02.03. De verzorgingsstaat in Nederland

De verzorgingsstaat in Nederland

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBurgerschapMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De verzorgingsstaat in Nederland

Open vanuit herkenbare situaties: ziek worden, werk verliezen, met pensioen gaan of hulp nodig hebben thuis. Verbind die voorbeelden aan het idee dat een samenleving regels en voorzieningen maakt om bestaanszekerheid te bieden.

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat een verzorgingsstaat is en hoe de verzorgingsstaat in Nederland is ingericht, met voorbeelden van voorzieningen en regelingen rond inkomen, zorg, werkloosheid, ouderdom en ondersteuning bij beperkte zelfredzaamheid.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een verzorgingsstaat?

  • Een verzorgingsstaat is een land waarin de overheid zorgt voor sociale zekerheid en belangrijke basisvoorzieningen

  • Doel: mensen beschermen tegen grote bestaansonzekerheid

  • Dat gebeurt bij risico's zoals ziekte, werkloosheid, ouderdom en armoede

  • Burgers staan er dan niet helemaal alleen voor als er iets misgaat

  • De regering zorgt ook voor
    onderwijs,
    huisvesting,
    gezondheidszorg en
    werkgelegenheid

Benadruk dat het niet betekent dat de overheid alles overneemt. De verzorgingsstaat combineert eigen verantwoordelijkheid met collectieve bescherming.

Waarom bestaat dit systeem?

  • Om bestaanszekerheid te bieden

  • Om te voorkomen dat mensen diep in de problemen komen

  • Om mee te kunnen doen in de samenleving

  • Om verschillen in kansen (deels) op te vangen

Leg uit dat bestaanszekerheid gaat over meer dan inkomen alleen: ook toegang tot zorg, ondersteuning en een minimum om van te leven horen erbij.

Kern van de verzorgingsstaat

  • Sociale zekerheid: bescherming tegen inkomensverlies en financiële nood

  • Overheidsvoorzieningen: diensten en regelingen voor (alle) burgers

  • Collectief geregeld: via wetten, premies en belastingen

  • Niet voor één groep: het systeem is bedoeld voor de hele samenleving

Maak onderscheid tussen uitkeringen/regelingen en voorzieningen/diensten. Beide horen bij de inrichting van de verzorgingsstaat.

Waar denk jij aan bij 'bestaanszekerheid'?

Deze slide heeft geen instructies

Solidariteit en herverdeling

De verzorgingsstaat werkt doordat mensen samen risico's dragen. Wie werkt en inkomen heeft, betaalt mee via premies en belastingen. Dat geld wordt gebruikt voor mensen die tijdelijk of langdurig steun nodig hebben. Zo ontstaat herverdeling: geld en kansen worden deels verdeeld om grote ongelijkheid en onzekerheid te beperken. En van belastingen worden ook diensten en voorzieningen betaald waar we allemaal gebruik van maken.

Noem dat solidariteit betekent: sterke schouders dragen meer, en gezonde of werkende mensen betalen ook mee voor momenten waarop zij later zelf hulp nodig kunnen hebben.

Hoe is het in Nederland ingericht?

  • Nederland heeft een stelsel van verzekeringen, uitkeringen en voorzieningen

  • Sommige diensten en regelingen gelden voor bijna iedereen

  • Andere regelingen zijn bedoeld voor specifieke situaties

  • Voorbeelden: zorgverzekering, WW, AOW, bijstand, kinderbijslag, Wmo

Gebruik deze slide als brug van het algemene begrip naar de Nederlandse praktijk. De volgende slides werken de onderdelen uit.

Welke term hoort bij welke zin?

Zorgen voor een basislevensstandaard voor iedereen d.m.v. belastingen

Genoeg middelen en mogelijkheden hebben om mee te kunnen doen in de samenleving.

Wat mensen nodig hebben om goed te kunnen leven en functioneren.

Basisbehoefte

Herverdeling

Bestaanszekerheid

Deze slide heeft geen instructies

De zorgverzekering

  • Verplicht voor mensen die in Nederland wonen of werken

  • Geeft toegang tot noodzakelijke zorg

  • Burgers betalen premie

  • De overheid bepaalt de basisregels van het stelsel

Houd het op hoofdlijnen: verplichte verzekering, collectieve toegang en overheidsregie. Vermijd te veel detail over polisvormen of zorgtoeslag, omdat dat niet in de leskern zit.

Wat komt er in je op als je denkt aan een zorgverzekering?

Deze slide heeft geen instructies

Werkloosheid en de WW

  • De WW is een regeling voor mensen die hun baan verliezen

  • Doel: tijdelijk inkomen bieden tijdens het zoeken naar nieuw werk

  • De WW hoort bij sociale zekerheid rond werk en inkomen

  • Werkloosheid leidt dus niet meteen tot volledige inkomensuitval

Benadruk het tijdelijke karakter van de WW en de koppeling aan deelname aan werk. Dat onderscheidt de WW van langduriger ondersteuning.

Welke zin is NIET waar?

A

Je moet aan voorwaarden voldoen om WW te krijgen.

B

De WW geeft tijdelijk inkomen bij werkloosheid.

C

Tijdens de WW hoef je niet te zoeken naar werk.

D

De duur van de WW hangt af van je arbeidsverleden.

Deze slide heeft geen instructies

Ouderdom en de AOW

  • De AOW is een basisinkomen voor ouderen

  • Deze regeling hoort bij bestaanszekerheid na het werkzame leven

  • Zo blijft er ook op latere leeftijd een minimum aan inkomen

  • De AOW is een bekend voorbeeld van collectieve ouderdomsvoorziening

Maak duidelijk dat de AOW een basisvoorziening is binnen de verzorgingsstaat. Eventuele aanvullende pensioenen hoeven hier niet uitgebreid behandeld te worden.

Hoe hoog is de AOW voor een alleenstaande?

1

€ 1320,-

2

€ 1580,-

3

€ 1760,-

4

€ 1970,-

NETTO !

Deze slide heeft geen instructies

Bijstand als vangnet

  • De bijstand is bedoeld voor mensen die niet genoeg inkomen hebben om van te leven

  • Deze regeling is een laatste vangnet

  • De bijstand helpt wanneer andere inkomsten of regelingen niet voldoende zijn

  • Zo voorkomt de verzorgingsstaat dat mensen zonder bestaansminimum komen te zitten

Leg uit dat de bijstand vaak pas in beeld komt als andere mogelijkheden ontbreken. Dat laat zien hoe verschillende regelingen samen een stelsel vormen.

Kinderbijslag

  • Kinderbijslag ondersteunt ouders bij de kosten van kinderen

  • Het is een voorbeeld van een regeling voor gezinnen

  • Daarmee draagt de overheid bij aan de opvoeding en verzorging van kinderen

  • Ook dit past bij het bredere doel van bestaanszekerheid

Noem dat kinderbijslag laat zien dat de verzorgingsstaat niet alleen reageert op problemen, maar ook ondersteunt in gewone levensfasen.

Hoe hoog is de kinderbijslag per kwartaal?

1

€ 299,-

2

€ 363,-

3

€ 427,-

NETTO !

Deze slide heeft geen instructies

Ondersteuning via de Wmo

  • De Wmo biedt ondersteuning aan mensen met beperkte zelfredzaamheid

  • Denk aan hulp om zelfstandig te kunnen blijven wonen en meedoen

  • De regeling richt zich op ondersteuning in het dagelijks leven

  • Gemeenten hebben hierin een belangrijke taak

Leg 'beperkte zelfredzaamheid' kort uit als: dingen in het dagelijks leven niet goed alleen kunnen regelen of uitvoeren. Koppel dit aan meedoen in de samenleving.

Sleepvraag; wat hoort bij wie?

AOW

WMO

WW

Zorgverzekering

Werklozen

Ouderen

Iedereen

Mensen met beperking

Deze slide heeft geen instructies

Rol van de overheid

  • Maakt wetten en regels voor het stelsel

  • Zorgt voor organisatie, toezicht en uitvoering

  • Bepaalt welke rechten en plichten bij regelingen horen

  • Probeert bestaanszekerheid voor burgers te waarborgen

Maak onderscheid tussen landelijke overheid en gemeenten. De landelijke overheid stelt veel kaders; gemeenten voeren bij sommige voorzieningen, zoals de Wmo, een grote rol uit.

Rol van werkgevers en burgers

  • Werkgevers dragen bij via premies en hebben een rol rond werk en inkomen

  • Burgers betalen premies en belastingen

  • Burgers maken gebruik van regelingen als dat nodig is

  • Bij de verzorgingsstaat horen dus zowel rechten als verantwoordelijkheden

Benadruk dat de verzorgingsstaat een gezamenlijk systeem is. Niet alleen de overheid, maar ook werkgevers en burgers houden het stelsel draaiend.

Opdracht 2

  • Vergelijk zorgverzekeringen.

  • Welke zorgverzekering is volgens jou
    de beste keus voor jou en hoeveel kost deze?

  • leg uit waarom je deze gekozen hebt.

Independer.nl

Deze slide heeft geen instructies