PM4UP1-KGT1B-h05-p02

• newEditor

5.2 De Nederlandse Opstand

5 MENSEN IN BEWEGING

vmbo-kgt 1B

5.2 De Nederlandse Opstand

5 MENSEN IN BEWEGING

vmbo-kgt 1B

LEERDOELEN

• Je kunt uitleggen waarom Nederlanders in de 16e eeuw ontevreden
  werden over hun vorst.
  

• Je kunt beschrijven hoe Nederlanders in opstand kwamen tegen
  Filips II.
  

• Je kunt beschrijven hoe de Nederlanden zelfstandig werden.
  

• Je kunt uitleggen waarom groepen mensen naar de Republiek verhuisden.

De Nederlanden 1/2

Waarom is 1555 een belangrijk jaar?

• Karel V trad af

• Filips II werd koning van Spanje en landsheer van de Nederlanden

De Nederlanden bestonden uit zeventien gewesten.
Hoe bestuurde Filips II die gewesten?

• Vanuit Brussel met een gecentraliseerd bestuur.

• Ambtenaren werkten voor Filips II.

• Stadhouders hielpen met het bestuur in de gewesten
  (Willem van Oranje werd stadhouder van Holland, Zeeland en Utrecht).

De Nederlanden 2/2

Waarom waren de Nederlandse edelen ontevreden over het bestuur van Filips II?

• ze kregen minder macht

• Filips vervolgde net als Karel V
  de protestanten

Het begin van de Opstand 1/2

In 1559 verhuisde Filips II naar Madrid.
Margaretha van Parma werd landvoogdes in de Nederlanden, maar Filips nam nog alle belangrijke beslissingen.

Waarom waren de protestanten in de Nederlanden boos?

• Ze mochten geen eigen kerkgebouwen hebben.

• Ze werden vervolgd.

Welk gevolgen kreeg dit in 1566?

• Veel beelden in katholieke kerken werden vernield: de Beeldenstorm.

Het begin van de Opstand 2/2

Hoe reageerde Filips II op de Beeldenstorm?

• woedend

• stuurde Alva met een groot leger naar de Nederlanden

• protestanten moesten gestraft worden

• liet duizenden mensen martelen of doden

Waarom is 1568 een belangrijk jaar?

• Willem van Oranje vocht met een leger tegen Alva.

• Het was het begin van de Nederlandse Opstand of de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648).

Nederland wordt onafhankelijk 1/2

Hoe noemde de Nederlandse opstandelingen tegen Filips II zichzelf?

• geuzen

Wat gebeurde er op 1 april 1572?

• de ‘watergeuzen’ veroverden
  Den Briel

Welke gevolgen had dit?

• veel steden kozen de kant van de geuzen en kwamen in opstand tegen Filips II en Alva

• door het harde optreden van de Spanjaarden kregen steeds meer Nederlanders een hekel aan de Spanjaarden

Nederland wordt onafhankelijk 2/2

Wat spraken alle zeventien Nederlandse gewesten in 1576 af?

• Dat ze zouden samenwerken om de Spanjaarden te verdrijven.

Dat lukte niet. Ook omdat Willem van Oranje in 1584 was vermoord. Daarom gingen in 1588 de zeven noordelijke gewesten alleen verder. Ze werden een onafhankelijke staat.

Welke naam hoort daarbij?

• Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden of

• de Republiek

Verhuizen naar Nederland

In de Republiek was geen godsdienst-vrijheid, maar wel gewetensvrijheid. Wat betekende dat?

• het calvinisme was de staatsgodsdienst

• alleen protestanten mochten besturen

• katholieken mochten geen kerken bouwen

• joden mochten niet in elke stad wonen

• veel vluchtelingen kwamen naar de Republiek, hierdoor groeide de economie en kwamen er nog meer mensen naar de Republiek