Jakhals - of giraftaal + verbindende communicatie

Jakhals of giraf - verbindende communicatie

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGodsdienstSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 2

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Jakhals of giraf - verbindende communicatie

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

  • Ik kan het verschil aangeven tussen jakhals- en giraftaal.

  • Ik kan de vier stappen van verbindende communicatie geven.

  • Ik kan de vier stappen van verbindende communicatie toepassen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden koppel jij aan verbindende communicatie?

Gebruik de woordwolk als korte opfrissing van de vorige les. Verwachte woorden: respect, luisteren, gevoelens, behoeften, verzoek, giraf, jakhals, verbinding.

Wat is verbindende communicatie?

  • Verbindende communicatie helpt om eerlijk en respectvol met elkaar te spreken.


  • Je zegt wat je waarneemt, wat je voelt, wat je nodig hebt en wat je vraagt, zonder de ander aan te vallen.


  • Het doel is verbinding in plaats van ruzie of verwijt.

Leg de link met de vorige les: niet 'winnen' in een gesprek, maar elkaar beter begrijpen.

De 4 stappen

  1. Waarneming: wat gebeurt er precies?

  2. Gevoel: wat voel ik daarbij?

  3. Behoefte: wat heb ik nodig?

  4. Verzoek: wat vraag ik concreet?

Benadruk dat waarneming zonder oordeel is. Dat onderscheid vergeten leerlingen vaak.

Stap 1: waarneming

Bij een waarneming beschrijf je alleen wat je ziet of hoort.

Ik zie/hoor...


  • zonder verwijt

  • zonder interpretatie

  • zo concreet mogelijk


Voorbeeld:

'Je kwam vandaag 10 minuten later in de les.'

Contrasteer mondeling met een oordeel zoals: 'Je bent altijd respectloos.' Dat is geen waarneming.

Stap 2 en 3: gevoel en behoefte

Een gevoel zegt iets over wat er in je omgaat. Dit kan je uitdrukken aan de hand van je emoties: bang, bedroefd, blij, afkeer, boos,...

Ik voel...


Een behoefte zegt wat voor jou belangrijk is.

Ik heb nood aan...

Voorbeeld:

'Ik voel me onrustig, omdat ik nood heb aan duidelijkheid en respect.'


Gevoel en behoefte zijn niet hetzelfde.

Veel leerlingen noemen bij gevoelens eigenlijk oordelen, zoals 'ik voel me genegeerd'. Je kunt toelichten dat dit vaak al een interpretatie van de ander bevat.

Stap 4: verzoek

Een verzoek is duidelijk, haalbaar en concreet.

Ik zou graag...


  • je zegt wat je wél vraagt

  • je blijft respectvol

  • het is geen eis


Voorbeeld:

'Wil je de volgende keer op tijd komen of iets laten weten?'

Leg uit dat een eis druk zet, terwijl een verzoek ruimte laat voor dialoog.

Jakhals - en giraftaal

  • Groot hart

    • luisteren

  • Lange nek

    • ver kijken

  • Zuur in speeksel

    • stekelige, taaie doornen verteren.

Giraf

Je kunt kort verwijzen naar het symbool: de giraf staat voor een groot hart en overzicht; de jakhals voor snelle, scherpe reacties.

Jakhals - en giraftaal

Jakhals

  • Afmaken

  • gewelddadige communicatie

    • aanvallend, verwijtend, veroordelen.

Je kunt kort verwijzen naar het symbool: de giraf staat voor een groot hart en overzicht; de jakhals voor snelle, scherpe reacties.

Van jakhalstaal naar giraffentaal

Jakhalstaal: 'Jij luistert echt nooit.'


Giraffentaal: 'Wanneer ik merk dat je wegkijkt terwijl ik praat, voel ik me gefrustreerd omdat ik graag gehoord wil worden. Wil je even naar mij luisteren?'


De boodschap wordt duidelijker én minder aanvallend.

Maak zichtbaar hoe de vier stappen in het tweede voorbeeld terugkomen.

Waarom werkt dit?

Verbindende communicatie werkt omdat ze duidelijkheid en respect combineert.


  • minder snel misverstanden

  • meer kans op luisteren

  • gevoelens en behoeften krijgen een plaats

  • conflicten kunnen rustiger besproken worden

Houd dit kort als brug naar de quiz in de les. Het doel van de herhaling is herkenning en opfrissing.

Wat hoort het best bij giraffentaal?

A

Scherp oordelen

B

Aanvallend spreken

C

Empathisch luisteren

D

Afstand vergroten

Giraffentaal is empathisch, respectvol en gericht op verbinding. De andere opties passen bij jakhalstaal.

Van jakhals naar giraf

Bij jakhalstaal klink je snel beschuldigend en hard. Giraffentaal is respectvol en eerlijk over gevoelens en behoeften. Zo ontstaat meer verbinding en minder conflict in een gesprek.

jakhalstaal
Giraffentaal
verbinding
conflict
discussie
stilte
kritiek
afstand

Controleert of leerlingen het contrast tussen beide taalvormen en het effect ervan begrijpen.

Waarom werkt giraffentaal vaak beter dan jakhalstaal?

Verwachte elementen: jakhalstaal bevat oordeel of beschuldiging; giraffentaal benoemt een concrete waarneming, gevoel, behoefte en liefst een respectvol verzoek.

Welke volgorde past bij de vier stappen van verbindende communicatie?

A

Waarneming, gevoel, behoefte, verzoek

B

Gevoel, waarneming, verzoek, behoefte

C

Behoefte, gevoel, waarneming, verzoek

D

Verzoek, behoefte, gevoel, waarneming

Toetst of leerlingen de vaste opbouw van verbindende communicatie nog herkennen.

Welke zin is een waarneming zonder oordeel?

A

Je bent altijd onbeleefd

B

Je stoort expres de les

C

Je kwam 10 minuten later

D

Je respecteert mij nooit

De correcte optie beschrijft alleen wat zichtbaar of hoorbaar is. De andere opties bevatten interpretatie of verwijt.

Wat is één ding dat jij vandaag hebt onthouden?

Reflectievraag zonder juist antwoord. Laat leerlingen kort benoemen wat is blijven hangen uit de herhaling.

Welk onderdeel vond jij vandaag het moeilijkst?

Reflectievraag zonder juist antwoord. Bruikbaar om na te gaan welke onderdelen nog inoefening vragen.

Begrippenlijst

verbindende communicatie - een manier van spreken die gericht is op eerlijkheid, respect en verbinding

waarneming - wat je concreet ziet of hoort, zonder oordeel

gevoel - wat er emotioneel in je omgaat

behoefte - wat voor jou belangrijk is of wat je nodig hebt

verzoek - een duidelijke en concrete vraag aan de ander

giraffentaal - taal die empathisch en verbindend is

jakhalstaal - taal die oordelend, hard of beschuldigend is

Deze slide heeft geen instructies