Les 10: Meesterlijke middeleeuwen: In de ban van de ring

• newEditor
• Nederlands
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs
• Leerjaar 6

Les 10: Meesterlijke middeleeuwen: In de ban van de ring

Doelen van vandaag

Je leert …

… uitleggen waarom In de ban van de ring gelezen kan worden als een moderne herwerking van middeleeuwse ridderepiek. (LPD 1 – LPD 6)

… de begrippen ordo, manque en queeste toepassen op een hedendaags literair fragment. (LPD 1)

… de innerlijke queeste van Frodo analyseren en aantonen hoe morele twijfel centraal staat in dit fragment. (LPD 6)

… de verleiding en onmate bij Boromir interpreteren en vergelijken met Germaans-feodale waarden uit de Frankische roman. (LPD 6)

… hoofse en voorhoofse kenmerken herkennen in een moderne context en die beargumenteren met tekstverwijzingen. (LPD 1 – LPD 6)

… citaten functioneel inzetten om een analyse te onderbouwen. (LPD 2)

… een gestructureerd en samenhangend antwoord formuleren met correcte vakterminologie (queeste, ordo, manque, mate/onmate, ridderepiek …). (LPD 3)

Hedendaagse literatuur: In de ban van de ring

• Geschreven door J.R.R. Tolkien

• Midden-Aarde als verbeeldingswereld

• Wezens: tovenaars, elfen, hobbits

• Machtige Ring bepaalt lot van de wereld

• Hobbit Bilbo vindt de Ring

• Queeste om de Ring te vernietigen

• Gepubliceerd in 1955

• Beste boek van de 20ste eeuw in Groot-Brittannië

• Verfilmd door Peter Jackson

Hedendaagse literatuur: In de ban van de ring

We lezen een fragment uit het einde van het eerste boek, De reisgenoten. Het reisgenootschap bevindt zich aan de oevers van de Grote Rivier en staat voor de keuze tussen een oostelijke en een westelijke weg. Om te kunnen nadenken zondert de hobbit Frodo zich even af in de wildernis. Boromir, een lid van het gezelschap, gaat hem achterna.

• Cursus p. 37

Bespreking

1.       Leg uit waarom Frodo’s tocht in dit fragment als een queeste kan worden beschouwd. Verwijs naar zijn innerlijke strijd.

Frodo’s tocht is een queeste omdat hij een zware opdracht moet vervullen die niet alleen fysiek, maar ook moreel van aard is. Hij draagt de Ring en moet een moeilijke keuze maken die het lot van de wereld bepaalt. Zijn tocht staat symbool voor een innerlijke strijd tussen plicht en angst, wat typisch is voor de queeste in de middeleeuwse ridderepiek.

2.       Welke ordo is aanwezig vóór dit fragment en hoe wordt die orde hier verstoord (manque)?

De ordo bestaat uit de gezamenlijke missie van het Reisgenootschap, waarin vertrouwen, samenwerking en trouw centraal staan. Deze orde wordt verstoord wanneer Boromir bezwijkt voor de verleiding van de Ring. Zijn poging om de Ring op te eisen veroorzaakt een manque, omdat de morele en sociale orde binnen het gezelschap wordt aangetast.

3.       Waaruit blijkt de sterke aantrekkingskracht van de Ring op Boromir?

Tijdens het onderhoud met Frodo stijgt Boromirs verlangen naar de Ring zienderogen: eerst wil hij hem enkel even zien, vervolgens wil hij hem ‘lenen’, en even later eist hij de Ring zonder meer op: “Geef hem hier”. Het is duidelijk dat ook iemand als de edele Boromir niet kan weerstaan aan de macht die de Ring over iedereen uitoefent.

4.       Hoe sluit het gedrag van Boromir aan bij de Germaans-feodale waarden die we kennen uit de Frankische roman?

Boromirs nadruk op kracht, eer, militaire macht en leiderschap sluit aan bij de Germaanse waarden van trouw en strijd die centraal staan in de Frankische roman. Zijn overtuiging dat de sterkste moet heersen en dat geweld gerechtvaardigd is voor een “goede zaak” past binnen een feodaal, niet-hoofs waardenkader.

5.       Gedraagt Boromir zich hoofs tegenover Frodo? Waarom (niet)?

Boromir komt Frodo achterna onder het voorwendsel dat hij hem wil helpen en raad wil geven. In feite is Boromir echter op de ring uit, omdat hij denkt dat die van hem een machtig heerser kan maken. Boromir gaat dus tot twee keer in de fout: zijn ‘hoofse’ dienstbaarheid is slechtsschijn, en zijn drang naar totale macht contrasteert fel met de in de hoofsheid gewenste “mate” of zelfbeheersing.

6.       Leg in één zin uit waarom The Lord of the Rings kan worden gelezen als een moderne herwerking van middeleeuwse ridderepiek.

The Lord of the Rings kan worden gelezen als een moderne herwerking van middeleeuwse ridderepiek omdat het verhaal een queeste toont waarin orde en moraal centraal staan en waarin mate wordt beloond en onmate tot conflict leidt.

Creatief schrijven: een hoofs ridderverhaal

De spelregels:

-      Je vormt groepjes van 4 à 5 personen.

-      Ieder schrijft op zijn beurt een stuk van het verhaal. (Iedereen ongeveer een halve pagina.)

-      Wanneer je deel klaar is, stuur je het in Smartschool naar alle leden van je groep en naar de leraar. Je vermeldt in je mail wie de volgende leerling is om verder te schrijven.

-      Schrijf je verhaal in een Word. Plak onderaan je verhaal het onderstaande evaluatierooster.

-      Maak tijdens het opstartgroepswerk duidelijke afspraken. Zowel over wie wanneer schrijft als over de inhoud (personages, plot, ruimte, motieven,…).  Hoe concreter de afspraken die je maakt, hoe makkelijker het schrijven wordt.

-      Personages, decor, situaties moeten aansluiten bij de interne keuken van 7A-DH.

Je levert dit in via OneNote met de titel: datum Creatief schrijven: een hoofs ridderverhaal.

Evaluatierooster

Het verhaal is niet voorspelbaar             /5

Het verhaal is boeiend             /5

Uitwerking van de personages            /5

Kenmerken van de (voor)hoofse roman zijn duidelijk aanwezig           /10

Overgangen zijn goed en vlot            /5

Zinsbouw is correct            /5

Spelling is correct            /5