Voeding en ziekte
Voeding en ziekte
Inhoud
Wat is gezonde voeding
Relatie voeding en ziekte
Voedingsstoffen
Voeding in zorginstellingen
Gevolgen voor de zorg
Feit of fabel
Wat is gezonde voeding
De nieuwe schijf van 5
De oude
Richtlijnen Goede Voeding
Houd de volgende adviezen dagelijks aan:
Minimaal 200-250 gram groente en minimaal twee porties fruit;
Een handje ongezouten noten;
Zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten;
Minimaal 1,5-2 liter vocht zoals kraanwater, thee en koffie;
Vooral volkoren producten zoals volkorenbrood, volkorenpasta en -couscous, zilvervliesrijst;
Minder vlees en meer plantaardige producten. Varieer met vis, peulvruchten, noten, eieren en vegetarische producten;
Minimaal 3 porties zuivel. Bij voorkeur karnemelk of yoghurt, omdat deze gefermenteerde zuivel ook een gunstig effect heeft op de darmbacteriën. Eventueel 30-plus kaas. Liefst magere of halfvolle producten.
Welk ziektes kennen jullie gerelateerd aan voeding?
ZIEKTES GERELATEERD AAN VOEDING
Botontkalking
COPD en andere longaandoeningen
COVID
Diabetes
Eetstoornissen, zoals anorexia, boulimia, binge-eating, AFRID
Groeiachterstand bij kinderen en kindervoeding
Hart- en vaatziekten, zoals hoog cholesterol, hoge bloeddruk
Hormonale klachten, zoals PCOS
Kanker
Kauw- en slikproblemen
Maag-, Lever- en darmziekten, zoals brandend maagzuur, leververvetting, levercirrose, hepatitis, prikkelbare darmsyndroom, diarree, obstipatie, ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, coeliakie
ZIEKTES GERELATEERD AAN VOEDING
Maagverkleining (bariatrie)
Nierproblemen
Onbedoeld gewichtsverlies
Ondervoeding
Overgewicht en obesitas
Reumatische aandoeningen, zoals jicht, artrose
Spierziekten, zoals ALS, sarcopenie
Sportvoeding
Voedingszorg voor en na operatie
Voedselallergie en voedselintolerantie, zoals notenallergie, lactose intolerantie
Ziekte van Parkinson
Zwangerschapsdiabetes
Depressie en stemmingstoornissen
Waarom heeft voeding een belangrijke rol bij ziekte?
Hoe heeft voeding invloed op de gezondheid?
Preventief: gezond gewicht, cholesterol, bloeddruk, bloedsuiker
Behandelend/curatief: wondgenezing, decubitus, ondervoeding
Klachtverlichtend/ palliatief: PDS, migraine, reflux
Leefstijlgerelateerd: diabetes type 2, obesitas, hypertensie
Welk voedingsstoffen ken je? (herhaling)
Macronutriënten
Vetten
Eiwitten
Koolhydraten
Leveren energie op
Micronutriënten
Vitamines
Mineralen
Spoorelementen
Nodig voor het vrijmaken van de energie uit de aminozuren
Wat heb je per dag nodig?
De volgende dagelijkse referentie-innames zijn vastgelegd voor volwassenen.
Energie: 8400 kJ/2000 kcal
Totale vetten: 70 gram
Verzadigde vetzuren: 20 gram
Koolhydraten: 260 gram
Suikers: 90 gram
Eiwitten: 50 gram
Zout: 6 gram
Behoefte van macronutriënten
Bronnen van mineralen
Bronnen van vetten
Hamburger na 10 jaar in een vitrine
Wat is jouw ervaring van voeding in zorginstellingen?
Cijfers
- Wereldwijd hebben meer dan 2 miljard mensen overgewicht of obesitas, onder andere door een ongezond voedingspatroon.
- 60% van de 10,9 miljoen sterfgevallen van kinderen onder de 5 jaar te maken heeft met ondervoeding.
Ziektelast
Ziektelast
Is de hoeveelheid gezondheidsverlies in een populatie die veroorzaakt wordt door ziekten. Bestaat uit twee delen: jaren verloren door vroegtijdige sterfte en jaren geleefd met een ziekte.
Overgewicht draagt voor 5,2% bij aan de ziektelast en een hoog cholesterolgehalte voor 1,6%. Te veel zout (1,9%), te weinig fruit (1,8%), te weinig vis (1,5%) , te weinig groente (0,5%) en te veel verzadigd vet (0,3%) dragen eveneens bij aan de ziektelast.
Zorgkosten
Mensen die ongezond leven gebruiken meer zorg en maken hogere zorgkosten.
Overgewicht zorgt voor ruim 50% van de zorgkosten van diabetes. Ook zorgt overgewicht voor een aanzienlijk deel van de zorgkosten van hartinfarct (15%) en hartfalen (12%) en atrose van heup (14%) en knie (29%).
Bron: voedingscentrum
Feit of fabel?
Vetten zijn altijd slecht
FofF: Vetten zijn altijd slecht.
Antwoord: ❌ Niet waar
Toelichting: Verzadigde vetten verhogen het risico op hart- en vaatziekten, maar onverzadigde vetten (zoals in vis, noten, avocado) zijn juist gezond en belangrijk voor het lichaam.
Feit of fabel?
Bananen helpen tegen depressieve klachten
FofF: Bananen helpen tegen depressieve klachten
Antwoord: ✅ Waar, deels
Toelichting: Bananen bevatten tryptofaan, een stofje dat in het lichaam wordt omgezet naar serotonine (gelukshormoon). Het effect is klein en voeding alleen geneest geen depressie, maar kan wel ondersteunen bij stemming.
Feit of Fabel
Je mag geen eiwitrijk eten bij nierproblemen
FofF: Je mag geen eiwitrijk eten bij nierproblemen
Antwoord: ✅ Waar, met nuance
Toelichting: Bij ernstige nierproblemen moet de eiwitinname soms beperkt worden om afvalstoffen te beperken. Maar bij decubitus of wondgenezing is juist extra eiwit nodig. Altijd afstemmen met diëtist of arts