Growth mindset en fixed mindset
Groeien in hoe je denkt
Onderdelen in deze les
Groeien in hoe je denkt
Open met het idee dat leerlingen niet alleen leren voor cijfers, maar ook leren hoe ze naar zichzelf en hun mogelijkheden kijken.
Lesdoel
Ik kan het verschil uitleggen tussen een growth mindset en een fixed mindset, mezelf herkennen in uitspraken die bij beide denkwijzen passen en verwoorden waarom scholen een growth mindset stimuleren en hoe dit helpt bij leren en persoonlijke ontwikkeling.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij leren van fouten?
Gebruik de woordenwolk als startpunt om te laten zien dat leerlingen fouten heel verschillend kunnen bekijken: spannend, leerzaam, irritant, nuttig, moeilijk. Verbind daarna met het verschil tussen growth mindset en fixed mindset.
Twee manieren van denken
Growth mindset: je gelooft dat je beter kunt worden door oefenen, feedback en doorzetten
Fixed mindset: je gelooft dat talent en intelligentie vooral vastliggen
Deze denkwijzen beïnvloeden hoe je kijkt naar fouten, moeite en succes
Benadruk dat het niet gaat om 'goed' of 'slecht' zijn. Iedereen heeft momenten van beide denkwijzen, afhankelijk van de situatie.
Wat is een growth mindset?
Bij een growth mindset zie je vaardigheden niet als iets dat al af is, maar als iets dat kan groeien. Inspanning, oefenen, hulp vragen en feedback gebruiken hebben dan zin, omdat je verwacht dat je vooruit kunt gaan.
Leg uit dat groeien niet betekent dat alles meteen lukt. Het gaat om ontwikkeling over tijd.
Wat is een fixed mindset?
Bij een fixed mindset voelt een prestatie vaak als bewijs van wat je bent: slim, niet slim, goed of niet goed genoeg. Daardoor kunnen fouten of lastige taken sneller voelen als een bedreiging in plaats van een kans om te leren.
Veel leerlingen herkennen dit bij vakken waar ze onzeker over zijn. Maak duidelijk dat deze gedachte begrijpelijk is, maar leren kan blokkeren.
Het verschil in één oogopslag
Growth mindset
Fixed mindset
'Ik kan dit nog niet'
Fouten horen bij leren
Feedback helpt me verder
Moeite doen is zinvol
Uitdaging kan groei opleveren
'Ik ben hier gewoon niet goed in'
Fouten voelen als falen
Feedback voelt persoonlijk
Moeite doen lijkt bewijs van zwakte
Uitdaging wordt sneller vermeden
Wijs op het woordje 'nog' als krachtig taalverschil. Dat ene woord opent ruimte voor ontwikkeling.
Omgaan met fouten
Growth mindset: een fout laat zien wat je nog kunt leren
Fixed mindset: een fout voelt als bewijs dat je het niet kunt
Daarom reageren leerlingen anders op dezelfde misser
Gebruik een herkenbaar voorbeeld, zoals een rekenfout, een vergeten woord bij taal of een mislukte presentatie.
Welke gedachte past het best bij een growth mindset?
Talent ligt vast
Fouten zijn bewijs
Ik kan groeien
Moeite is zwak
Toetst het kernverschil uit slides 2-6: groei door oefening, feedback en doorzetten versus vastliggende mogelijkheden.
Vul de kernwoorden in
Bij een growth mindset geloof je dat je beter kunt worden door oefenen, feedback en doorzetten. Bij een fixed mindset voelen fouten sneller als bewijs dat je het niet kunt.
De woorden komen letterlijk terug uit de eerste uitleg over beide mindsets.
Hoe reageer je met een growth mindset op een fout?
Bespreek dat een growth-reactie vaak elementen bevat als: opnieuw proberen, analyseren wat misging, feedback gebruiken, hulp vragen, oefenen, strategie aanpassen. Een fixed-reactie bevat vaak: opgeven, jezelf labelen, fout zien als bewijs van onkunde.
Voorbeelden op school
Een lastige som: opnieuw proberen of meteen opgeven
Lage toetsscore: analyseren of denken 'ik ben dom'
Feedback van de docent: gebruiken of afwijzen
Presenteren: oefenen of vermijden uit angst voor fouten
Laat zien dat mindset zichtbaar wordt in gedrag, taal en keuzes tijdens het leren.
Voorbeelden in het dagelijks leven
Leren fietsen, koken of sporten kost tijd
Bij een growth mindset hoort: blijven oefenen
Bij een fixed mindset hoort sneller: 'anderen kunnen dit wel, ik niet'
Ook buiten school beïnvloedt je denkwijze je ontwikkeling
Kies voorbeelden die passen bij de klas: muziek, gaming, sport, bijbaan of sociale situaties.
Wat laat in deze les vooral een fixed mindset zien?
Feedback gebruiken
Opnieuw proberen
Blijven oefenen
Moeilijks vermijden
Sluit aan op de voorbeelden uit school en dagelijks leven: vermijden van uitdaging hoort vaker bij fixed mindset.
Welke situatie herken jij het meest bij jezelf?
Fouten maken
Feedback krijgen
Iets moeilijks doen
Opnieuw beginnen
Deze slide heeft geen instructies
Stelling 1
'Als ik ergens moeite voor moet doen, betekent dat vaak dat ik er niet goed in ben.'
Deze uitspraak past vooral bij een fixed mindset. Bij een growth mindset betekent moeite doen juist dat je aan het leren bent.
Laat het contrast helder horen: moeite is niet hetzelfde als ongeschikt zijn.
Stelling 2
'Als ik een fout maak, kan ik daar iets van leren.'
Deze uitspraak past vooral bij een growth mindset. De fout wordt dan informatie, geen eindpunt.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling 3
'Ik vind feedback vaak lastig, omdat het voelt alsof er iets mis is met mij.'
Deze uitspraak past vaker bij een fixed mindset. Feedback voelt dan persoonlijk in plaats van behulpzaam.
Benadruk dat feedback op werk of gedrag gaat, niet op iemands waarde als persoon.
Stelling 4
'Ik kan beter worden in iets als ik blijf oefenen.'
Deze uitspraak past duidelijk bij een growth mindset. Ontwikkeling ontstaat door herhaling, strategie en inzet.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling 5
'Ik vermijd liever moeilijke opdrachten, want dan kan ik niet laten zien dat ik iets niet kan.'
Deze uitspraak past vooral bij een fixed mindset. Bescherming van je zelfbeeld wordt dan belangrijker dan leren.
Hier zit vaak faalangst onder. Benoem dat vermijden begrijpelijk is, maar groei tegenhoudt.
Stelling 6
'Als iets nog niet lukt, betekent dat niet dat het nooit gaat lukken.'
Deze uitspraak past bij een growth mindset. Het woord nog houdt de mogelijkheid van groei open.
Koppel dit terug aan taalgebruik in de klas en thuis.
Welke stelling past bij een growth mindset?
Feedback is persoonlijk
Ik ben niet slim
Moeite is een teken
Ik kan beter worden
Gebaseerd op de zes stellingen. De juiste optie vat stelling 2, 4 en 6 samen.
Herken de denkwijze
Bij een fixed mindset voelt feedback sneller persoonlijk en worden moeilijke opdrachten vaker vermeden. Bij een growth mindset helpt het woord nog om te denken dat iets later wel kan lukken.
Verankert drie belangrijke woorden uit deze reeks: feedback, vermijden en nog.
Hoe herkenbaar waren deze 6 stellingen voor jou?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe gedachten gedrag sturen
Bij growth mindset
opnieuw proberen
hulp vragen
strategie aanpassen
doorzetten bij tegenslag
sneller opgeven
minder risico nemen
fouten verbergen
feedback ontwijken
Bij fixed mindset
Maak expliciet dat gedachten niet onzichtbaar blijven: ze sturen keuzes, inzet en leerresultaten.
Waarom scholen dit belangrijk vinden
Leren vraagt oefening, herhaling en verbetering
Leerlingen durven meer te proberen als fouten mogen bestaan
Feedback werkt beter als je gelooft dat je kunt groeien
Zo ontstaat een veiligere leercultuur
Verbind dit aan hoe scholen toetsen, begeleiden en feedback geven: niet alleen prestatie telt, maar ook ontwikkeling.
Hulp bij leren en veerkracht
Een growth mindset helpt leerlingen om na tegenslag weer op te staan. Een onvoldoende, lastige opdracht of mislukte poging wordt dan niet het bewijs dat leren stopt, maar een moment om te bekijken wat een volgende stap kan zijn.
Noem veerkracht concreet: herstellen na teleurstelling, opnieuw beginnen, blijven geloven in vooruitgang.
Persoonlijke ontwikkeling
Meer vertrouwen dat groei mogelijk is
Beter omgaan met uitdaging en onzekerheid
Grotere bereidheid om nieuwe dingen te proberen
Meer eigenaarschap over je eigen ontwikkeling
Maak de stap van school naar leven buiten school: mindset beïnvloedt ook hobby's, werk en relaties.
Samenvatting
Een fixed mindset ziet mogelijkheden vaker als vaststaand. Een growth mindset gaat uit van ontwikkeling door oefening, feedback en doorzetten. Daarom stimuleren scholen een growth mindset: deze denkwijze ondersteunt leren, veerkracht en persoonlijke groei.
Sluit af door terug te grijpen op het lesdoel: verschil uitleggen, uitspraken herkennen en belang voor school benoemen.
Waarom stimuleren scholen een growth mindset?
Voor meer vergelijking
Voor sneller toetsen
Voor beter leren
Voor minder huiswerk
De juiste reden sluit aan op slides 16-19: oefenen, feedback, veerkracht en persoonlijke ontwikkeling.
Maak de samenvatting compleet
Scholen vinden een growth mindset belangrijk, omdat leren oefening en feedback vraagt. Deze denkwijze helpt bij veerkracht na tegenslag en ondersteunt ook je persoonlijke ontwikkeling buiten alleen schoolprestaties.
Gebaseerd op de afsluitende slides over school, veerkracht en persoonlijke ontwikkeling.
Wat is één inzicht dat jij meeneemt uit deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Welk deel van deze les hielp jou het meest begrijpen?
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer wil jij vaker denken: ik kan dit nog leren?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
growth mindset - de overtuiging dat je vaardigheden en intelligentie kunt ontwikkelen door oefenen, feedback en doorzetten
fixed mindset - de overtuiging dat vaardigheden en intelligentie vooral vastliggen
feedback - informatie over wat al goed gaat en wat beter kan
veerkracht - het vermogen om na tegenslag weer verder te gaan
uitdaging - een taak die moeite kost en je iets nieuws laat leren
persoonlijke ontwikkeling - groeien in hoe je denkt, handelt en met situaties omgaat
doorzetten - blijven werken aan iets, ook als het lastig is
Deze slide heeft geen instructies
