Week 3- tekstsoorten, tekstdoelen

Welkom!

Wat heb je nodig?

- Kern lesboek

- Schrift

- Etui

- Laptop en oplader

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolmavoLeerjaar 2

In deze les zitten 33 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom!

Wat heb je nodig?

- Kern lesboek

- Schrift

- Etui

- Laptop en oplader

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen


- Ik weet welke tekstdoelen en tekstsoorten er zijn.


- Ik kan de tekstsoort en het tekstdoel van een tekst herkennen.

- Ik kan het onderwerp, de hoofdgedachte, deelonderwerpen en kernzinnen uit een tekst halen.

Deze slide heeft geen instructies

Waaruit bestaat de structuur van een tekst?

Deze slide heeft geen instructies

Herhaling

Onderwerp/hoofdgedachte/deelonderwerpen/kernzinnen

Deze slide heeft geen instructies

Onderwerp en hoofdgedachte

Een tekst heeft natuurlijk altijd een onderwerp. Dit is het thema waar een tekst over gaat.

Daarnaast heeft elke tekst een hoofdgedachte 


-> Deze twee dingen moet je zelf kunnen bepalen!


Deze slide heeft geen instructies

Onderwerp en hoofdgedachte

  • Het belangrijkste wat er over het onderwerp wordt gezegd is de hoofdgedachte.

  • Dat is wel een hele zin, maar geen vraagzin!

  • De hoofdgedachte vind je meestal in de inleiding of in het slot van de tekst


-> Stel jezelf de vraag:

Wat is het belangrijkste wat er in de hele tekst over het onderwerp wordt gezegd?

Deze slide heeft geen instructies

Deelonderwerpen

In de kern (het middenstuk) staan vaak tussenkopjes. Dit noemen we deelonderwerpen. Eigenlijk is een deelonderwerp het onderwerp van één alinea.



Deze slide heeft geen instructies

Kernzinnen

Kernzin =

Belangrijkste zin van de alinea

Meestal de eerste of de laatste zin


Rest van de alinea =

voorbeeld, uitleg of toelichting


Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

Even oefenen

Bekijk de vorige slide

1. Wat is het onderwerp?

2. Wat zijn de kernzinnen?

3. Wat is de hoofdgedachte?

Deze slide heeft geen instructies

Tekstsoorten

We kennen drie tekstsoorten:

1. Verhalende teksten

2. Waarderende teksten

3. Informatieve teksten

Deze slide heeft geen instructies

Verhalende tekst

Een verhalende tekst vertelt een verhaal met personages, gebeurtenissen en een plot.


Voorbeelden: boek, sprookje, strip

Deze slide heeft geen instructies

Waarderende tekst

In waarderende teksten gaan de belangrijkste vragen over de mening van een schrijver. Hij kan proberen je te overtuigen of je moet zelf een mening formuleren.


  • Voorbeelden: boekrecensie, discussie, debat, betoog


Deze slide heeft geen instructies

Informerende tekst

Deze slide heeft geen instructies

Welke tekstsoort?

A

waarderende tekst

B

verhalende tekst

C

informerende tekst

D


Deze slide heeft geen instructies

Wat voor tekstsoort is dit?

A

verhalende tekst

B

informerende tekst

C

waarderende tekst

D


Deze slide heeft geen instructies

Tekstdoelen

Een schrijver wil vaak iets bereiken bij zijn lezer. Hij schrijft een tekst dus met een doel in gedachten.

 


 -> Tekstdoel


Als je het tekstdoel weet, kun je:

1) teksten beter inschatten;

2) teksten beter beoordelen.


Deze slide heeft geen instructies

Welke tekstdoelen ken jij al?

Deze slide heeft geen instructies

Informeren

Doel: de lezer leert iets van de tekst.



Kenmerken:

- de tekst is objectief

- de tekst bestaat uit feiten


-> informerende tekst

lesboeken, handleidingen, nieuwsberichten en politierapporten


Deze slide heeft geen instructies

Overtuigen

Doel: de lezer raakt overtuigd met het standpunt van de tekst/schrijver.

 


Kenmerken:

- de tekst bevat een standpunt

- de schrijver maakt gebruik van argumenten

- de tekst is gebaseerd op de mening van de schrijver


-> Waarderende tekst

recensies, columns en blogs


Deze slide heeft geen instructies

Overtuigen

Kern van de tekst: Proefdiertesten zijn vreselijk, want dieren zijn onschuldig en kunnen geen nee zeggen.


Standpunt: proefdiertesten zijn vreselijk


Argumenten:

1) dieren zijn onschuldig

2) dieren kunnen geen nee zeggen

Deze slide heeft geen instructies

Beschouwen

Doel: de lezer kan zelf een mening vormen bij het onderwerp van de tekst


Kenmerken:

- de tekst is informatief

- de schrijver beschrijft voor- en nadelen


-> Informerende tekst

 sommige krantenartikelen en sommige tijdschriftartikelen

Deze slide heeft geen instructies

Activeren

Doel: de lezer raakt overtuigd met het standpunt van de tekst/schrijver én komt in actie



Kenmerken:

- de tekst bevat een standpunt en argumenten

- de tekst is gebaseerd op de mening van de schrijver

- de schrijver wil de lezer overtuigen om iets te gaan doen (bijv. ergens lid van worden, geld doneren)


-> Waarderende tekst

reclameteksten, advertenties, posters en folders


Deze slide heeft geen instructies

Amuseren

Doel: de lezer beleeft plezier aan het lezen van de tekst


Kenmerken:

- de tekst bevat een grapje (of anekdote)

- de tekst kan fictie en ook non-fictie zijn


-> Verhalende teksten

gedicht, roman, strip, column en blogs

Deze slide heeft geen instructies

Tekstsoorten

Je hebt dus:

1. Informerende teksten met de tekstdoelen informeren en beschouwen

2. Waarderende teksten met de tekstdoelen overtuigen en activeren

3. Verhalende teksten met het tekstdoel amuseren

Deze slide heeft geen instructies

Even oefenen

We bekijken samen enkele teksten. Bedenk welk tekstdoel de schrijver zou hebben.

Deze slide heeft geen instructies



informeren



Overtuigen



activeren



beschouwen



amuseren

Aan de slag!

1) Maak de oefenbladen.


2) Kijk de oefenbladen na.


3) Leer tien woordjes uit de woordenlijst (periode 1 + 2: geel + blauw)

Deze slide heeft geen instructies

Noem een voorbeeld van een waarderende tekst.

Deze slide heeft geen instructies