Macht rechtsstaat 2025

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

Wie heeft de macht in een rechtsstaat 2025

Planning

Opstart

Vorige les

Theorie 5.3

Opdrachten 5.3

Nabespreken 5.3

Afsluiting

5 min

10 min

20 min

30 min

10 min

5 min

Wat betekent het begrip 'rechtsstaat'?

Wat is een autoritaire staat?

Is Nederland een rechtsstaat of autoritaire staat?

'Autoritaire staten en dictaturen gebruiken censuur om aan de macht te bijven.'. Klopt de zin? Zo ja waarom wel/niet? Leg in je antwoord het begrip censuur uit

Doelen deze les

• Je kan uitleggen wat macht is

• Je kan voorbeelden geven van machtsmiddelen

• Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.

• Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.

• Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel het heeft.

Theorie 5.3

Macht = het beïnvloeden van het denken en/of handelen van anderen

Machtsmiddel = met iets iemands denken en/of handelen beïnvloeden

Wat voor machtsmiddel heeft een burger tijdens verkiezingen?

Video

https://www.youtube.com/watch?v=KIfjc8gW8Sg

1. Wie is Lodewijk de 16e?

2. Welke machtsmiddelen herken je uit de video?

3. Wat denk je dat er gebeurt zodra je het niet eens was met Lodewijk?

Machtenscheiding / verdeling

Machtenscheiding/verdeling = Trias politica =
De scheiding van de politieke macht over de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht.

De scheiding

Wetgevende macht =

Neemt de wetten aan waar de burgers en overheid aan moeten houden.

Uitvoerende macht =

Zorgt ervoor dat aangenomen wetten worden uitgevoerd

Rechterlijke macht =

Beoordeelt of de burgers en overheid aan de wet houden

Schrijf naast elk beroep bij welke macht het hoort. Kies uit wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.

1. Lid van de regering

2. Lid van het parlement

3. Docent

4. Rechter

Legaliteitsbeginsel

Legaliteitsbeginsel =

Twee onderdelen:

• Overheid mag pas handelen als het in de wet staat (belasting mag alleen worden geëist als het in de wet staat)

• Wetten mogen (meestal) met terugwerkende kracht worden toegepast

Samenvatting rechtsstaat

Doelen deze les

• Je kan uitleggen wat macht is

• Je kan voorbeelden geven van machtsmiddelen

• Je kunt uitleggen wat de trias politica is en welk doel deze heeft.

• Je kunt de verschillende machten benoemen en toelichten.

• Je kunt uitleggen wat het legaliteitsbeginsel is en welk doel het heeft.

Leg uit wat macht is

Geef een voorbeeld van twee machtsmiddelen

Wat zijn de drie machten van de Trias Politica

A

Wetgevende macht, rijke macht & wapenmacht

B

Rechterlijke macht, wetgevende macht & wapenmacht

C

Rechtelijke macht, wetgevende macht & uitvoerende macht

D

Uitvoerende macht, rijke macht & wapenmacht

Onder welke macht valt de koning?

A

Wetgevende macht

B

Uitvoerende macht

C

Rechtsprekende macht

D

Answer D

Welke twee onderdelen horen bij het legaliteitsbeginsel?

A

Wetten kunnen niet met terugwerkende kracht worden toegepast & iedereen heeft recht op een onafhankelijke rechter

B

Wetten kunnen niet met terugwerkende kracht worden toegepast & de overheid mag alleen handelen volgens de wet

C

Iedereen heeft recht op een onafhankelijke rechter & de overheid mag alleen handelen volgens de wet

D

Answer D