Lezen en luisteren
Lezen en luisteren
VANDAAG: HERHALING
1. tekstdoelen en tekstsoorten
2. onderwerp en hoofdgedachte
4. inleiding, kern, slot
3a) functies van de inleiding
3b) wat staat er in de kern
3c) functies van het slot
5. samenhang door signaalwoorden
6. hoofd- en bijzaken
7. informatie (feit) en mening
1. TEKSTDOELEN en TEKSTSOORTEN
-
Hoofdgedachte
- Het belangrijkste wat een schrijver/spreker over het onderwerp duidelijk wil maken.
- Een hele zin/korte samenvatting.
Examen:
- Wat is de hoofdgedachte van tekst 3?
- wat is de hoofdgedachte van dit luisterfragment?
Onderwerp
- Waar gaat de tekst of het luisterfragment over?
- de rode draad
- één tot drie woorden
Examen:
- Wat is het onderwerp van deze tekst?
-Wat is het deelonderwerp van alinea 1?
- wat is het onderwerp van dit luisterfragment?
3. Inleiding, kern en slot
Teksten hebben een inleiding, kern en slot
Deze moet je kunnen herkennen.
3a) INLEIDING
Functies kunnen zijn:
- De aandacht van de lezers trekken
- Het onderwerp introduceren / wat er gaat komen
- Een vraag stellen
3b) KERN
De kern is het middenstuk van de tekst en kan uit meerdere alinea's bestaan.
De verschillende deelonderwerpen komen aan de orde: elke alinea heeft er één. Dat zie je terug aan de tussenkopjes, de titel van de alinea.
In de kern wordt het onderwerp verder uitgewerkt.
3c) SLOT
Functies kunnen zijn:
- Een samenvatting geven
- Een conclusie trekken
- Een toekomstverwachting schetsen
- Een aanbeveling doen
4. Samenhang door signaalwoorden
Signaalwoorden geven een signaal af aan de rest van de zin.
Het zijn woorden als 'omdat, daardoor, doordat, maar, ten eerste, ten tweede' (enz.)
Hoe herken je het:
- Staat het in de zin (90 %), dan staat er altijd een komma vóór.
'Je kunt niet mee, omdat ik met de fiets ga'
- Soms staat het vooraan de zin (10 %). 'Echter,' 'Kortom,'.
5. Hoofd- en bijzaken
Hoofdzaken: zonder deze informatie kun je een tekst niet begrijpen.
Ik ga naar het station.
Bijzaken: informatie die weggelaten kan worden.
Ik ga naar het station op mijn nieuwe, groene fiets, die ik voor mijn verjaardag heb gekregen van mijn grootouders.
6. Informatie (feit) en mening
Een informatieve tekst bestaat uit feiten. Die kan je controleren, bijvoorbeeld informatie uit een woordenboek. Of informatie uit een onderzoek.
Een mening is een conclusie van één persoon. Een mening kan veranderen.