De verzorgingsstaat in Nederland
De verzorgingsstaat in Nederland
Open vanuit herkenbare situaties: ziek worden, werk verliezen, met pensioen gaan of hulp nodig hebben thuis. Verbind die voorbeelden aan het idee dat een samenleving regels en voorzieningen maakt om bestaanszekerheid te bieden.
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat een verzorgingsstaat is en hoe de verzorgingsstaat in Nederland is ingericht, met voorbeelden van voorzieningen en regelingen rond inkomen, zorg, werkloosheid, ouderdom en ondersteuning bij beperkte zelfredzaamheid.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een verzorgingsstaat?
Een verzorgingsstaat is een land waarin de overheid zorgt voor sociale zekerheid en belangrijke basisvoorzieningen
Doel: mensen beschermen tegen grote bestaansonzekerheid
Dat gebeurt bij risico's zoals ziekte, werkloosheid, ouderdom en armoede
Burgers staan er dan niet helemaal alleen voor als er iets misgaat
De regering zorgt ook voor
onderwijs,
huisvesting,
gezondheidszorg en
werkgelegenheid
Benadruk dat het niet betekent dat de overheid alles overneemt. De verzorgingsstaat combineert eigen verantwoordelijkheid met collectieve bescherming.
Waarom bestaat dit systeem?
Om bestaanszekerheid te bieden
Om te voorkomen dat mensen diep in de problemen komen
Om mee te kunnen doen in de samenleving
Om verschillen in kansen (deels) op te vangen
Leg uit dat bestaanszekerheid gaat over meer dan inkomen alleen: ook toegang tot zorg, ondersteuning en een minimum om van te leven horen erbij.
Kern van de verzorgingsstaat
Sociale zekerheid: bescherming tegen inkomensverlies en financiële nood
Overheidsvoorzieningen: diensten en regelingen voor (alle) burgers
Collectief geregeld: via wetten, premies en belastingen
Niet voor één groep: het systeem is bedoeld voor de hele samenleving
Maak onderscheid tussen uitkeringen/regelingen en voorzieningen/diensten. Beide horen bij de inrichting van de verzorgingsstaat.
Waar denk jij aan bij 'bestaanszekerheid'?
Deze slide heeft geen instructies
Solidariteit en herverdeling
De verzorgingsstaat werkt doordat mensen samen risico's dragen. Wie werkt en inkomen heeft, betaalt mee via premies en belastingen. Dat geld wordt gebruikt voor mensen die tijdelijk of langdurig steun nodig hebben. Zo ontstaat herverdeling: geld en kansen worden deels verdeeld om grote ongelijkheid en onzekerheid te beperken. En van belastingen worden ook diensten en voorzieningen betaald waar we allemaal gebruik van maken.
Noem dat solidariteit betekent: sterke schouders dragen meer, en gezonde of werkende mensen betalen ook mee voor momenten waarop zij later zelf hulp nodig kunnen hebben.
Hoe is het in Nederland ingericht?
Nederland heeft een stelsel van verzekeringen, uitkeringen en voorzieningen
Sommige diensten en regelingen gelden voor bijna iedereen
Andere regelingen zijn bedoeld voor specifieke situaties
Voorbeelden: zorgverzekering, WW, AOW, bijstand, kinderbijslag, Wmo
Gebruik deze slide als brug van het algemene begrip naar de Nederlandse praktijk. De volgende slides werken de onderdelen uit.
Welke term hoort bij welke zin?
Zorgen voor een basislevensstandaard voor iedereen d.m.v. belastingen
Genoeg middelen en mogelijkheden hebben om mee te kunnen doen in de samenleving.
Wat mensen nodig hebben om goed te kunnen leven en functioneren.
Basisbehoefte
Herverdeling
Bestaanszekerheid
Deze slide heeft geen instructies
De zorgverzekering
Verplicht voor mensen die in Nederland wonen of werken
Geeft toegang tot noodzakelijke zorg
Burgers betalen premie
De overheid bepaalt de basisregels van het stelsel
Houd het op hoofdlijnen: verplichte verzekering, collectieve toegang en overheidsregie. Vermijd te veel detail over polisvormen of zorgtoeslag, omdat dat niet in de leskern zit.
Wat komt er in je op als je denkt aan een zorgverzekering?
Deze slide heeft geen instructies
Werkloosheid en de WW
De WW is een regeling voor mensen die hun baan verliezen
Doel: tijdelijk inkomen bieden tijdens het zoeken naar nieuw werk
De WW hoort bij sociale zekerheid rond werk en inkomen
Werkloosheid leidt dus niet meteen tot volledige inkomensuitval
Benadruk het tijdelijke karakter van de WW en de koppeling aan deelname aan werk. Dat onderscheidt de WW van langduriger ondersteuning.
Welke zin is NIET waar?
Je moet aan voorwaarden voldoen om WW te krijgen.
De WW geeft tijdelijk inkomen bij werkloosheid.
Tijdens de WW hoef je niet te zoeken naar werk.
De duur van de WW hangt af van je arbeidsverleden.
Deze slide heeft geen instructies
Ouderdom en de AOW
De AOW is een basisinkomen voor ouderen
Deze regeling hoort bij bestaanszekerheid na het werkzame leven
Zo blijft er ook op latere leeftijd een minimum aan inkomen
De AOW is een bekend voorbeeld van collectieve ouderdomsvoorziening
Maak duidelijk dat de AOW een basisvoorziening is binnen de verzorgingsstaat. Eventuele aanvullende pensioenen hoeven hier niet uitgebreid behandeld te worden.
Hoe hoog is de AOW voor een alleenstaande?
€ 1320,-
€ 1580,-
€ 1760,-
€ 1970,-
NETTO !
Deze slide heeft geen instructies
Bijstand als vangnet
De bijstand is bedoeld voor mensen die niet genoeg inkomen hebben om van te leven
Deze regeling is een laatste vangnet
De bijstand helpt wanneer andere inkomsten of regelingen niet voldoende zijn
Zo voorkomt de verzorgingsstaat dat mensen zonder bestaansminimum komen te zitten
Leg uit dat de bijstand vaak pas in beeld komt als andere mogelijkheden ontbreken. Dat laat zien hoe verschillende regelingen samen een stelsel vormen.
Kinderbijslag
Kinderbijslag ondersteunt ouders bij de kosten van kinderen
Het is een voorbeeld van een regeling voor gezinnen
Daarmee draagt de overheid bij aan de opvoeding en verzorging van kinderen
Ook dit past bij het bredere doel van bestaanszekerheid
Noem dat kinderbijslag laat zien dat de verzorgingsstaat niet alleen reageert op problemen, maar ook ondersteunt in gewone levensfasen.
Hoe hoog is de kinderbijslag per kwartaal?
€ 299,-
€ 363,-
€ 427,-
NETTO !
Deze slide heeft geen instructies
Ondersteuning via de Wmo
De Wmo biedt ondersteuning aan mensen met beperkte zelfredzaamheid
Denk aan hulp om zelfstandig te kunnen blijven wonen en meedoen
De regeling richt zich op ondersteuning in het dagelijks leven
Gemeenten hebben hierin een belangrijke taak
Leg 'beperkte zelfredzaamheid' kort uit als: dingen in het dagelijks leven niet goed alleen kunnen regelen of uitvoeren. Koppel dit aan meedoen in de samenleving.
Sleepvraag; wat hoort bij wie?
AOW
WMO
WW
Zorgverzekering
Werklozen
Ouderen
Iedereen
Mensen met beperking
Deze slide heeft geen instructies
Rol van de overheid
Maakt wetten en regels voor het stelsel
Zorgt voor organisatie, toezicht en uitvoering
Bepaalt welke rechten en plichten bij regelingen horen
Probeert bestaanszekerheid voor burgers te waarborgen
Maak onderscheid tussen landelijke overheid en gemeenten. De landelijke overheid stelt veel kaders; gemeenten voeren bij sommige voorzieningen, zoals de Wmo, een grote rol uit.
Rol van werkgevers en burgers
Werkgevers dragen bij via premies en hebben een rol rond werk en inkomen
Burgers betalen premies en belastingen
Burgers maken gebruik van regelingen als dat nodig is
Bij de verzorgingsstaat horen dus zowel rechten als verantwoordelijkheden
Benadruk dat de verzorgingsstaat een gezamenlijk systeem is. Niet alleen de overheid, maar ook werkgevers en burgers houden het stelsel draaiend.
Opdracht 2
Vergelijk zorgverzekeringen.
Welke zorgverzekering is volgens jou
de beste keus voor jou en hoeveel kost deze?
leg uit waarom je deze gekozen hebt.
Independer.nl
Deze slide heeft geen instructies