PROGRAMMA
- Lezen
- SE inzien
- korte enquête
- Examenbundel
PROGRAMMA
- Lezen
- SE inzien
- korte enquête
- Examenbundel
Examentraining Nederlands
minute
second
Enquête
Zie je mail.
Opbouw examen Nederlands (1)
Tekstsoort, schrijfdoel, intentie van de schrijver bepalen
Hoofdgedachte aangeven
Samenvatten (kleinere tekstgedeelten)
Functie van tekstgedeelten bepalen
Standpunten en argumenten identificeren
Argumentatie benoemen en aanvaardbaarheid vaststellen
Opbouw examen Nederlands (2)
meerdere teksten
vragen per tekst
vergelijkingsvragen (meerdere teksten)
meerdere onderwerpen
woordenschat = erg belangrijk (!)
Oriëntatietoets blz. 9 e.v.
Maak deze week
de oriëntatietoets
individueel.
Examenbundel blz. 52
Omcirkel de signaalwoorden
en markeer de kernzinnen.
Maak vraag 1 t/m 8 (blz. 54)
Examenbundel blz. 52
Maak de vragen vraag 1 t/m 19 (blz. 54-55)
Examenbundel blz. 225
Lees tekst 3;
maak de vragen vraag 17 t/m 28.
Functiewoorden
Een tekst heeft een bepaald tekstdoel, en een bepaalde structuur.
Binnen die structuur is een tekst ingedeeld in met elkaar samenhangende tekstdelen en alinea's.
Tekstdelen en alinea's kunnen ten opzichte van elkaar en het tekstdoel een bepaalde functie vervullen.
Let op!
Er volgen vijf vragen over functiewoorden.
Per vraag heb je tien seconden de tijd.
Stelling, argument, tegenargument, aanbeveling en samenvatting zijn voorbeelden van
signaalwoorden
verbindingswoorden
kernwoorden
functiewoorden
Wat is het verschil tussen een signaalwoord en een functiewoord?
Een functiewoord geeft een verband aan, een signaalwoord niet.
Een functiewoord staat niet altijd in de tekst, een signaalwoord wel.
Er is geen verschil.
Er zijn minder functiewoorden dan signaalwoorden.
De schrijver maakt een opmerking minder rechtlijnig, door te tonen dat er ook andere gezichtspunten mogelijk zijn. Dit is een...
afweging
nuancering
voorbehoud
weerlegging
De schrijver doet een uitspraak waarmee hij een argument ontkracht.
tegenargument
onderbouwing
weerlegging
afweging
De schrijver stemt alleen met iets in als aan een beperkende voorwaarde is voldaan.
voorwaarde
voorbehoud
bezwaar
beoordeling
Opdracht: Functies van tekstgedeeltes
Kijk naar de lijst van functiewoorden op blz. 32-33-34.
Welke functies vind je veelal aan het (1) begin,
in het (2) midden en
aan het (3) einde van de tekst?
Maak de vragen 23 en 24 op blz. 34.
minute
second
Opdracht: Functies van tekstgedeeltes
Kijk naar de lijst van functiewoorden op blz. 30-31-32.
Welke functies vind je veelal
aan het (1) begin,
in het (2) midden en
aan het (3) einde van de tekst?
minute
second
Meest gemaakte taalfouten in het CE
Maak aantekeningen
Oriëntatietoets
Maak de oriëntatietoets
individueel.
Klaar?
Kijk na en bepaal
op basis van het advies
jouw eigen leerdoelen.
Zie blz. 9 en verder.
Heel nuttige websites
mijneindexamen.nl
Lerenvoorhetexamen.nl (examenkompas!)
examenblad.nl
minute
second
Examen 2025-I
Blz. 264: lees bron 1;
maak vraag 1 t/m 8.
De waarde
van boosheid
vraag 1
D: aan te pakken.
alinea 3: Boosheid zet ons ertoe aan om eindelijk eens wat te doen.
vraag 2
De kern van een goed antwoord is:
1 goed / nuttig / onmisbaar / noodzakelijk (positief)
2 raakt / emotioneert / aangrijpt (emotionele lading)
3 verandering(en) / verbetering(en) / actie(s) / oplossingen (beweging naar de toekomst)
vraag 2. Niet goed:
1 stimulerend 2 aangaat / bezighoudt
3 discussie / bewustzijn
indien drie elementen juist 2
indien twee elementen juist 1
indien minder dan twee elementen juist 0
Maximumlengte van het antwoord per element: 1 woord.
Beoordeel de spelling.
vraag 3
De kern van een goed antwoord is:
(Boosheid is) irrationeel. (Boosheid is) contraproductief.
(Boosheid) gaat hand in hand met wraak. / (is) geen (zalige/wijze) deugd.
Indien drie elementen juist: 2, indien twee elementen juist: 1.
Indien minder dan twee elementen juist: 0
Beoordeel de spelling.
vraag 4
maximumscore 2
narcistisch: 1, 6
activistisch: 2, 5
Indien vier elementen juist: 2; indien drie elementen juist: 1
indien minder dan drie elementen juist: 0.
Alleen de eerste twee antwoorden worden beoordeeld.
vraag 5
maximumscore 2
2, 3 en 4
indien drie elementen juist: 2
indien twee elementen juist: 1
indien minder dan twee elementen juist: 0
vraag 6
Per juist element 1. De kern van een goed antwoord is:
drie van de volgende:
We deinzen (meteen/automatisch) terug (voor boosheid). / We slikken
ons ongemak over de (boze) ander niet in.
We zeggen alleen iets over de (scherpe) toon (van de boze ander). / over de (scherpe) manier van communiceren. / We reageren alleen met tone policing. / We willen de (boze) ander vooral tot rust manen. / We reageren niet op de inhoud / het probleem. / We luisteren niet.
vraag 6
We maken (ten onrechte) geen onderscheid tussen soorten boosheid. /tussen narcistische en activistische boosheid.
We vergeten ons af te vragen wie er baat bij heeft dat zaken niet veranderen. / wie boosheid contraproductief wil maken.
Niet goed: We reageren zelf op scherpe toon.
Maximumlengte van het antwoord: 50 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica.
vraag 7 en 8
7 D
8 D
Examen 2025-I
Blz. 268: lees bron 2;maak vraag 9 t/m 11.
Blz. 270: lees bron 3; maak vraag 12 t/m 15.
Blz. 272: lees bron 4; maak 16 t/m 18.
2. De kracht van boosheid
3. Ga eens flink tekeer!
4. 'Hoepel een eind op'
Boosheid vanuit individuele motieven
Boosheid vanuit maatschappelijke motieven
Onderzoeksvragen:
1. Waarom wordt boosheid vaak in haar geheel afgewezen?
2. In hoeverre is boosheid vanuit individuele motieven een goede emotie?
3. In hoeverre is boosheid vanuit maatschappelijke motieven een goede emotie?
Gedachtegangen vergelijken, betrouwbaarheid/bruikbaarheid?
Examentraining Nederlands
vraag 9 t/m 18
nakijken;
tekst 1 lezen en
vraag 19 t/m 26
maken.
blz. 269, vraag 9
maximumscore 1. De kern van een goed antwoord is:
Boosheid is niet wijs/deugdzaam/positief. / Boosheid is
dom/irrationeel/negatief.
Niet goed:
Boosheid is contraproductief.
Maximumlengte van het antwoord: 15 woorden
Beoordeel de spelling en de grammatica.
vraag 10
maximumscore 3. De kern van een goed antwoord is:
1a wel
1b (oorzaak 1:) je ego is gekrenkt / je je persoonlijk gekwetst voelt
1b (oorzaak 2:) er (verontwaardiging over) maatschappelijk onrecht is
2a niet
2b je (lichaam) op een bedreiging reageert / je jezelf beschermt /
boosheid voortkomt uit een beschermende functie / je je grenzen
bewaakt / je voor jezelf opkomt
vraag 10 Opmerking
De twee oorzaken bij 1b mogen worden verwisseld.
indien vijf elementen juist 3
indien vier elementen juist 2
indien drie elementen juist 1
indien minder dan drie elementen juist 0
Beoordeel de spelling.
vraag 11
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
twee van de volgende:
Boosheid wordt (in bron 1) positief én negatief belicht / genuanceerd
getypeerd (terwijl bron 2 boosheid uitsluitend positief belicht).
vraag 11
Er worden (in bron 1) enkele malen (gezaghebbende) bronnen/
deskundigen aangehaald (terwijl in bron 2 geen bronnen/deskundigen
worden aangehaald).
De auteur (van bron 1) is een wetenschapper/filosoof (bekend met onderzoek naar boosheid) (terwijl de auteur van bron 2 een
schrijver/columnist is).
vraag 11
Niet goed:
Het taalgebruik (in bron 1) is formeler/objectiever (dan dat in bron 2).
per juist element 1
Beoordeel de spelling en grammatica
vraag 12
Boosheid is vooral:
C. nutteloos
vraag 13
maximumscore 2. Twee van de volgende:
“(Dat) weten we al vele jaren(: neem deze studie)” (regel 17-18)
“(Dit onderzoek,) dat sindsdien nog vele malen is herhaald”
(regels 20-22)
“(dat) de resultaten ‘de catharsistheorie direct tegenspreken’”
(regels 31-33)
per juist element 1
vraag 14
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• (bron 2:) Boosheid geeft kracht/energie. / leidt tot positieve
verandering. 1
• (bron 3:) Boosheid versterkt problemen. / leidt (alleen maar) tot (meer) agressie. / blijft smeulen/actief. / leidt tot negatieve verandering. 1
Maximumlengte van het antwoord: 20 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica.
vraag 15
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
1a wel
1b boosheid beschermt je / helpt je je grenzen te bewaken / helpt je in
verzet te komen / helpt je voor jezelf op te komen
2a niet
2b boosheid heeft juist een tegenovergesteld/versterkend effect / leidt tot
(meer) agressie / blijft (steeds) smeulen / is schadelijk
indien 1a en 1b samen juist 1
indien 2a en 2b samen juist 1
Beoordeel de spelling.
vraag 16
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• 1: elkaar moreel verantwoordelijk te houden / een gemeenschappelijke
moraal te vormen / vorm te geven aan een betere wereld 1
• 2: ze onlosmakelijk is verbonden met wrok/wraak(zucht) / er altijd een
vleugje wraak in schuilt / ze wraak als duistere kant heeft 1
Niet goed:
2: ze altijd een duistere emotie is
Beoordeel de spelling.
vraag 17
maximumscore 2
1 niet. 2 wel
3 niet 4 wel
indien vier elementen juist 2
indien drie elementen juist 1
indien minder dan drie elementen juist 0
vraag 18
2 punten. Boosheid kan een goede emotie zijn
A. als deze gericht is tegen maatschappelijk onrecht, maar boosheid is ook onlosmakelijk verbonden met agressie en wraak.
Examen 2025-I
Blz. 274: lees tekst 1;
maak vraag 19 t/m 26.
(huiswerk voor donderdag)
Taal is een brug in het denken
Examentraining Nederlands
vraag 19 t/m 26
nakijken;
tekst 2 lezen en
vraag 27 t/m 36
maken.
vraag 19
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• 1: Taal en denken zijn verschillende dingen. / Je kunt taal en denken van elkaar scheiden. / Gedachten kennen een andere vorm dan (de uitdrukking ervan in) taal. (1)
• 2: Je kunt taal en denken niet van elkaar scheiden. / Gedachten en (de uitdrukking ervan in) taal vallen samen. (1)
vraag 19
Niet goed:
1: Er is eerst een gedachte die je daarna uitdrukt in taal.
2: Mensen hebben gedachten die ze alleen in taal kunnen hebben.
vraag 20
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• De werkelijkheid wordt gecategoriseerd. / We delen de wereld op in discrete voorwerpen. / Mensen en dieren stoppen alles in hokjes. (1)
• Communicatie wordt sociaal gebruikt. / Mensen en dieren zetten (met hun communicatie) soortgenoten/anderen aan tot daden. (1)
vraag 20
Niet goed:
Mensen vertonen sociaal gedrag.
Maximumlengte van het antwoord: 30 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica.
vraag 21
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• Taal (van mensen) verbindt het categoriseren en de sociale
communicatie (in het denken) (en de communicatie van dieren niet). (1)
• Taal (van mensen) kent unieke/extra betekenisdimensies. / kent betekenisdimensies die bij (het denken van) dieren niet voorkomen. (1)
vraag 21
Niet goed:
Taal verbindt de binnenste en buitenste laag van taal.
Maximumlengte van het antwoord: 30 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica
vraag 22
B
De verbindende functie van taal vind je voor het eerst in alinea 4.
vraag 23
maximumscore 3
1 of 2 3
5 7
indien vier elementen juist: 3
indien drie elementen juist: 2
indien twee elementen juist: 1
indien minder dan twee elementen juist: 0
vraag 24
maximumscore 2
• 2 (1)
• 4 (1)
vraag 25
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• Volgens tekst 1 is de werkelijkheid niet in taal te vatten. / vertekent taal de werkelijkheid. (1)
• Volgens tekstfragment 1 ken je de werkelijkheid alleen via taal. / kun je zonder taal de werkelijkheid niet kennen. (1)
of (zie volgende dia):
vraag 25
• Volgens tekst 1 kent de mens de werkelijkheid (enkel) door alles in (talige) hokjes te stoppen. / door alles (in taal) te categoriseren. (1)
• Volgens tekstfragment 1 geven we zelf vorm aan de werkelijkheid via taal. / door met anderen erover te praten. (1)
Maximumlengte van het antwoord: 40 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica.
vraag 26
D
Nee, want het constructionisme stelt de gedachte voorop dat betekenis door interactie met anderen tot stand komt,
en dat doen Hinzen en Wiltschko niet.
Examen 2025-I
Blz. 279: lees tekst 2;
maak vraag 27 t/m 37.
We leven achter een hek.
En de rest vindt dat best.
vraag 27
E
Een persoonlijke ervaring meedelen
vraag 28
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• We kunnen daarmee (kritisch) nadenken over / We kunnen opnieuw kijken naar / We gaan twijfelen over de vanzelfsprekendheid van (1)
• onze samenleving/geschiedenis. / onze maatschappelijke ordening. (1)
of (zie volgende dia):
vraag 28
• Zaken die logisch/vanzelfsprekend lijken, / Zaken die vanuit traditie logisch/vanzelfsprekend zijn, (1)
• blijken minder vaststaand te zijn (dan we denken). / kunnen worden overdacht. / kunnen opnieuw worden bekeken. (1)
Maximumlengte van het antwoord: 20 woorden.
Beoordeel de spelling en grammatica
vraag 29
maximumscore 2. De kern van een goed antwoord is:
• 1: met weinig ruimte voor variatie / volgens een logisch/vast patroon / onvermijdelijk / steeds hetzelfde / van minder naar meer hiërarchisch (1)
• 2: met (veel) ruimte voor variatie / niet volgens een logisch/vast patroon / niet onvermijdelijk / niet steeds hetzelfde / niet (per se) van minder naar meer hiërarchisch (1)
opmerking vraag 29
Uit het antwoord moet een duidelijke tegenstelling tussen de eerste en tweede deelscore blijken. Zo niet, dan kan aan het antwoord maximaal 1 scorepunt worden toegekend.
Beoordeel de spelling.
vraag 30
A
Deze twee alinea's bieden tegenargumentatie bij terechte kritiek op Het begin van alles.
vraag 20