten


HC Steden&Staten


HC Steden&Staten


Regenten

Stadhouder

Particularisme

Gewetensvrijheid

Oorlogseconomie

Wereldhandel / tussenhandel

Stapelmarktfunctie (Amsterdam)

Handelskapitalisme

Confederatie

Grachtengordel


Sociale mobiliteit

Mercantilisme

Oligarchisering

Staatsgezinden

Oranjegezinden (Orangisten)

Rampjaar 1672

Gouden Eeuw

HC Steden&Staten


Tijdlijn

1050–1300 | Opkomst van steden


Landbouwinnovaties → bevolkingsgroei → meer handel

Ontstaan van steden en een stedelijke burgerij

Steden krijgen stadsrechten (zelfbestuur)

Tijdlijn

1300–1302 | Sociale spanningen


Patriciërs domineren stadsbestuur

Ambachtslieden eisen invloed

Guldensporenslag (1302): keerpunt in machtsverhoudingen

Tijdlijn

14e–15e eeuw | Netwerk van steden


Brugge → Antwerpen → Amsterdam als handelscentra

Steden nemen taken van kerk over (zorg, onderwijs)

Bourgondische hertogen proberen centralisatie

Tijdlijn

16e eeuw | Centralisatie en Opstand


Karel V en Filips II: sterkere centrale macht

Reformatie vooral stedelijk → conflict

Opstand tegen Spanje, steden belangrijk machtscentrum

Tijdlijn

1585 | Val van Antwerpen


Einde stapelmarkt Antwerpen

Kooplieden trekken naar Holland → basis Gouden Eeuw

Tijdlijn

1602–1648 | Gouden Eeuw


VOC (1602)

Wereldhandel, groei steden (grachtengordel Amsterdam)

Regenten bepalen politiek en economie

Vrede van Münster (1648) bevestigt zelfstandigheid

Tijdlijn

1672–1700 | Neergang


Rampjaar 1672

Engeland en Frankrijk nemen over in wereldhandel

Oligarchisering en economische terugval

HC Verlichting


HC Verlichting

Begrippen:

  • Wetenschappelijke revolutie

  • Rationeel optimisme

  • Verlicht denken

  • Natuurrechten

  • Sociaal contract

  • Volkssoevereiniteit

  • Scheiding der machten

  • Publieke opinie

  • Verlicht absolutisme



HC Verlichting


HC Verlichting

Begrippen:

Democratische revoluties

Onafhankelijkheidsverklaring (1776)

Grondwet

Grondrechten

Staatsburgerschap

Verlichting in de praktijk

Vrijheid en gelijkheid

Franse Revolutie

Verklaring van de rechten van de mens en de burger  + Code Napoléon

Verlichting


HC Verlichting


HC Verlichting

Begrippen:

Industriële revolutie

Sociale kwestie

Emancipatiebewegingen

Democratisering

Congres van Wenen

Restauratie

Liberalisme

Nationalisme

Socialisme + Feminisme

Verlichting


Tijdlijn

 Ontstaan van verlichte ideeën ca. 1650–1789


17e eeuw – Wetenschappelijke revolutie (Descartes, Locke, Newton)

ca. 1650–1750 – Ontwikkeling van rationeel optimisme en verlicht denken

18e eeuw – Kritiek op traditie, religie en absolutisme

18e eeuw – Ideeën over natuurrechten en sociaal contract

18e eeuw – Montesquieu: scheiding der machten

18e eeuw – Opkomst publieke opinie

18e eeuw – Verlicht absolutisme bij Europese vorsten

Tijdlijn

Verlichte ideeën in de praktijk  1776–1813


1776 – Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten

1787 – Amerikaanse Grondwet

1789 – Begin Franse Revolutie

1789 – Verklaring van de rechten van de mens en de burger (= gematigde fase)

1791 – Constitutionele monarchie in Frankrijk (=gematigde  fase)

1792–1794 – Republiek en radicalisering (jakobijnen) (= radicale fase)

1799 – 1813 Heerschappij Napoleon (=stabiliteit + expansie revolutie)

1804 – Invoering Code Napoléon

Tijdlijn

Verlichte ideeën en politieke cultuur 1813–1900

1814–1815 – Congres van Wenen (restauratie) + voortbestaan Code Napoléon in Europa

19e eeuw – Industriële revolutie + Sociale kwestie

19e eeuw – Opkomst liberalisme

19e eeuw – Opkomst nationalisme

19e eeuw – Opkomst socialisme

19e eeuw – Emancipatiebewegingen

19e eeuw – Feminisme

19e eeuw -  Voortschrijdende democratisering