Neem voor je par. 1.1 en lees deze in stilte. Ik ga jullie zometeen een verhaal voorlezen.......
Deze les:
lezen 1.1
verhaal
herhaling 1.1
zelfstandig werken
minute
second
Neem voor je par. 1.1 en lees deze in stilte. Ik ga jullie zometeen een verhaal voorlezen.......
Deze les:
lezen 1.1
verhaal
herhaling 1.1
zelfstandig werken
minute
second
Jagers en verzamelaars.................landbouw en veeteelt
a. Tijd met geschreven bronnen
b. tijd zonder geschreven bronnen
c. Hiërogliefen
d. uitgestorven
e. moderne mens
f. jagers en verzamelaars
g. vrouwen verzamelen bessen
1. Neanderthaler
2. Homo sapiens
3. taakverdeling
4. prehistorie
5. Geen sociale verschillen
6. schrift
7. historie
Aan de slag
Leer par 1.1 en 1.2
Maak par 1.1 en 1.2
Beluister de leertekst
beantwoord de lesdoelen
minute
second
par 1.2 de landbouw ontstaat
Lesdoel:
Je kunt beschrijven hoe de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw verliep.
Je kunt vier gevolgen noemen van de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw.
Je kunt beschrijven wanneer de eerste boeren in Nederland woonden en hoe zij leefden.
par 1.2 de eerste boeren
Lesdoel:
Je kunt beschrijven wat de agrarische revolutie inhield.
Je kunt enkele mogelijke verklaringen geven voor de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw.
Je kunt uitleggen tot welke economische, sociale en culturele veranderingen de agrarische revolutie leidde.
Oorzaken opkomst landbouw
Rond 10.000 v. Chr
De aarde wordt warmer en droger
De bevolking groeide
Mensen leerden steeds meer over de natuur
Vruchtbare Halvemaan
Gebied waar de eerste landbouw ontstaat (9000 v. Chr.)
Midden-Oosten: Egypte, Israël, Palestina, Jordanië, Libanon, Syrië, Irak, Iran en Turkije
'De kraamkamer van de beschaving': ontstaan van steden en het schrift
Gevolgen van de agrarische revolutie
Boeren kozen een vaste woonplaats
Door de overgang naar landbouw kwam er meer voedsel beschikbaar. Daardoor kon de bevolking groeien en konden sommige mensen meer rijkdom vergaren dan anderen.
Ook namen de sociale verschillen toe. Beslissingen werden genomen door leiders
Mensen met meer rijkdom en macht lieten dat ook duidelijk blijken
Je moest harder werken en werd eerder ziek
Boeren in Nederland
Zuid-Limburg: bandkeramiekers (tot 4400 v. Chr)
Noord-Nederland: trechterbekercultuur (rond 3500 v. Chr.)
Vanaf 3000 v. Chr. zijn er in Nederland geen jager-verzamelaars meer
Dood en begraven
Graven worden steeds uitgebreider: grafheuvels en hunebedden
Zowel begraven als cremeren: urnenvelden
Doden kregen bezittingen mee: vermoedelijk geloven in leven na de dood
Aan de slag
Leer par 1.1 en 1.2
Maak par 1.1 en 1.2
Beluister de leertekst
beantwoord de lesdoelen
minute
second
De Tollundman
Denemarken
par 1.2 de eerste boeren
Vandaag....
huiswerk nakijken
herhalingsquiz
filmpje
aan de slag
Vraagje: wat moet je leren voor de so en hoe ga je dat leren?
Middelen van bestaan zijn manieren om in leven te blijven. Welke middelen van bestaan hadden de eerste mensen?
Wilde dieren en verzamelen
Jagers en boeren
Jagen en verzamelen
Boeren en verzamelaars
Ok, landbouw... Welke 'optelsom' is juist over landbouw?
akkerbouw + landbouw = veeteelt
landbouw + veeteelt = akkerbouw
veeteelt + akkerbouw = landbouw
Welke middelen van bestaan hadden de mensen tijdens de Landbouwrevolutie?
Jagen en verzamelen
Jagen, verzamelen, akkerbouw en veeteelt
Akkerbouw en veeteelt
Verzamelen, akkerbouw en veeteelt
De verandering in het klimaat is 1 van de oorzaken voor het ontstaan van landbouw
Waar
Niet waar
Hoe kan ik aan de afbeelding zien dat de hunebedden ná landbouwrevolutie zijn gemaakt?
De grote stenen kwamen hier pas tijdens de landbouwrevolutie.
Er woonden hier te weinig mensen om samen de hunebedden te maken.
Er wordt gebruik gemaakt van dieren.
Voor de landbouwrevolutie werden er geen mensen begraven
De afbeelding hiernaast geeft je een indruk van het leven in een ….
landbouw-stedelijke samenleving
landbouwsamenleving
samenleving van jagers en verzamelaars
prehistorisch jachtkamp
We spreken van een agrarische revolutie, omdat ...
er zoveel veranderde in de manier van leven dat er een nieuw soort samenleving ontstond
het een verandering was die zich gedurende duizenden jaren voltrok.
mensen van de ene op de andere dag totaal anders gingen leven.
veel jager-verzamelaars nog lang bleven leven van de eerdere middelen van bestaan: jagen, vissen en verzamelen.
De afbeelding hiernaast laat zien hoe een Drents dorp er …….. jaar geleden uit zag.
500 a 600
5000 a 6000
50.000 a 60.000
Wat is géén gevolg van het ontstaan van de landbouw?
bevolkingsgroei
ontstaan sociale verschillen
wonen op een vaste plaats
eten van alleen plantaardig voedsel
Is dit een oorzaak of gevolg van landbouw? 'Ontstaan van dorpen'
Oorzaak
Gevolg
Tijdens de overgang van jagen-verzamelen naar landbouw veranderden er verschillende zaken. Eén ontwikkeling was tegelijkertijd een oorzaak én een gevolg van het ontstaan van landbouw. Welke ontwikkeling was dit?
Verandering in klimaat
Groeiende bevolking
Hebben van vaste woonplaats
Temmen van dieren
Laatste vraag.....Bekijk de afbeelding. Welke twee beeldelementen (iets van de afbeelding) zijn kenmerkend voor de landbouwsamenleving?
de boerderij en de omheining
de omheining en overal onkruid
overal onkruid en veel bomen
de boerderij en veel bomen
Aan de slag
lees par 1.1 en 1.2
Maak 1.2
begrippen oefenen
1.2 maken
Stilteblok
minute
second
Aantekening par 1.2 Samenvatting
De overgang naar landbouw begon ongeveer ....jaar geleden in het ......en .......Mensen in .....werden boer omdat het .....en .....werd. Ook de bevolking....en wisten steeds meer over de.....Daarnaast groeiden er .....bij de Eufraat en de ....Deze overgang had grote gevolgen. Er ontstonden nederzettingen zoals....en er kwamen betere.....Ongeveer .....jaar geleden zag je de eerste boeren in.....