De_Infodetective_presentatie
De Infodetective
Informatie beoordelen op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid
Niet zomaar geloven — onderzoeken.
Lesduur is: 110 minOnderdelen in deze les
De Infodetective
Informatie beoordelen op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid
Niet zomaar geloven — onderzoeken.
Geloof het of niet?
Kloppen deze beweringen?
Honing kan nooit bederven.
We gebruiken maar 10% van onze hersenen.
Een goudvis heeft een geheugen van 3 seconden.
De Chinese Muur is vanuit de ruimte zichtbaar met het blote oog.
Bliksem kan twee keer op dezelfde plek inslaan.
Wat ‘iedereen zegt’ of ‘logisch klinkt’, is daarom nog niet waar.
W
N
N
N
W
De infodetective stelt 3 vragen
Pas als de drie samen ‘ja’ geven, is een bron sterk — altijd voor een bepaald doel.
1
Betrouwbaar?
Wie zegt het en waarom?
2
Correct?
Klopt het echt?
3
Bruikbaar?
Heb ik er iets aan?
1
Betrouwbaar?
Wie zegt het, en waarom?
Wie is de bron — een persoon, organisatie of website?
Heeft die er verstand van? Expert, getuige, of zomaar iemand?
Wat wil de bron bereiken: informeren, verkopen of jou doen klikken?
Wanneer is het gemaakt? Is de informatie nog actueel?
Let op: een bron die iets wil verkopen, kleurt de info — ook al klinkt ze nog zo enthousiast.
2
Correct?
Klopt het echt?
Vind je dezelfde info ook bij een andere, onafhankelijke bron?
Staan er bewijzen, cijfers of bronvermeldingen bij?
Is het een feit (na te checken) of een mening (wat iemand vindt)?
FEIT
Te controleren en na te checken.
“België telt meer dan 11 miljoen inwoners.”
MENING
Wat iemand vindt — niet hard te checken.
“Wafels zijn lekkerder dan pannenkoeken.”
Feit of mening?
Roep ‘F’ of ‘M’. Een mening verpakt als feit is het lastigst!
Energiedrankjes bevatten cafeïne.
Iedereen zou energiedrankjes moeten vermijden.
Voetbal is de leukste sport.
Deze film heeft drie Oscars gewonnen.
Deze film is een meesterwerk.
De zomer van 2024 was warmer dan gemiddeld.
F
M
F
M
F
M
Feit of mening?
Wetenschappelijk bewezen dat dit het beste product is!
3
Bruikbaar?
Heb ik hier iets aan voor mijn doel?
Geeft de bron antwoord op mijn vraag?
Is ze recent en volledig genoeg?
Past het niveau bij waarvoor ik het nodig heb?
Doelgericht! Een reclamefolder is prima om prijzen te vergelijken, maar waardeloos om te beoordelen of iets gezond is. Een bron is bruikbaar of niet — voor jóuw vraag.
Lezen — welke bron gebruik je?
Doel: schrijf een artikel voor de schoolkrant — “Zijn energiedrankjes schadelijk voor jongeren?”
A · Reclamepost van het merk
“⚡ BoostMax geeft je dé energie! Eén blikje en je knalt door je dag…”
Wil verkopen → reclame
B · Gezondheidsorganisatie
Veel cafeïne en suiker; bij jongeren risico op slaapproblemen. (2025)
Betrouwbaar & recent
C · Reactie op een forum
“ik drink er elke dag 2 en voel me top hoor 🤷”
Eén ervaring → niet te checken
D · Krantenartikel
Onderzoek bij 2.000 jongeren; kinderarts (KU Leuven) aan het woord. (2025)
Betrouwbaar, met cijfers
Luisteren — beoordeel twee fragmenten
Zelfde drie vragen. Welk fragment kun je vertrouwen?
Fragment 1 — de “geheime studietip”
“Eet ’s morgens een lepel honing en je onthoudt álles! Mijn nichtje had ineens een 9 op 10. Niemand vertelt dit — deel het snel!”
Wil delen & likes · geen bewijs · helpt niet écht
Fragment 2 — tip van het CLB-team
“Wil je beter studeren? Slaap genoeg, plan in kleine stukken en herhaal. Dat is bewezen door onderzoek naar geheugen en leren.”
Deskundige bron · verwijst naar onderzoek · echt bruikbaar
Zelfverzekerd ≠ juist.
Groepsopdracht — de infodetective
Groepjes van 3 à 4 · rangschik 4 bronnen van meest naar minst bruikbaar voor jullie vraag.
1
Lees jullie onderzoeksvraag en de drie bronkaartjes.
2
Beoordeel elke bron met de 3 vragen: betrouwbaar – correct – bruikbaar.
3
Rangschik van meest naar minst bruikbaar en noteer waarom.
4
Stel jullie top kort voor aan de klas (± 1 minuut).
Word een infodetective
Geloof niet zomaar — vraag: wie zegt het, klopt het, en heb ik er iets aan?
betrouwbaar · correct · bruikbaar
