Paragraaf 1.3
Beslissen we met z'n allen of namens ons allen?
Paragraaf 1.3
Beslissen we met z'n allen of namens ons allen?
Democratie-index
Jaarlijks publiceert The Economist Intelligence Unit (EIU) de Democracy Index, waarbij landen van de wereld worden gerangschikt naar hun democratisch gehalte. De EIU let hierbij op verkiezingsprocessen, burgerrechten, overheidsfunctioneren, politieke participatie en politieke cultuur.
Volgende slide: situatie in 2024.
Formele kenmerken van een democratie
Burgers hebben invloed op het bestuur
Er zijn regelmatig vrije en geheime verkiezingen
Burgers worden beschermd tegen willekeurig overheidsoptreden (rechtsstaat)
Er is een scheiding van de machten met een onafhankelijke rechtsspraak
Vrije media
Informele kenmerken van een democratie
Bevolking moet goed geïnformeerd zijn over de politiek
Afwijkende meningen moeten ook gehoord worden -> meerderheid mag minderheden niet onderdrukken
Bevolking moet actief betrokken zijn bij de politiek
Politieke betrokkenheid?
Dictatuur (tegenhanger van democratie)
Onevenwichtige machtsbalans: één persoon/één groep mensen heeft de macht
Onderdanen i.p.v. burgers
Leider krijgt soms mandaat* van de bevolking (bijv. Orbán in Hongarije, inmiddels is er een nieuwe premier die de democratie hoopt te herstellen...)
*Mandaat is de bevoegdheid om in naam van een ander te handelen (volmacht).
Organisatie democratie in NL
Parlement (= Staten-Generaal): Tweede en Eerste Kamer
Taken:
- wetgevende taak
- controlerende taak: controle van de regering/kabinet >
'vertrouwensregel'
Tweede Kamer: primaat, gekozen tijdens verkiezingen
Gedecentraliseerde eenheidsstaat
-> meerdere bestuurslagen
1. landelijk
2. provinciaal (bron 8)
3. gemeentelijk (bron 9)
4. waterschappen
Huiswerk
Maak opdracht: 1k, 4k, 7t en 9t van §3
Democratische vernieuwing
Discussies over volgende maatregelen:
gekozen burgemeester
bindend referendum
wijziging kiesstelsel -> Eerste Kamer
snellere grondwetswijziging