2.2b Bindingen tussen moleculen deel 1

Start opdracht:

1 / 50
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 4

In deze les zitten 50 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Start opdracht:

Deze slide heeft geen instructies

StartOpdracht:Maak de structuren af met juiste aantal  atoombindingen = covalentie

Deze slide heeft geen instructies

Maak de structuren af met juiste aantal  atoombindingen 

Deze slide heeft geen instructies

atoombindingen 
extra uitleg

Niet alle atoomkernen 'trekken' even hard aan de elektronen van een binding = elektronegativiteit.

In Binas tabel 40 is aangegeven 'hoe hard' een atoom aan een binding trekt.

Het verschil in aantrekkingskracht bepaalt wat voor soort binding gevormd wordt.

1 atoombinding = elektronenpaar

Deze slide heeft geen instructies

Als het verschil in elektronegativiteit (Tabel 40)

< 0,4 is noemen we de binding:
covalent of apolair.

Als 0.4 < verschil elektronegativiteit < 1,7 (T40) noemen we de binding polair en krijgen we hele kleine + of - lading op de atomen (zie hiernaast). 


Als het verschil in elektronegativiteit (T40)

> 1,7 noemen we de binding ionogeen en is er echte + of - lading op de atomen.

1 atoombinding = elektronenpaar

Deze slide heeft geen instructies

Welke binding is polair?

A

H-H

B

C-H

C

Na-Cl

D

O-H

Deze slide heeft geen instructies

Antwoord

Een binding is apolair wanneer het verschil in elektronegativiteit tussen de twee atomen zeer klein is. Bij een C-H-binding is het verschil in elektronegativiteit ongeveer 0,4 en wordt de binding meestal als apolair beschouwd.

  • H-Cl → polair

  • O-H → polair

  • C-H → apolair

  • N-H → polair

Deze slide heeft geen instructies

Apolaire = covalente binding

polaire binding

ionbinding

KF

N-H

O-H

C-H

NaCl

C-O

C=O

C-Cl

Deze slide heeft geen instructies

2.2 Bindingen tussen moleculen

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen van deze les:

1) Je kunt een beschrijving geven van een Vanderwaalsbinding en een Waterstofbrug en uitleggen waar de sterkte van deze bindingen van afhangt.

2) Je kent de algemene eigenschappen van moleculaire stoffen en kunt deze in verband brengen met de microstructuur.

3) Je kunt de sterkte en het type van de bindingen tussen moleculen in verband brengen met het smelt- en kookpunt van de stof en de oplosbaarheid in water.

Deze slide heeft geen instructies

Basis: Atoommodel van niet-metaal 

Niet-metaal atomen
missen elektronen
in hun buitenste schil
(valentie-elektronen)
om te voldoen aan de
edelgas-configuratie.

Deze slide heeft geen instructies

Dit helpt ons te begrijpen, waarom een  

  • molecuul atoombindingen heeft tussen atomen

  • atoomsoort een bepaalde covalentie heeft

Deze slide heeft geen instructies

Gedeeld elektronenpaar

Om edelgasconfiguratie te bereiken

  • kan een niet-metaal een elektron opnemen van een metaal
     (= je krijgt dan een zout)

  • of delen twee niet-metaalatomen de elektronen:
      een gedeeld elektronenpaar,
      ook wel atoombinding,
      of covalente binding genoemd.


Deze slide heeft geen instructies

Covalentie


  • Geeft aan hoeveel elektronen gedeeld worden,
      dus hoeveel atoombindingen worden gevormd.

  • Eenvoudig af te lezen uit periodiek systeem.

  • Aantal elektronen erbij tot het edelgas uit groep 18 = covalentie.

  • Covalentie H = 1 ; F = 1 ; O = 2; N = 3 ; C = 4 ; enz.


Deze slide heeft geen instructies

Eigenschappen van moleculaire stoffen

  1. Alle moleculaire stoffen geleiden geen elektriciteit.

  2. Oplosbaarheid is  afhankelijk van het molecuul.

  3. Smeltpunt en kookpunt, is afhankelijk van het molecuul.

  4. Waterstofbruggen, is afhankelijk van de bouw van het molecuul.

Deze slide heeft geen instructies

Eigenschappen van moleculaire stoffen


  • Elementen of verbindingen die alleen uit niet-metaal atomen bestaan.

  • Ook wel 'moleculen' genoemd.

  • Geleiden geen elektrische stroom 
     ( geen geladen deeltjes én geen vrij bewegende deeltjes )

  • Voorbeelden: H2O, C2H6O, HCN, PCl3

  • Ontstaan door vorming van atoombindingen. 

  • Moleculen worden bij elkaar gehouden door bindingen tussen de moleculen: onder andere de Vanderwaalsbindingen.

Deze slide heeft geen instructies

Vanderwaalsbinding 

De Vanderwaalsbinding houdt moleculen bij elkaar. Het is de binding tussen de moleculen.

Alle moleculen hebben Vanderwaalsbindingen


Zowel (grotere) molecuulmassa 

als (groter) molecuuloppervlak 

maken de binding sterker.


Deze slide heeft geen instructies

Binding tussen moleculen

Algemeen principe:

Hoe sterker de bindingen tussen moleculen zijn, des te hoger zijn het smeltpunt en het kookpunt

Deze slide heeft geen instructies

Vanderwaalsbinding

  • Aantrekkingskracht tussen moleculaire stoffen
        (dus niet aanwezig bij metalen of zouten!)

  • Aanwezig door kleine ladingsverschillen in de moleculen
        (elektronen staan niet op vaste plaats, bewegen door schillen heen)

  • Relatief zwakke binding.     (aanwezig bij vaste fase, deels verbroken bij   vloeistof, afwezig bij gas )

  • Hoe groter de massa en/ of het contactoppervlak van het molecuul,
         des te sterker de Vanderwaalsbinding.




Deze slide heeft geen instructies

Wie ziet het verband? Vingers!

Deze slide heeft geen instructies

Hoe kan dit? Dit is toch de zelfde stof?

Deze slide heeft geen instructies

Vanderwaalsbinding 

Voorbeeld: hexaan en 2,3-dimethylbutaan

Zelfde massa, maar hexaan heeft een groter oppervlak, dus sterkere vanderwaalsbinding

>

Deze slide heeft geen instructies

Polaire atoombinding

Deze slide heeft geen instructies

Polaire atoombinding

Het ene atoom trekt harder aan het gedeelde elektronenpaar dan het ander

- [Verschuiving  elektronenpaar naar hoogste elektronegativiteit]

- Lading (δ- en δ+)


Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbruggen

Bij polaire bindingen met een O-H atoom kunnen moleculen waterstofbruggen vormen

Voorbeeld: H2O


(En alle andere

N-H, C ꓿ O bindingen)

- - - - - -

- - - - - -

Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbruggen

Waterstofbruggen geven ijs een kenmerkende structuur met veel lege ruimte, vandaar de lage dichtheid!

Deze slide heeft geen instructies

Extra: Polaire of niet-polaire
covalente binding

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden van polaire bindingen in een molecuul:


O-H                     C-O

N-H                    C=O

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ontstaat dus een polaire binding, zoals die tussen O-H of tussen N-H?

A

doordat O en N zwaarder zijn dan een H atoom

B

doordat O en N harder trekken aan het gedeelde elektronenpaar

C

doordat O en N meer elektronen hebben dan H atomen

D


Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbrug

Bij polaire bindingen met een H-atoom kunnen moleculen waterstofbruggen vormen

Voorbeeld: H2O


(En alle andere

N-H, O-H bindingen)

- - - - - -

- - - - - - - - -

Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbrug

Ander Voorbeeld: H2O met ethanal, dat kan ook!





Dus: 1 polaire binding met H (hier: O-H) en
een andere polaire binding met of zonder H (hier: C=O)

- - - - - -

Deze slide heeft geen instructies

Dankzij H-brug drijft ijs ?

Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbruggen

Waterstofbruggen geven ijs een

kenmerkende structuur met veel 

lege ruimte, 

vandaar de lage dichtheid!

waterstofbrug (O - - H) 

Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbruggen

  • O-H en N-H groepen kunnen waterstofbruggen (H-brug) vormen.


  • H-brug is sterker dan Vanderwaalsbinding

  • Verhoogt kookpunt bij aanwezigheid




Deze slide heeft geen instructies

Waterstofbruggen

  • Waterstofbrug treedt alleen op bij moleculen met O-H en/of N-H bindingen.

  • Waterstofbrug is extra bovenop VanderWaalsbinding

Deze slide heeft geen instructies

Regels H-bruggen tekenen

  • Van O-H in molecuul 1 naar O / N in molecuul 2

  • Van O / N in molecuul 1 naar O-H in molecuul 2

  • streepjes/stipjes

  • O kan 2 H-bruggen aan gaan

  • H en N allebei maar 1 H-brug

Deze slide heeft geen instructies

Moleculaire stoffen

Atoombinding

  • -> Covalente binding

  • -> Polair covalente binding


Molecuulbinding

  • -> Vanderwaalsbinding

  • -> Waterstofbruggen

Deze slide heeft geen instructies

Covalente binding

Tussen atomen 


  • Atomen trekken even hard
      aan elektronen

  • Elektronen paar bevindt
      zich in het midden

Polair covalente binding

Alleen tussen H - O & H - N met O of N


  • Ene atoom trekt harder aan
      de elektronen

  • Elektronen bevinden zich
      dichter naar 1 atoomsoort

Deze slide heeft geen instructies

waterstofbruggen tekenen we met een stippellijn tussen de H en O of de H en N atomen

Deze slide heeft geen instructies

alleen tussen -N-H en/of -O-H

de C-H binding is niet polair!

de O-H en N-H binding is wel polair!

Deze slide heeft geen instructies

Hydrofiele stoffen en waterstofbruggen

  • Waarom mengen olie en water niet? 


  • Hydrofiele stoffen hebben een OH- of een NH-groep. Deze groepen kunnen waterstofbruggen maken met andere stoffen die deze groepen ook hebben. Een waterstofbrug is een verbinding tussen een H-atoom en een O- of N-atoom. 


  • Water heeft ook OH-groepen. Hierdoor kunnen deze stoffen goed met water binden. 


  • Hydrofobe stoffen (zoals olie) hebben deze groepen niet, dus kunnen ze geen waterstofbruggen vormen. Daarom mengen ze niet goed met water. 

Alleen voor 3vwo / 3gym

Hydrofiel en Hydrofoob

  • Hydrofiel = houdt van water (polaire)

  • Bevatten O-H en/of N-H groepen

  • Mengt goed met water. 

  • Kan waterstofbruggen vormen (microniveau). 


  • Hydrofoob = bang van water (apolair)

  • Mengt niet goed met water.

  • Bevatten veelal C-H bindingen (géén O-H en N-H bindingen)

  • Kan geen waterstofbruggen vormen (microniveau). 

polair past bij hydrofiel

apolair past bij hydrofoob

Deze slide heeft geen instructies

Dit molecuul heeft -OH en 2 x -NH. 

Door de -OH en -NH kan dit molecuul waterstofbruggen aangaan met water moleculen.

Hierdoor lost het goed op in water. Het molecuul is hydrofiel. Het 'houdt' van water.


Bij oplossen geldt: soort zoekt soort.

hydrofiele stoffen lossen goed op in hydrofiele stoffen.

Deze slide heeft geen instructies

Andere oplosmiddelen

Deze slide heeft geen instructies

Kristalroosters

Deze slide heeft geen instructies

Een waterstofbrug is een voorbeeld van:

A

Atoom binding

B

Een ion interactie

C

Molecuul binding

D

Een metaal binding

Deze slide heeft geen instructies

Een waterstofbrug kan voorkomen tussen:

A

OH-groepen

B

NH-groepen

C

OH- en NH-groepen

D

Niet tussen OH- en NH-groepen

Deze slide heeft geen instructies

originalType.question

Deze slide heeft geen instructies

originalType.question

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

Lees paragraaf 2.2


Ga aan de slag met de volgende opdrachten:


- Ho 2.2 opdrachten


Deze slide heeft geen instructies