H12.5 Stereo-isomerie
H12.5 Stereo-isomerie
leerdoelen
Je kunt na afloop van de les:
uitleggen wat het verschil is tussen structuurisomerie en stereo−isomerie;
cis− en trans−isomerie herkennen en benoemen;
uitleggen hoe spiegelbeeldisomeren van elkaar verschillen;
aan een structuurformule herkennen of er spiegelbeeldisomeren mogelijk zijn.
Isomeren
Isomeren:
Moleculen met dezelfde molecuulformule, maar met verschillende structuurformule.
Voorbeeld:
- butaan en methylpropaan
- 1-chloorbutaan en 2-chloorbutaan
- Ethanol en methoxymethaan
Dit zijn voorbeelden van structuurisomeren
Cis-trans-isomerie
Dubbele binding en ringstructuren:
- Geen vrije draaibaarheid --> Kan leiden tot cis-trans isomerie.
De volgorde van de atomen is hetzelfde, maar de ruimtelijke oriëntatie is anders: stereo-isomeren. Stoffen hebben andere stofeigenschappen.
Cis-trans-isomerie
Voor cis-trans-isomerie geldt dat:
Aan de linker en rechterkant van de starre binding moeten twee verschillende groepen aan de koolstofatomen gebonden zijn.
Bij de cis-vorm zitten de grootste groepen aan dezelfde kant van de dubbele binding. Bij de trans-vorm zitten de grootste groepen tegenover elkaar
Spiegelbeeldisomerie
(Stereo)isomerie waarbij het spiegelbeeld van een molecuul niet identiek is aan het origineel.
Spiegelbeeeld isomerie
Spiegelbeeldisomerie
Er is sprake van spiegelbeeldisomerie wanneer het spiegelbeeld van het molecuul een ander molecuul is.
Het C-atoom moet 4 verschillende groepen om zich heen hebben.
Wel:
Geen:
Spiegelbeeld isomerie
Moleculen met meer dan één asymmetrisch koolstofatoom -->
maximaal 2n stereo-isomeren (n = aantal asymmetrische C-atomen)
Huiswerk
Maak de volgende opdrachten:
Leer HS12.5 (blz. 178-181)
Maak de vragen 46-59 (blz. 183-184)
Kijk de opdrachten goed na, wanneer je ze gemaakt hebt.
Maak een notitie van de vragen die je niet snapte of waarvan je meer uitleg wil hebben.
Stel deze vragen de volgende les.