VLGHA5MA-AK
Maatschappijleer
David Lindenaar
Docent burgerschap, maatschappijleer, Nederlands en LOB bij de afdelingen: Zorg en Vavo.
david.lindenaar@vonknh.nl
VLGHA5MA-AK
Maatschappijleer
David Lindenaar
Docent burgerschap, maatschappijleer, Nederlands en LOB bij de afdelingen: Zorg en Vavo.
david.lindenaar@vonknh.nl
1. Kom op tijd.
2. Neem altijd jouw spullen mee. Je neemt elke les een opgeladen laptop, boek en pen mee.
3. Telefoon in de tas, dopjes uit, smartwatch verbinding uit.
4. Jas uit, tas van tafel en niet eten in de les.
5. Ben je er een les niet? Maak het huiswerk dan thuis. Gebruik de e-mail die ik elke les verstuur.
6. Sla geen vragen over en antwoord altijd met uitleg.
AFSPRAKEN
David Lindenaar
Docent burgerschap, maatschappijleer, Nederlands en LOB bij de afdelingen: Zorg en Vavo.
david.lindenaar@vonknh.nlvoegen
Contactgegevens
Havo maatschappijleer cijfer
Periode 1: so1: 25%: Pluriforme samenleving + Verzorgingsstaat
Periode 1-2: praktische opdracht: 25%: deadline 04-01-2027
Periode 2: so2: 25%: Parlementaire democratie
Periode 3: so3: 25%: Rechtsstaat
Zie voor de regelgeving het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA)
minute
second
Planning VLGHA5MA-AK
Maandag 31-08: Introductie
Donderdag 03-09: PRAKTISCHE OPDRACHT
Maandag 07-09: Les 4.1: Wat is een pluriforme samenleving? en
Les 4.2: Worden wie je bent
Donderdag 10-09: Les 4.3 Hokjesdenken
Maandag 14-09: Les 4.4 Migratie naar Nederland
Donderdag 17-09: Les 4.5 Integratie gaat niet vanzelf en Les 4.6 Nederland verandert
Maandag 21-09: Les 4.7 Allemaal burgers
Donderdag 24-09: PRAKTISCHE OPDRACHT
Maandag 28-09: Les 5.1 Wat is een verzorgingsstaat? en
Les 5.2 Ontwikkeling van de verzorgingsstaat
Donderdag 01-10: Les 5.3 Onderwijs
Planning VLGHA5MA-AK
Maandag 05-10: Les 5.4 Gezondheidszorg
Donderdag 08-10: Les 5.5 Sociale zekerheid
Herfstvakantie
Maandag 19-10: Les 5.6 Werken nu en in de toekomst
Donderdag 22-10: Les 5.7 Verzorgingsstaten wereldwijd
Maandag 26-10: PRAKTISCHE OPDRACHT
Donderdag 29-10: Voorbereiding op so1
Maandag 02-11 t/m vrijdag 6-11: Toetsweek (so)
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Cultuur: dominante- en subcultuur.
Religie
Gender
4.2 Worden wie je bent
Cultuur
Sociale controle
Internalisatie
Identiteit
Lesdoel:
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Pagina werkboek: 112 - 117
opdrachten 01 - 17
Pagina lesboek: 117 - 123
4.2 Worden wie je bent
Pagina werkboek: 118 - 121
opdrachten 01 - 12
Pagina lesboek: 124 - 127
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Vroeger woonden er minder mensen met een buitenlandse herkomst in Nederland.
Tegenwoordig zijn er veel mensen met een migratie-achtergrond. Nederland is een multiculturele of multi-etnische samenleving: mensen met verschillende etnische achtergronden leven samen.
Wij kiezen voor het begrip pluriforme samenleving, omdat de verschillen niet alleen te maken hebben met etniciteit, maar ook met leeftijd, woonplaats, geloof en gender.
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
In Nederland is sprake van culturele diversiteit: er bestaan grote culturele verschillen.
Deze cultuurgroepen leven met elkaar, want ze wonen in Nederland en houden zich aan de wet.
Ze leven ook naast elkaar, omdat ze hun eigen gewoonten, opvattingen en regels hebben.
Respect:
Rekening houden met iemand. Waardering hebben voor anderen. POSITIEF.
Tolerantie:
In welke mate mensen die anders denken, anders gedragen of anders zij worden geaccepteerd in de maatschappij. Tolerantie is hetzelfde als wel verdraagzaamheid. NEGATIEF
Asociaal gedrag:
Iets doen waarbij je geen rekening houdt met anderen.
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Culturele diversiteit
In een pluriforme samenleving is veel culturele diversiteit. Deze hangt o.a. samen met:
Woonomgeving
Generatie
Maatschappelijke positie
Gender
Migratieachtergrond
Godsdienst
Nederland is al lang een pluriforme samenleving.
Pluriforme samenleving: Een samenleving waarin verschillen tussen mensen bestaan in levensstijl, godsdienst en andere cultuurkenmerken. Dit is hetzelfde als de multiculturele samenleving.
Pluriforme samenleving
Wat is cultuur?
Een cultuur ontstaat wanneer mensen veel en langdurig met elkaar te maken hebben.
Cultuur: Alle waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken die mensen binnen een groep of samenleving met elkaar delen.
Cultuur wordt vaak geassocieerd met beschaving en kunst, maar het begrip heeft dus een veel bredere betekenis.
Cultuurkenmerken
Cultuurkenmerken zijn bijvoorbeeld:
Waarden en normen
Symbolen
Feestdagen
Rituelen
Taal
Opdracht: Geef vijf kenmerken van de Amerikaanse cultuur.
Soorten culturen
We kijken in dit hoofdstuk naar twee soorten culturen:
De dominante cultuur
Subculturen
Dominante cultuur
Dominante cultuur: Alle waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken die de meerderheid van de bevolking met elkaar deelt.
Subcultuur: Wanneer binnen een groep bepaalde waarden en normen en andere cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur.
Iedereen maakt deel uit van verschillende subculturen. Welke subculturen zijn dat voor jou?
Subcultuur
Een stadscultuur wordt gekenmerkt door minder sociale cohesie en meer anonimiteit.
Een dorps- of plattelandscultuur kenmerkt zich door meer onderlinge betrokkenheid en meer sociale cohesie.
Opdracht: Voel jij je meer tot de stadscultuur of de dorpscultuur aangetrokken? Leg uit waarom.
Woonomgeving
Zelfwerktijd:
4.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
4.2:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
havo: Les 4.1 pagina 112 - 114:
vraag 01 - 10
Ben je klaar? Werk dan verder.
minute
second
Opdracht: Welke vooroordelen worden in dit videofragment genoemd?
Videofragment: stad of platteland? 3:54
Generatie
Cultuurverschillen tussen jong en oud kunnen blijken uit:
Kledingstijl
Muziekvoorkeur
Omgangsnormen
Vrijetijdsbesteding
Maatschappelijke positie
Je maatschappelijke positie wordt voor een groot deel bepaald door je opleiding, baan en inkomen.
Maatschappelijke posities kunnen tot verschillen in leefstijl leiden.
Noem van twee mensen met een andere maatschappelijke positie drie culturele kenmerken.
Gender
Rolpatronen: Algemene verwachtingen over hoe iemand zich moet gedragen.
Rolpatronen worden sterk bepaald door de cultuur.
Vanaf de jaren zestig zijn de rolpatronen tussen mannen en vrouwen in Nederland sterk veranderd.
Nederland kent verschillende etnische subculturen:
een groep mensen voelt zich onderling verbonden door een gemeenschappelijk land van herkomst en een daarbij horende cultuur.
Bijvoorbeeld de:
Marokkaanse cultuur
Surinaamse cultuur
Poolse cultuur
Amsterdam heeft inwoners met 180 verschillende nationaliteiten.
Migratieachtergrond
Migratieachtergrond
Lange tijd maakte het CBS onderscheid tussen allochtonen en autochtonen. Tegenwoordig zeggen we:
Persoon met Nederlandse achtergrond: Als iemand zelf én zijn beide ouders in Nederland zijn geboren.
Persoon met migratie-achtergrond: Als ten minste één van de ouders in het buitenland is geboren.
Religie:
1. Christendom: 2,1 miljard = 2.100.000.000
2. Islam: 1,3 miljard = 1.300.000.000
3. Niet-religieus: 1,1 miljard = 1.100.000.000
4. Hindoeïsme: 900 miljoen = 900.000.000
5. Boeddhisme: 415 miljoen = 415.000.000
6. Taoïsme: 225 miljoen = 225.000.000
7. Sikhisme: 23 miljoen = 23.000.000
8. Jodendom: 14 miljoen = 14.000.000
Religie
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Christendom:
Islam
Sjiisme: vergelijkbaar met
katholicisme.
Soenisme: vergelijkbaar met
protestantisme.
Jodendom
Cultuur is in beweging
Sommige culturen verschillen in de loop van de tijd, maar ook per plaats en groep. Dit maakt culturen dynamisch.
Opdracht: Noem drie cultuurkenmerken die duidelijk zijn veranderd ten opzichte van 60 jaar geleden.
Zelfwerktijd:
4.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
4.2:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
havo: Les 4.1 pagina 114 - 117
vraag 11 - 17
Ben je klaar? Werk dan verder.
minute
second
4.2 Worden wie je bent
In deze paragraaf kijken we naar hoe cultuuroverdracht plaatsvindt en hoe hiermee jouw identiteit wordt gevormd. Ook kijken we naar het proces van socialisatie.
De centrale vraag van deze paragraaf is:
Hoe word je wie je bent?
Cultuur en identiteit
In het nature-nurture-debat staat de vraag centraal of gedrag van mensen aangeboren of aangeleerd is. Meeste mensen gaan uit van een wisselwerking tussen beide.
Nature-aanhangers: Leggen vooral de nadruk op aangeboren kenmerken. Bijvoorbeeld: ritmegevoel en seksuele voorkeur.
Nurture-aanhangers: Vinden dat je gedrag vooral aangeleerd krijgt. Bijvoorbeeld: je muziekvoorkeur en de talen die je spreekt.
Nature of nurture of beide?
Cultuuroverdracht
Cultuuroverdracht noemen we ook wel socialisatie.
Socialisatie: Het proces waarbij iemand de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van zijn samenleving of groep aanleert.
Opdracht: Leg met het begrip socialisatie uit dat mensen die in China zijn grootgebracht zich anders gedragen dan mensen die in Nederland zijn grootgebracht.
https://vimeo.com/112819941/702d08f617
Opdracht: Leg uit waarom dit videofragment over socialisatie gaat.
Videofragment: de kippenjongen 2:35
Zelfwerktijd:
4.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
4.2:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
havo: Les 4.2 pagina 118
vraag 01 - 06
Ben je klaar? Werk dan verder.
minute
second
Je hele leven word je gesocialiseerd door verschillende socialiserende instituties.
Socialiserende instituties: Groepen en organisaties die specifieke waarden, normen en gewoonten overdragen.
Belangrijke socialiserende instituties zijn je gezin, school, vrienden, media, verenigingen en de overheid.
Opdracht: Geef bij elke genoemde socialiserende instituties een voorbeeld van hoe deze heeft bijgedragen aan jouw socialisatie.
Waar vindt socialisatie plaats?
De manieren waarop cultuurkenmerken worden overgedragen zijn vooral gebaseerd op:
Imitatie: anderen nadoen. Dit vindt veelal bij kleine kinderen plaats.
Informatie: het overbrengen van informatie door bijvoorbeeld ouders, school en media.
Sociale controle: anderen sturen je gedrag bij.
Hoe vindt socialisatie plaats?
Sociale controle: De manieren waarop mensen andere mensen stimuleren of dwingen zich aan de geldende normen te houden.
Je omgeving stuurt jouw gedrag bij met sancties. Sancties kunnen positief en negatief zijn.
Negatieve sanctie: bijvoorbeeld huisarrest omdat je stiekem alcohol hebt gedronken, of een boete omdat je zonder licht fietst.
Positieve sanctie: Bijvoorbeeld: je krijgt een compliment, of een diploma.
Sociale controle
Het proces van socialisatie leidt uiteindelijk tot internalisatie.
Internalisatie: Mensen gaan zich automatisch gedragen zoals de groep dat van hen verwacht.
Internalisatie
Door socialisatie ontwikkelt iedereen een persoonlijke en sociale identiteit.
Persoonlijke identiteit: Het beeld dat iemand van zichzelf heeft.
Combinatie van aangeboren eigenschappen en aangeleerde eigenschappen en voorkeuren, zoals de muziek waar je van houdt.
Sociale identiteit: Het deel van je zelfbeeld dat is afgeleid van de groepen en culturen waar je je mee verbonden voelt.
Opdracht: Maak een lijstje van jouw sociale identiteiten.
Identiteit
In individualistische culturen krijgen mensen in grote mate de vrijheid om een persoonlijke identiteit te ontwikkelen. De nadruk ligt op individuele ontplooiing. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse en Amerikaanse cultuur.
In collectivistische culturen ligt de nadruk op de sociale identiteit. Het collectief staat boven het individu. Gastvrijheid en de zorg voor naasten zijn in deze culturen belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan Arabische, Afrikaanse en Aziatische culturen.
Individualisme en collectivisme
Zelfwerktijd:
4.1:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
4.2:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
havo: Les 4.2 pagina 119 - 121
vraag 07 - 12
Ben je klaar? Werk dan verder.
minute
second
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Cultuur: dominante- en subcultuur.
Religie
Gender
4.2 Worden wie je bent
Cultuur
Sociale controle
Internalisatie
Identiteit
Terugblik:
4.1 Wat is een pluriforme samenleving?
Pagina werkboek: 112 - 117
opdrachten 01 - 17
Pagina lesboek: 117 - 123
4.2 Worden wie je bent
Pagina werkboek: 118 - 121
opdrachten 01 - 12
Pagina lesboek: 124 - 127