Woorden, beeldspraak en stijlfiguren
Toetsstof (toets= week 14 - tweede les)
woorden 1.5 - woordenlijst
woorden 3.5 - woordenlijst
beeldspraak - metafoor, vergelijking, metoniem en personificatie
stijlfiguren - parallellisme, opsomming, antithese, paradox, repetitio, hyperbool, eufemisme en understatement
Woorden, beeldspraak en stijlfiguren
Toetsstof (toets= week 14 - tweede les)
woorden 1.5 - woordenlijst
woorden 3.5 - woordenlijst
beeldspraak - metafoor, vergelijking, metoniem en personificatie
stijlfiguren - parallellisme, opsomming, antithese, paradox, repetitio, hyperbool, eufemisme en understatement
Aan het begin van elke les eerst 10 minuten lezen
Periode 3 en 4
toets woorden, beeldspraak en stijlfiguren (1x) - week 14
boektoets 3 - derde les week 15
MEIVAKANTIE
toets grammatica woordsoorten (1x) - week 22 laatste les
boektoets 4 - week 24 derde les
toets lezen (2x) - toetsweek
Deze slide heeft geen instructies
Lessen
les 1: woordenschat hoofdstuk 1
les 2: woordenschat hoofdstuk 1
les 3: beeldspraak: vergelijking, metafoor, personificatie, metoniem
les 4: beeldspraak: vergelijking, metafoor, personificatie, metoniem
les 5: woordenschat hoofdstuk 3
les 6: woordenschat hoofdstuk 3
les 7: stijlfiguren
les 8: stijlfiguren
Deze slide heeft geen instructies
woordenschat, beeldspraak en stijlfiguren
De komende tijd gaan jullie aan de slag met woordenschat, beeldspraak en stijlfiguren.
Wat heb je nodig?
laptop
leesboek
een schrift voor aantekeningen en opdrachten
Talent boek A
Deze slide heeft geen instructies
Les 1 en 2: woorden 1.5
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Zelfstandig
Maken= opdracht 2 en 3, blz. 49, hoofdstuk 1, par. 1.5
Maak zinnen met de woorden waar jij - en +- hebt genoteerd (minimaal 5). (15 min.)
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Samen
Vervolgens: bespreek in twee- of drietallen de - en +-. Hebben jullie dezelfde woorden of juist niet? Hoe komt dat?
Bespreek met elkaar de zinnen. Kloppen ze inhoudelijk? (10 min.)
Klassikaal: bespreken zinnen waar jullie over twijfelen.
Deze slide heeft geen instructies
Les 1
Huiswerk:
Maken: opdracht 4 t/m 7, blz. 50/51
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Y
Opening (5 min.)
Lezen in je leesboek (10 min.) - leg je huiswerk open op tafel
Nakijken huiswerk (10 min.)
Wijziging planning lessen: woorden 1.5, beeldspraak, stijlfiguren en woorden 3.5
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Y
Schrijf een tekst waarin minimaal 10 woorden uit de woordenlijst voorkomen over een actueel onderwerp. Let erop dat de betekenis van de woorden blijkt uit de zinnen. (20 min.)
Wissel de tekst uit met je buurman/-vrouw. Markeer de zinnen waarvan jij denkt dat het woord niet juist gebruikt is. (10 min.)
Lever de tekst in via de ELO (=huiswerk)
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Z
Lezen in je leesboek (10 min.)
Startopdracht (10 min.)
Wijziging planning lessen: woorden 1.5, beeldspraak, stijlfiguren en woorden 3.5
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Z
Startopdracht
Kies drie woorden uit de woordenlijst van 1.5 (die je de vorige les niet gebruikt hebt) (2 min.)
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Z
Startopdracht
Kies drie woorden uit de woordenlijst (die je de vorige les niet gebruikt hebt) (2 min.)
Je buurman/buurvrouw gaat per woord een zin maken met het woord (+/- 8 min.)
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Z
Schrijf een tekst waarin minimaal 10 woorden uit de woordenlijst voorkomen over een actueel onderwerp. Let erop dat de betekenis van de woorden blijkt uit de zinnen. (15 min.)
Wissel de tekst uit met je buurman/-vrouw. Markeer de zinnen waarvan jij denkt dat het woord niet juist gebruikt is. (10 min.)
Lever de tekst in via de ELO (=huiswerk)
Deze slide heeft geen instructies
Les 2 - V3Z
Doen: tekst schrijven en inleveren via de ELO
Meenemen: (kleur)potloden en schrift
Deze slide heeft geen instructies
les 3 en 4: beeldspraak
Deze slide heeft geen instructies
Beeldspraak & Stijlfiguren
toets woorden, beeldspraak en stijlfiguren - week 15
boekopdracht 3 - week 16
Deze slide heeft geen instructies
Beeldspraak & Stijlfiguren
Het verschil:
Stijlfiguren zijn een soort 'taaltrucjes' die een schrijver toepast om zijn stuk levendiger te maken.
Bij beeldspraak is er sprake van figuurlijk taalgebruik waarbij de vergelijking een belangrijke rol speelt.
Deze slide heeft geen instructies
Les 3
Filmpje beeldspraak
Uitleg vormen beeldspraak
maken opdrachten beeldspraak
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden van beeldspraak
Beeldspraak
Bij beeldspraak gebruik je woorden in een figuurlijke betekenis, zoals in
Die stijve hark kan nog geen koprol maken.
Met 'stijve hark' bedoelen we 'iemand die niet gemakkelijk beweegt'.
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijking
In een vergelijking zet je 2 dingen naast elkaar die op elkaar lijken.
Je hebt het OBJECT (O) en het BEELD (B).
Sanne (O) is zo knap als een prinses (B).
Om object en beeld met elkaar te verbinden, gebruik je:
als (een) …, lijkt wel (een) …, zo … als (een) ..., een … van (een) …, … is net ….
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijking zonder 'als'
Deze slide heeft geen instructies
Beeldspraak: metafoor
Je kunt een OBJECT ook helemaal vervangen door een BEELD.
De prinses van de klas koopt bijna wekelijks iets nieuws.
Deze slide heeft geen instructies
Metafoor
Alleen het BEELD wordt genoemd.
Spreekwoorden zijn ook vaak metaforen.
'Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.'
= Als er geen toezicht is (ouders = kat), doen de kinderen (de muizen) wat ze willen.
Deze slide heeft geen instructies
Metafoor
Alleen het BEELD wordt genoemd.
Werkwoorden kunnen ook metaforen zijn.
'Ze gaan snijden in het budget van dit jaar.'
snijden = verminderen
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijking en metafoor
Soms is het moeilijk om het verschil te zien tussen een vergelijking en een metafoor, omdat het lijkt alsof er een object en beeld wordt genoemd. Bij een metafoor ontbreekt vaak de uitleg.
Het leven is een weg met kuilen en hobbels.
--> metafoor
Het leven is moeilijk, het is als een weg met kuilen en hobbels
--> vergelijking
Deze slide heeft geen instructies
Personificatie
Met een personificatie stel je een levenloos ding voor als een persoon.
De zon streelde onze wangen.
De angst klopt op haar deur
De wind huilt
Deze slide heeft geen instructies
Metoniem
Alleen het beeld wordt genoemd. Beeld en verbeelde lijken niet op elkaar, maar relatie is gebaseerd op:
- Maker van het product: De nieuwste Kluun lezen
- Materiaal van het product: De ijzers onderbinden
- Verpakking voor inhoud: Geef me nog een glas
- Deel van het geheel: Even de koppen tellen
- Geheel van een deel: De rechtbank beslist
Deze slide heeft geen instructies
Beeldspraak
vergelijking: object en beeld worden genoemd
- vergelijking met als
- vergelijking zonder als
metafoor: alleen beeld wordt genoemd
personificatie: niet-levende dingen krijgen menselijke eigenschappen
metoniem: alleen beeld wordt genoemd. Verschillende relaties tussen object en beeld.
Deze slide heeft geen instructies
Kjeld Nuis is zo sterk als een beer. Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
De winter strooit zijn eerste vlokken uit. Om welke beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
Hij heeft een Picasso aan de muur hangen
personificatie
vergelijking
metafoor
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
De bomen wiegen in de wind. Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
Sommige asielopvangcentra lijken meer kille gevangenissen. Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
het schip der woestijn Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
Het koren danst. Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
Die snor deelt de ene na de andere bekeuring uit.
Vergelijking
Metafoor
metoniem
Personificatie
Deze slide heeft geen instructies
Het schilderij leert ons iets over de klederdracht in de 17e eeuw. Om welk beeldspraak gaat het hier?
vergelijking
metafoor
personificatie
metoniem
Deze slide heeft geen instructies
Vergelijking met als
Vergelijking zonder als
Metafoor
1. Hij is als een vis in het water
2. Die heks van Nederlands heeft me alweer een onvoldoende gegeven
3. Daarvoor moet je Pieter, die slak, niet vragen. Dan schiet het niet op.
4. Je bent als een dag zonder zon, als een bloem zonder bloei, als een bij zonder honing
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk
Doen:
- bedenk of zoek op een voorbeeld van een vergelijking (met én zonder als), metafoor, personificatie en metoniem
- maak het opdrachtenblad
- bekijk deze video Beeldspraak
Meenemen:opdrachtenblad en schrift
Deze slide heeft geen instructies
Les 4 en 5: woorden 2.5
Deze slide heeft geen instructies
Dinsdag 19 maart
Lezen
Ga naar blz. 134: we gaan een fragment over het Marengo-proces bekijken.
1. Kruis aan in de lijst welke woorden je hoort tijdens het fragment
2. Noteer onder de lijst zoveel mogelijk woorden die worden genoemd en ook in de lijst passen. Noteer de betekenis erachter.
Na het fragment: woorden bespreken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Donderdag 21 maart
Lezen
Bespreken beeldspraak in songteksten
Bespreken opdracht 3 en 4 in tweetallen. Vragen?
Opdracht artikel misdaad
Bespreken opdracht artikel
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Zoek een artikel over een misdaad (waarbij de verdachte al is veroordeeld)
Maak een schema zoals op blz. 135/ een tijdlijn tot aan de veroordeling en gebruik daarbij zoveel mogelijk woorden uit de woordenlijst.
Klaar? Lever in via ELO. Volgende les bekijken we er een aantal.
Deze slide heeft geen instructies
Stijlfiguren
Deze slide heeft geen instructies
Waarom stijlfiguren?
Stijlfiguren gebruik je om indruk te maken op een luisteraar of lezer.
Het zijn middelen om dat wat je wilt zeggen, treffender of sterker uit te drukken.
Deze slide heeft geen instructies
Eufemisme
Bij een eufemisme zeg je iets zodat het minder erg of hard overkomt, maar dat doe je dan om een pijnlijke situatie te verzachten en om te voorkomen dat je iemand kwetst.
Voorbeeld: Hij is helaas niet meer onder ons.
Je bedoelt: hij is overleden.
Deze slide heeft geen instructies
het eufemisme
poetsvrouw - werkster - schoonmaakster - huishoudelijke hulp – interieurverzorgster - interieurhygiëniste
Deze slide heeft geen instructies
Understatement
Als je iets afzwakt, gebruik je een understatement. Je zegt dat iets minder mooi, groot of belangrijk is dan in werkelijkheid.
Voorbeeld: Zij heeft wel een paar centen.
Je bedoelt: ze is rijk.
Deze slide heeft geen instructies
understatement = afzwakking
Deze slide heeft geen instructies
Hyperbool
Als je overdrijft, gebruik je een hyperbool.
Voorbeeld: Hij barst van het geld.
Je bedoelt: Hij is rijk.
Deze slide heeft geen instructies
Tegenstelling - antithese
Woorden of zinnen die een tegengestelde mededeling bevatten, staan bij elkaar.
Ik blijf je trouw in goede en slechte dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid.
Witte reus - wast een berg, kost een beetje.
Deze slide heeft geen instructies
Schijnbare tegenstelling - paradox
'Schijnbare tegenstelling': tegengestelde begrippen worden toch aan elkaar verbonden.
We moeten vechten voor de vrede.
Deze slide heeft geen instructies
Tegenstelling & Paradox (stijlfiguren)
Het verschil:
Een paradox is een schijnbare tegenstelling. Een paradox bestaat uit twee dingen die op het eerste gezicht niet kunnen, maar als je er dieper over nadenkt toch wel kunnen.
Bij een tegenstelling worden twee uitersten tegenover elkaar gezet.
Deze slide heeft geen instructies
Herhaling - repetitio
Woord of woordgroep wordt (vrijwel) ongewijzigd herhaald.
Ik wilde
Ik wilde dat je voor me stond,
op een zondagochtend,
op een zondagochtend tussen negen en elf
Karlijn Groet
Deze slide heeft geen instructies
Parallellisme
Een bepaalde zinsbouw komt steeds op dezelfde manier terug:
Als hij slaapt, laat ik hem slapen
als hij eet, laat ik hem eten
als hij leest, praat ik hem niet
de oren van het hoofd
Sylvia Hubers
Deze slide heeft geen instructies
Opsomming - enumeratie
Een enumeratie (opsomming) is een stijlfiguur waarbij een opsomming wordt gebruikt om iets te benadrukken.
-Twee, zes, twintig, honderd mensen kwamen naar het feest toe.
-Zij was eerst Miss Bonaire, toen Miss Caribbean en uiteindelijk Miss World.
Deze slide heeft geen instructies
erop of eronder
haast u langzaam
vrijheid, gelijkheid en broederschap
groot geworden door klein te blijven
werk, werk, werk
antithese
paradox
opsomming
repetitio
Deze slide heeft geen instructies
Welk stijlfiguur herken je? Ik erger me dood aan hem.
overdrijving
herhaling
climax
paradox
Deze slide heeft geen instructies
Welk stijlfiguur herken je? Ik had een twee voor mijn proefwerk, ik had dus wel wat foutjes gemaakt.
hyperbool
eufemisme
understatement
antithese
Deze slide heeft geen instructies
Welk stijlfiguur herken je? Je wordt doodgegooid met informatie over de verkiezingen.
hyperbool
eufemisme
understatement
repetitio
Deze slide heeft geen instructies
Welk stijlfiguur herken je? Ik sta al een eeuw op je te wachten.
eufemisme
hyperbool
understatement
paradox
Deze slide heeft geen instructies
Mijn tante heeft voor één ochtend in de week een interieurverzorgster.
eufemisme
understatement
antithese
hyperbool
Deze slide heeft geen instructies
Mijn opa is heengegaan. Welke stijlfiguur?
Eufemisme
Antithese
Understatement
Paradox
Deze slide heeft geen instructies
Op welk stijlfiguur zijn de volgende liedjes gebaseerd?
Deze slide heeft geen instructies
Luister naar het volgende liedje:
Deze slide heeft geen instructies
Welk stijlfiguur wordt hier gebruikt? Verklaar aan de hand van de tekst in het nummer.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Op welk stijlfiguur was dit liedje gebaseerd?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Op welk stijlfiguur was dit liedje gebaseerd?
Deze slide heeft geen instructies
Dinsdag 25 maart
- Lezen
- Pak de songteksten van twee weken geleden er weer bij. Zoek zoveel mogelijk stijlfiguren in de songteksten: minimaal 5 van de 8.
- Lever in via ELO. Laatste 10 minuten bespreken we zoveel mogelijk songteksten.
Deze slide heeft geen instructies
Donderdag 28 maart
- Lezen
- Bespreken stijlfiguren in songteksten
- M. opdrachten stijlfiguren in Talent online:
2.2 parallellisme en opsomming (opdr. 4, 5, 7)
3.2 antithese en paradox (opdr. 2, 4, 6a)
4.2 herhaling (repetitio) (niet: retorische vraag, climax en anticlimax) (opdr. 8d, 10c [antithese], 10d [personificatie])
4.5 hyperbool en eufemisme (opdr. 11, 12, 14)
Deze slide heeft geen instructies
Dinsdag 2 april - V3B/G
- Lezen
- Vragen over opdrachten Talent online?
- Extra opdrachten, zie mail. Maak de opdrachten individueel.
- Laatste 10 minuten: in twee- of drietallen bespreken. Zet een ? bij opdrachten waar jullie samen niet uitkwamen.
- We bespreken de ? klassikaal.
Deze slide heeft geen instructies
Dinsdag 2 april - V3Z
- Lezen
- Vragen over opdrachten Talent online?
- Verder met opdrachten:
4.2 herhaling (repetitio) (niet: retorische vraag, climax en anticlimax) (opdr. 8d, 10c [antithese], 10d [personificatie])
4.5 hyperbool en eufemisme (opdr. 11, 12, 14)
- Extra opdrachten, zie mail. Maak de opdrachten individueel.
- Volgende les: in twee- of drietallen bespreken. Zet een ? bij opdrachten waar jullie samen niet uitkwamen.
- We bespreken de ? klassikaal.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Donderdag 4 april
- Lezen
- in twee- of drietallen bespreken. Zet een ? bij opdrachten waar jullie samen niet uitkwamen.
- We bespreken de ? klassikaal.
- Opdracht quiz maken
Deze slide heeft geen instructies
Maak een quiz
1. Vorm groepjes van twee/drie
2. Kies een quizmaker, bv. quizlet, quizizz, kahoot, blooket, socrative, etc.
3. Maak vragen. Eisen:
- minimaal 10 woorden uit h1 en h2
- minimaal 10 zinnen met beeldspraak (niet uit eerder gemaakte opdrachten!)
- minimaal 10 zinnen met stijlfiguren (niet uit eerder gemaakte opdrachten!)
4. Varieer met soorten vragen, dus open vragen, meerkeuzevragen, onjuist/juist-vragen, etc.
5. Mail de link van de quiz naar aje@hetstreek.nl. Niet vergeten: zorg ervoor dat de quiz openbaar is, dus dat iedereen de quiz kan maken!
Deze slide heeft geen instructies
Maandag 8 april
- Lezen
- Quizzen spelen
Deze slide heeft geen instructies