Cursus B OA
Zorg en zelfredzaamheid
Les 5.5 Plannen
Cursus B OA
Zorg en zelfredzaamheid
Les 5.5 Plannen
Lesdoelen
Aan het einde van deze les kan ik:
✅Toelichten hoe je leerlingen kunt begeleiden bij het vergroten van
de zelfredzaamheid op het gebied van planmatig werken.
✅De Meichenbaum methode uitleggen en toepassen
Lesprogramma
Terugblik vorige les
Theorie
Opdracht: Werken met de Meichenbaum-methode
Nabespreking
Afsluiting
Programma
Terugblik (5min)
Theorie (15 min)
Werken aan opdracht (30 min)
Nabespreken opdracht (5 min)
Afsluiting (5 min)
📝Terugblik
☑️Toelichten hoe je leerlingen kunt begeleiden bij het vergroten van de zelfredzaamheid op het gebied van sociale vaardigheden.
❓Reflectievraag:
Wat kun jij doen om te helpen bij het versterken van sociale vaardigheden bij leerlingen?
Sociale vaardigheden
👂🏻Luisteren naar anderen
🗣️Duidelijk communiceren (zowel verbaal als non-verbaal)
🫱🏻🫲🏻Samenwerken
↗️Omgaan met feedback
👏🏻Conflicten oplossen
💟Empathie tonen (je kunnen inleven in anderen)
🫸🏻Grenzen aangeven
🧠 Wat is de prefrontale cortex?
De prefrontale cortex is het voorste deel van de hersenen, net achter het voorhoofd. Dit gebied is verantwoordelijk voor hogere denkfuncties zoals:
Plannen
Organiseren
Beslissingen nemen
Impulsen onderdrukken
Aandacht vasthouden
Probleemoplossend denken
Voorbeeld
Een kind dat huiswerk moet maken, moet eerst bedenken wat er gedaan moet worden, wanneer, en hoe.
🕒 Wanneer werkt dit optimaal?
De prefrontale cortex is pas volledig ontwikkeld rond het 25e levensjaar. Bij volwassenen werkt plannen meestal beter omdat:
De hersenen rijper zijn
Er meer ervaring is met organiseren en vooruitdenken
Impulscontrole beter ontwikkeld is
👶 Waarom hebben kinderen hier moeite mee?
Kinderen (en jongeren) hebben nog een onvolgroeide prefrontale cortex, waardoor:
Ze snel afgeleid zijn
Moeite hebben met het overzien van gevolgen
Impulsief reageren
Daarom hebben ze vaak begeleiding nodig bij het leren plannen, zoals structuur, reminders en visuele hulpmiddelen.
Wie is Meichenbaum?
Donald Meichenbaum is een psycholoog die een gesprekstechniek ontwikkelde om mensen te helpen beter met problemen en stress om te gaan.
Zijn methode heet: “zelfinstructietraining”
Wat houdt het in?
Het idee van Meichenbaum is dat wat je tegen jezelf zegt, invloed heeft op wat je doet.
Als je steeds denkt: “Dit kan ik toch niet”, is de kans groot dat het ook niet lukt.
Maar als je denkt: “Ik probeer het stap voor stap, ik kan dit leren”, dan vergroot dat je kans op succes.
Waarom is dit belangrijk voor jullie beroep?
👉Als onderwijsassistent
begeleid je kinderen.
👉Soms zijn zij bang of onzeker.
👉Met Meichenbaum leer je
kinderen positief tegen
zichzelf te praten en daardoor
meer zelfvertrouwen te krijgen.
🧠 Opdracht: Werken met de Meichenbaum-methode
Individuele opdracht
Wordt uitgedeeld door docent
Nabespreken
minute
second
Stap 1: Help de leerling bij ‘wat moet ik doen?’
👉🏻"Oké, ik zie de som 36 + 27.
👉🏻Eerst kijk ik naar de tientallen: 30 + 20 = 50.
👉🏻Dan de eenheden: 6 + 7 = 13.
👉🏻Nu tel ik alles bij elkaar op: 50 + 13 = 63."
Stap 2: Ondersteun de leerling bij het bepalen van een aanpak
👉🏻Begeleider: "Wat is de eerste stap?"
👉🏻Leerling: "Ik kijk naar de tientallen: 30 + 20 = 50."
👉🏻Begeleider: "Goed! En nu?"
👉🏻Leerling: "De eenheden: 6 + 7 = 13."
👉🏻Begeleider: "En het totaal?"
👉🏻Leerling: "50 + 13 = 63."
Stap 3: Observeer de leerling als deze zijn werk doet
👉🏻Leerling: "Oké, tientallen: 30 + 20 = 50.
Eenheden: 6 + 7 = 13.
Alles samen is 63."
👉🏻Begeleider: "Goed gedaan! Je hebt het helemaal zelf
gezegd."
Stap 4: Reflecteer samen op het werk
👉🏻Leerling voert de som uit en spreekt de stappen hardop
uit zonder hulp.
Stap 5: De leerling laten bedenken wat hij na de leertaak moet doen
👉🏻Als een leerling klaar is met de leeractiviteit, dan ondersteun je hem of haar bij het kiezen van een volgende leertaak. De leerling moet leren om zelf na te gaan wat hij moet doen als hij klaar is. Dat is een belangrijke competentie bij zelfredzaamheid in leren.
Door vragen te stellen, leer je de leerling om zelfstandig na te denken over wat hij moet doen.
Heeft de leerkracht aangegeven wat je moet doen als klaar bent? Waar kun je dat teruglezen? Welke boeken of werkbladen heb je daarvoor nodig?
Wat staat er op je dagtaak of weektaak? Hoeveel tijd heb je nog? Waar kun je aan gaan werken? Welke boeken of werkbladen heb je daarvoor nodig?
📝 Wat heb ik vandaag geleerd
✅Toelichten hoe je leerlingen kunt begeleiden bij het vergroten van de
zelfredzaamheid op het gebied van sociale vaardigheden.
✅De Meichenbaum methode uitleggen en toepassen
Vooruitblik voor de komende les
Je kunt benoemen op welke wijze de mentor een bijdrage levert aan de ontwikkeling van zelfredzaamheid bij leerlingen in het vo en studenten in het mbo.