Vijf Spaanse werkwoorden in gebruik
Vijf Spaanse werkwoorden in gebruik
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan gustar, ser, tener, hay en estar correct gebruiken in eenvoudige Spaanse zinnen.
Deze slide heeft geen instructies
gustar: anders dan in het Nederlands
Iets leuk vinden> gebruik het werkwoord GUSTAR
(p.19 van je boek)
me gusta el fútbol> ik houd van voetbal
te gusta la música> jij houdt van muziek
le gusta Madrid> hij/zij houd van Madrid
Benadruk dat leerlingen niet letterlijk moeten vertalen vanuit 'ik houd van'. Laat zien dat 'me gusta' eigenlijk meer lijkt op 'het bevalt mij'.
gustar: enkelvoud of meervoud
De vorm hangt af van wat je leuk vindt.
gusta + enkelvoud: Me gusta el libro.
gusta + infinitief (hele werkwoord): Me gusta bailar.
gustan + meervoud: Me gustan los libros. < boeken bevallen mij
Veelgemaakte fout: leerlingen kiezen de vorm op basis van me/te/le. Leg uit dat de vorm hoort bij het zelfstandig naamwoord of de infinitief erna.
gustar: met extra nadruk
Je kunt verduidelijken wie iets leuk vindt:
A mí me gusta el español. > IK houd van voetbal
A ti te gustan los deportes. > JIJ houdt van sport
A Ana le gusta la pizza. > Ana houdt van pizza
Die extra vorm gebruik je voor nadruk of om misverstanden te voorkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin is correct met gustar?
Me gustan el libro
Me gusta bailar
Te gusta los libros
A mí gustan deportes
Correct is 'Me gusta bailar', omdat na een infinitief gusta komt. De andere opties testen de fouten gusta/gustan en het weglaten van me/te/le.
Vul de juiste vormen van gustar in
A Ana .............. la pizza, a sus amigos .......... los deportes. A mí también ............ bailar.
Let op de regel: de vorm hangt af van wat erna komt: la pizza enkelvoud, los deportes meervoud, bailar infinitief.
ser: wat iets of iemand is
ser gebruik je voor blijvende of beschrijvende informatie.
identiteit: Soy Marta.
afkomst: Somos de España.
eigenschap: Es simpático.
Noem dat 'blijvend' niet betekent dat het nooit verandert, maar dat het gaat om identiteit, classificatie of kenmerk.
ser: veelgebruikte vormen
yo soy
tú eres
él/ella es
nosotros somos
vosotros sois
ellos son
Laat leerlingen deze vormen koppelen aan korte voorbeeldzinnen in plaats van los stampen.
ser in zinnen
Met ser zeg je bijvoorbeeld:
wie iemand is: Ella es mi amiga.
welk beroep iemand heeft: Mi madre es profesor.
hoe iets is (eigenschap): La casa es grande.
Er staat bewust focus op gebruik in eenvoudige contexten. Corrigeer eventueel de typo mondeling als nodig; inhoudelijk draait het om functie van ser.
Wanneer gebruik je ser?
voor plaats
voor aanwezigheid
voor identiteit
voor toestand
Ser hoort bij identiteit, afkomst, beroep en eigenschap. Plaats en toestand horen bij estar; aanwezigheid bij hay.
Vul de vormen van ser in
Yo ..... Marta. Nosotros ........... de España y ella ......... mi amiga.
Alleen ser-vormen passen hier, omdat het gaat om identiteit en afkomst.
tener: hebben en leeftijd
tener betekent meestal hebben.
Tengo vacaciones.
Tenemos clase hoy.
España tiene muchas playas
In het Spaans gebruik je tener ook voor leeftijd: tengo 13 años
Tengo catorce años.
Vergelijk met Engels/Nederlands: in het Spaans zeg je niet 'ik ben 14 jaar', maar 'ik heb 14 jaar'.
tener: vormen
yo tengo
tú tienes
él/ella tiene
nosotros tenemos
vosotros tenéis
ellos tienen
Wijs op de klinkerwisseling in tiene/tienes/tienen, maar niet in nosotros/vosotros.
tener in vaste combinaties
Met tener maak je ook veel vaste uitdrukkingen:
tener hambre — honger hebben
tener sed — dorst hebben
tener frío — het koud hebben
tener calor — het warm hebben
Laat leerlingen niet vertalen met 'zijn': niet soy hambre, maar tengo hambre.
hay: er is / er zijn
hay gebruik je om te zeggen dat iets aanwezig is.
Hay un parque.
Hay dos libros.
En la clase hay veinte alumnos.
Benadruk dat hay één vaste vorm is: je verandert het niet mee met de persoon.
hay gebruik je onbepaald
Na hay staat vaak iets onbepaalds: (hay wordt gevolgd door een aantal)
Hay una mesa.
Hay unos chicos.
Je zegt niet:
Hay la mesa
Eenvoudige vuistregel voor dit niveau: hay introduceert iets nieuws of noemt dat iets bestaat.
hay of estar?
Gebruik hay als iets er is.
Gebruik estar als iets zich bevindt.
Hay un museo en el centro.
El museo está en la Plaza Mayor.
Dit is de belangrijke brug naar het volgende onderdeel. Eerste zin introduceert het boek, tweede zin zegt waar dat specifieke boek ligt.
Welke zin gebruikt hay correct?
Hay la playa
La playa hay aquí
Hay una playa
Hay está Málaga
Na hay staat op dit niveau meestal iets onbepaalds, zoals una mesa. De andere opties mengen hay met estar of gebruiken een bepaalde vorm.
Kies tussen hay en está
Hay/ser/estar?
En Málaga ............. muchos museos. El museo Picasso ............. delante (voor) de la catedral y en el museo ......... muchas pinturas (schilderijen).
Hay introduceert wat aanwezig is; está geeft de plaats van iets of iemand aan.
estar: plaats en toestand
estar gebruik je voor:
plaats: Madrid está en España.
toestand: Estoy cansado.
tijdelijke situatie: La puerta está abierta.
Leg uit dat estar vaak gaat over hoe iets of iemand erbij staat, voelt of zich bevindt.
estar: vormen
yo estoy
tú estás
él/ella está
nosotros estamos
vosotros estáis
ellos están
Deze slide heeft geen instructies
ser of estar?
Vergelijk het verschil in betekenis:
Es enfermo. → hij is ziek(altijd)
Está enfermo. → hij is ziek (nu)
Laat zien dat woordkeuze de betekenis echt verandert. Houd het bij een paar duidelijke contrasten.
Maak de korte tekst compleet
(ik ben) .......... Lucía y .......... quince años. ......... en Málaga.
....... muchos restaurantes aquí y me .......... la ciudad.
Deze oefening herneemt de voorbeeldtekst van de slotslide en laat leerlingen de functies van vier werkwoorden toepassen.
Begrippenlijst
gustar - werkwoord om te zeggen wat iemand leuk vindt
ser - werkwoord voor identiteit, eigenschap en afkomst
tener - werkwoord voor hebben, leeftijd en vaste uitdrukkingen
hay - vorm om te zeggen dat iets er is of er zijn
estar - werkwoord voor plaats, toestand en tijdelijke situatie
onderwerp - het woord waar de persoonsvorm bij hoort
infinitief - hele werkwoordsvorm, zoals bailar of comer
Deze slide heeft geen instructies