13.1 Ademhaling

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Paragraaf 13.1 Ademen

Doel en begrippen 13.1

Je leert de bouw en werking van je ademhalingsstelsel

luchtpijp, slijmvlies, (hoofd)bronchiën, bronchiolen, trilharen, ventilatie, middenrifspieren, buitenste en binnenste tussenribspieren, kleine borstspier, nekspieren, middenrif, buikspieren, restvolume, longvlies, borstvlies, ademfrequentie, ademvolume, vitale capaciteit, longcapaciteit

Ademhalen - Slikken - Verslikken

Bouw longen

longblaasjes

longen

bronchien

bronchiolen

luchtpijp

Welke weg legt de ingeademde lucht achtereenvolgens af in je ademhalingsstelsel?

Sleep de onderdelen in de juiste volgorde.

1

2

3

4

5

6

strottenhoofd

longblaasjes

keelholte

bronchiën

neusholte

luchtpijp

Noem 4 voordelen van neusademhaling t.o.v. mondademhaling (zoek op in je boek!)

Ademen via NEUS of via de MOND?

IN DE NEUS:

Lucht wordt vochtig gemaakt

Lucht wordt verwarmd

Lucht wordt gezuiverd

Lucht wordt gekeurd

Slijmvlies

Witte bloedcellen

Witte bloedcellen

Slijm wordt met de trilharen naar boven bewogen en doorgeslikt.

Maagsap doodt eventuele bacteriën.

Ventilatie

= verversen van de lucht in de longen

Ademhaling

BORST-ademhaling:

Inademen:

- borst en ribben omhoog

- borstholte wordt groter 

- longen worden groter

- lucht stroomt naar binnen

Uitademen:

- borst en ribben omlaag

- borstholte wordt kleiner

- longen worden kleiner

- lucht stroomt naar buiten

BUIK-ademhaling:

Inademen:

- middenrif omlaag

- borstholte wordt groter 

- longen worden groter

- lucht stroomt naar binnen

Uitademen:

- middenrif omhoog

- borstholte wordt kleiner

- longen worden kleiner

- lucht stroomt naar buiten

Inademing

Borstademhaling

Buitenste tussenribspieren trekken samen: 

borstkas gaat omhoog

Buikademhaling

Middenrifspieren trekken samen: 

middenrif gaat naar beneden

-> borstholte vergroot

Inademing

Normale ademhaling:

buitenste 

tussenribspieren

Uitademing

Borstademhaling

Buitenste tussenribspieren ontspannen: 

borstkas gaat omlaag

Buikademhaling

Middenrifspieren ontspannen: 

middenrif gaat omhoog

-> borstholte verkleint

Extra diepe ademhaling

Hulp van spieren in de nek (nekspier) en kleine borstspier die de borstkas  extra optillen: diepere inademing

Hulp van de binnenste ribspieren om de borstkas extra naar beneden te trekken: diepere uitademing

Hulp van de buikspieren om het middenrif extra naar boven te drukken: diepere uitademing

Interpleurale ruimte

Ruimte tussen borstvlies en longvlies.

Gevuld met vloeistof (plakmiddel en smeermiddel)/ vacuüm

Hierdoor volgen de longen de beweging van de borstkas.

Klaplong

Als er lucht komt tussen het longvlies en het borstvlies is er sprake van een klaplong. De long ‘klapt’ in elkaar.

Vt=ademvolume in rust, Vvc = Vitale capaciteit, 

Vrest=restvolume, Vtc=totale longcapaciteit 

Welke spieren trekken samen bij een normale uitademing?

A

Tussenribspieren

B

Middenrif

C

Tussenribspieren en middenrif

D

Geen

Hoe beweegt het middenrif bij een inademing?

A

Richting buik; wordt korter en platter

B

Richting buik; wordt langer en boller

C

Richting borst; wordt langer en platter

D

Richting borst; wordt korter en boller

Welke spieren trekken extra (hard) samen bij hard uitademen / schreeuwen?

A

Middenrif

B

Tussenribspieren

C

Buikspieren

D

Tussenribspieren en buikspieren

De vitale capaciteit is de hoeveelheid lucht die je ...

A

ververst in rust

B

extra kan inademen

C

extra kan uitademen

D

extra kan in- en uitademen + je normale ademvolume

In de longen..

A

gaan zuurstof en CO2 het bloed in

B

gaan zuurstof en CO2 het bloed uit

C

gaat zuurstof het bloed in en CO2 het bloed uit

D

gaat zuurstof het bloed uit en CO2 het bloed in

Hoe heet het bloedvat vanaf de longen naar het hart?

A

aorta

B

longslagader

C

longader

D

holle ader

CO2 wordt geproduceerd bij de verbranding. Deze wordt naar de longen vervoerd door...

A

de rode bloedcellen

B

het bloedplasma

C

de witte bloedcellen en het bloedplasma

D

de rode bloedcellen en het bloedplasma

Bij een gewone inademing is de hoeveelheid lucht in de longen gelijk aan:

A

de vitale capaciteit

B

het ademvolume + inademingsreservevolume

C

de vitale capaciteit + restvolume

D

het ademvolume + restvolume

In de afbeelding is een model van een gedeelte van de borstkas van een mens getekend. De punten P, Q, R en S stellen aanhechtingsplaatsen van ribspieren voor. Deze spieren kunnen de ribben omhoog en omlaag bewegen. Welke aanhechtingspunten zijn met elkaar verbonden door een spier die zich samentrekt bij een diepe inademing?

A

P met Q

B

P met R

C

S met Q

D

S met R

Sleep de juiste woorden naar de juiste onderdelen van de borstholte.

A

B

C

D

E

Long

Tussenribspier

Longvlies

Vloeistof

Borstvlies

Zet de stappen van inademen in de goede volgorde

Lucht stroomt je longen in

Je borstholte en longen worden groter

Tussenribspieren  trekken samen

Luchtdruk in je longen neemt af

Ribben kantelen omhoog

1: De vitale capaciteit is de hoeveelheid lucht die (1) per ademhaling kan worden in – of uitgeademd 2. Je vitale capaciteit is (2) dan je longvolume

A

1: maximaal 2: groter

B

1: minimaal 2: groter

C

1: maximaal 2: kleiner

D

1: minimaal 2: kleiner

Wat is de vitale capaciteit? Gebruik BiNaS!

A

1 + 2

B

2 + 3

C

3 + 4

D

3 + 4 +5

1

5

6

7

Vitale capaciteit

Ademvolume

Restvolume

Longvolume

Wat betekent vitale capaciteit?

A

Hoeveel lucht er in je longen past

B

ongeveer 0,5 liter

C

de hoeveelheid lucht die je maximaal kan in- of uitademen

D

hoeveel lucht je in en uitademt

Welke factor neemt het meeste af bij een klaplong?

A

Het restvolume

B

de vitale capaciteit

C

het inademings-reservevolume

D

het uitademings-reservevolume

Iemand heeft een klaplong. De andere long is normaal. Tijdens de inademing wordt aan de kant van de klaplong de druk in de ruimte tussen longvlies en borstvlies vergeleken met de druk in de klaplong. Is er tijdens de inademing een verschil in druk? Zo ja, waar is die het laagst?

A

Er is geen verschil in druk

B

De druk is het laagst in de ruimte tussen longvlies en borstvlies

C

De druk is het laagst in de klaplong

D

Bij ribademhaling van de mens vinden de volgende processen plaats: 1 het longvolume wordt groter 2 lucht stroomt de longen in 3 de ribben en borstbeen worden door ribspieren omhoog getrokken 4 luchtdruk in longblaasjes wordt lager dan atmosferische druk 5 volume borstholte wordt groter. Welke volgorde klopt?

A

4-2-1-5-3

B

5-3-4-2-1

C

1-2-3-4-5

D

3-5-1-4-2

Door welke eigenschap of eigenschappen van de longen wordt een geneesmiddel dat geïnhaleerd wordt, na het inademen snel in het bloed opgenomen?

A

Alleen door het grote gezamenlijke oppervlak van de longblaasjes

B

Alleen door de grote hoeveelheid bloed die per tijdseenheid langs het longweefsel stroomt

C

Zowel door het grote gezamenlijke oppervlak van de longblaasjes als door de grote hoeveelheid bloed die per tijdseenheid langs het longweefsel stroomt

D

Zowel door het kleine gezamenlijke oppervlak van de longblaasjes als door de kleine hoeveelheid bloed die per tijdseenheid langs het longweefsel stroomt

Luchtdrukdaling in de longen kan worden veroorzaakt worden door...

A

samentrekken middenrif

B

veerkracht van longweefsel

C

samentrekken buikspieren

D

ontspanning borstspieren

Als de longen uitzetten (bij inademing) ontstaat er een ...

A

Luchttekort

B

Vacuüm

C

Onderdruk

D

Bovendruk

Bij een gewone inademing is de hoeveelheid lucht in de longen gelijk aan:

A

de vitale capaciteit

B

het ademvolume + reserve volume

C

de vitale capaciteit + restvolume

D

het ademvolume + restvolume