Welkom!
Wat heb je nodig?
- Kern lesboek
- Schrift
- Etui
- Laptop en oplader
Welkom!
Wat heb je nodig?
- Kern lesboek
- Schrift
- Etui
- Laptop en oplader
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
- Ik weet welke tekstdoelen en tekstsoorten er zijn.
- Ik kan de tekstsoort en het tekstdoel van een tekst herkennen.
- Ik kan het onderwerp, de hoofdgedachte, deelonderwerpen en kernzinnen uit een tekst halen.
Deze slide heeft geen instructies
Waaruit bestaat de structuur van een tekst?
Deze slide heeft geen instructies
Herhaling
Onderwerp/hoofdgedachte/deelonderwerpen/kernzinnen
Deze slide heeft geen instructies
Onderwerp en hoofdgedachte
Een tekst heeft natuurlijk altijd een onderwerp. Dit is het thema waar een tekst over gaat.
Daarnaast heeft elke tekst een hoofdgedachte
-> Deze twee dingen moet je zelf kunnen bepalen!
Deze slide heeft geen instructies
Onderwerp en hoofdgedachte
Het belangrijkste wat er over het onderwerp wordt gezegd is de hoofdgedachte.
Dat is wel een hele zin, maar geen vraagzin!
De hoofdgedachte vind je meestal in de inleiding of in het slot van de tekst
-> Stel jezelf de vraag:
Wat is het belangrijkste wat er in de hele tekst over het onderwerp wordt gezegd?
Deze slide heeft geen instructies
Deelonderwerpen
In de kern (het middenstuk) staan vaak tussenkopjes. Dit noemen we deelonderwerpen. Eigenlijk is een deelonderwerp het onderwerp van één alinea.
Deze slide heeft geen instructies
Kernzinnen
Kernzin =
Belangrijkste zin van de alinea
Meestal de eerste of de laatste zin
Rest van de alinea =
voorbeeld, uitleg of toelichting
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Even oefenen
Bekijk de vorige slide
1. Wat is het onderwerp?
2. Wat zijn de kernzinnen?
3. Wat is de hoofdgedachte?
Deze slide heeft geen instructies
Tekstsoorten
We kennen drie tekstsoorten:
1. Verhalende teksten
2. Waarderende teksten
3. Informatieve teksten
Deze slide heeft geen instructies
Verhalende tekst
Een verhalende tekst vertelt een verhaal met personages, gebeurtenissen en een plot.
Voorbeelden: boek, sprookje, strip
Deze slide heeft geen instructies
Waarderende tekst
In waarderende teksten gaan de belangrijkste vragen over de mening van een schrijver. Hij kan proberen je te overtuigen of je moet zelf een mening formuleren.
Voorbeelden: boekrecensie, discussie, debat, betoog
Deze slide heeft geen instructies
Informerende tekst
Deze slide heeft geen instructies
Welke tekstsoort?
waarderende tekst
verhalende tekst
informerende tekst
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor tekstsoort is dit?
verhalende tekst
informerende tekst
waarderende tekst
Deze slide heeft geen instructies
Tekstdoelen
Een schrijver wil vaak iets bereiken bij zijn lezer. Hij schrijft een tekst dus met een doel in gedachten.
-> Tekstdoel
Als je het tekstdoel weet, kun je:
1) teksten beter inschatten;
2) teksten beter beoordelen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke tekstdoelen ken jij al?
Deze slide heeft geen instructies
Informeren
Doel: de lezer leert iets van de tekst.
Kenmerken:
- de tekst is objectief
- de tekst bestaat uit feiten
-> informerende tekst
lesboeken, handleidingen, nieuwsberichten en politierapporten
Deze slide heeft geen instructies
Overtuigen
Doel: de lezer raakt overtuigd met het standpunt van de tekst/schrijver.
Kenmerken:
- de tekst bevat een standpunt
- de schrijver maakt gebruik van argumenten
- de tekst is gebaseerd op de mening van de schrijver
-> Waarderende tekst
recensies, columns en blogs
Deze slide heeft geen instructies
Overtuigen
Kern van de tekst: Proefdiertesten zijn vreselijk, want dieren zijn onschuldig en kunnen geen nee zeggen.
Standpunt: proefdiertesten zijn vreselijk
Argumenten:
1) dieren zijn onschuldig
2) dieren kunnen geen nee zeggen
Deze slide heeft geen instructies
Beschouwen
Doel: de lezer kan zelf een mening vormen bij het onderwerp van de tekst
Kenmerken:
- de tekst is informatief
- de schrijver beschrijft voor- en nadelen
-> Informerende tekst
sommige krantenartikelen en sommige tijdschriftartikelen
Deze slide heeft geen instructies
Activeren
Doel: de lezer raakt overtuigd met het standpunt van de tekst/schrijver én komt in actie
Kenmerken:
- de tekst bevat een standpunt en argumenten
- de tekst is gebaseerd op de mening van de schrijver
- de schrijver wil de lezer overtuigen om iets te gaan doen (bijv. ergens lid van worden, geld doneren)
-> Waarderende tekst
reclameteksten, advertenties, posters en folders
Deze slide heeft geen instructies
Amuseren
Doel: de lezer beleeft plezier aan het lezen van de tekst
Kenmerken:
- de tekst bevat een grapje (of anekdote)
- de tekst kan fictie en ook non-fictie zijn
-> Verhalende teksten
gedicht, roman, strip, column en blogs
Deze slide heeft geen instructies
Tekstsoorten
Je hebt dus:
1. Informerende teksten met de tekstdoelen informeren en beschouwen
2. Waarderende teksten met de tekstdoelen overtuigen en activeren
3. Verhalende teksten met het tekstdoel amuseren
Deze slide heeft geen instructies
Even oefenen
We bekijken samen enkele teksten. Bedenk welk tekstdoel de schrijver zou hebben.
Deze slide heeft geen instructies
informeren
Overtuigen
activeren
beschouwen
amuseren
Aan de slag!
1) Maak de oefenbladen.
2) Kijk de oefenbladen na.
3) Leer tien woordjes uit de woordenlijst (periode 1 + 2: geel + blauw)
Deze slide heeft geen instructies
Noem een voorbeeld van een waarderende tekst.
Deze slide heeft geen instructies