Links de situaties in de dertiende eeuw; rechts de situatie in 1625 (gravure Balthasar Floris, met het oude stadhuis aan de westzijde)
1. Welke elementen en vormen uit de Griekse en Romeinse bouwkunst herken je aan de voorgevel?
Deze slide heeft geen instructies
Paleis op de dam
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke elementen en vormen uit de Griekse en Romeinse bouwkunst herken je aan de voorgevel?
Deze slide heeft geen instructies
tympaan
Deze slide heeft geen instructies
Het tympanon aan de voorgevel
Bekijk de vrouw in het midden, de dieren aan haar voeten en de god aan haar linkerzij.
Deze slide heeft geen instructies
De vrouw in het midden heeft in haar rechterhand een olijftak; wat heeft ze in haar linkerhand en wat op haar hoofd?
Deze slide heeft geen instructies
wie of wat stelt ze dus voor?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke Romeinse god kun je links van haar (voor de lezer/kijker) identificeren? Waaraan? Waarover heerst hij?
Deze slide heeft geen instructies
Welke dieren liggen voor haar voeten? Wat symboliseren zij?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Bekijk de dieren op het fronton
Deze slide heeft geen instructies
Welke soorten dieren herken je op het reliëf? Wat hebben ze met elkaar gemeen?
Deze slide heeft geen instructies
De zeenimfen dragen laurierkransen. Wat doen ze daarmee?
Deze slide heeft geen instructies
De zeenimfen dragen laurierkransen. Wat doen ze daarmee?
Deze slide heeft geen instructies
Triton (Oudgrieks: Τρίτων) is een god uit de Griekse mythologie. Hij wordt meestal voorgesteld met het hoofd en de romp van een man en de staart van een vis. Hij was een soort koning van de zee, die samen regeerde met verscheidene van zijn broers onder het waakzame oog van zijn vader Poseidon.
Hij reed over het water met paarden en zeemonsters en blies op de kinkhoorn .
Deze slide heeft geen instructies
Waarom blaast hij op die hoorn?
Om de zeeen te bedaren
Om iemand te loven
Voor de lol
Als strijdsignaal.
Deze slide heeft geen instructies
Wat stelt dit reliëf dus voor?
Deze slide heeft geen instructies
De macht van Amsterdam kan alleen bestaan, als Amsterdam goed bestuurd wordt. Wat goed bestuur inhoudt, wordt vele malen in de versieringen aan de bestuurders en de burgers duidelijk gemaakt. Aan de buitenkant bijvoorbeeld door de beelden die op de tympana staan. Op de top en aan de zijkanten van het tympanon aan de voorgevel staan drie beelden. Het zijn personificaties van abstracte begrippen.
De centrale plaats neemt Vrede (Pax) in.
Deze slide heeft geen instructies
Pax wordt geflankeerd door (voor de lezer/kijker rechts) de Voorzichtigheid of Wijsheid (Prudentia) en (links) de Gerechtigheid (Iustitia).
De eerste, Pax, is geen deugd, maar het gevolg van de twee deugden Prudentia en Iustitia; zij zijn twee van de vier kardinale deugden.
Deze slide heeft geen instructies
De drie beelden houden ieder twee passende attributen in hun handen. Maak de juiste combinaties met wat ze symboliseren
voorzichtigheid
vrede
gods alwetendheid
handel
gerechtigheid
zelfkennis
spiegel
slang
olijftak
stralend oog
weegschaal
caduceus (staf van Mercurius)
Deze slide heeft geen instructies
Naar welke vrede verwijst het beeld van de Vrede hier?
De vrede van Utrecht
De vrede van Munster
de vrede van Versailles
de vrede van Breda
Deze slide heeft geen instructies
Op dit reliëf brengen de toen bekende werelddelen hun schatten naar de stad Amsterdam, de stedemaagd in het midden. Zij is herkenbaar aan het koggeschip achter haar, dat vroeger stond afgebeeld in het wapen van Amsterdam.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe wordt in de afbeelding van de stedemaagd duidelijk gemaakt dat Amsterdam met haar handel de wereld beheerst?
Deze slide heeft geen instructies
Handel betekende voor die tijd vooral de handel op zee. Voor de voeten van de maagd liggen twee watergoden, herkenbaar aan een kruik waar water uitstroomt. De ene stelt het IJ voor; welke rivier zal de andere god voorstellen?
Deze slide heeft geen instructies
Europa (met hoorn des overvloeds) : een paard (en twee koeien, niet afgebeeld)
Amerika: geen dieren, maar een mens (slaaf?) met een verentooi
Azie: een kameel en een krokodil
Afrika: een papagaai, leeuw, olifant, aapje
Deze slide heeft geen instructies
Op de top van de tympaan van de achtergevel staat Atlas.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waarom wordt Atlas beschouwd en afgebeeld als degene die de hemel torst?
Deze slide heeft geen instructies
Atlas wordt geflankeerd door Gematigdheid (Temperantia) en Waakzaamheid (Vigilantia). Oorspronkelijk was in plaats van de waakzaamheid de kracht (Fortitudo) gepland. Gematigdheid en kracht zijn de twee andere kardinale deugden. De attributen die Gematigdheid en Waakzaamheid bij zich dragen zijn: een toom of teugel (om de lusten in te tomen) een brandende toorts of fakkel, een boek en een kraaiende haan.
Deze slide heeft geen instructies
Tekst
Temperantia
Vigilantia
Deze slide heeft geen instructies
Waarom staan juist deze de vier beelden (Temperantia - Vigilantia - Iustitia - Prudentia) op de tympana van de voor- en achtergevel?
Deze slide heeft geen instructies
Deel twee: het interieur
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies