Filosofie
2025
Filosofie
2025
Filosofie
Les 1
Kennismaking met dierenrechten
Periode 4
Praktische opdracht: Dierenrechten
Debatteren
Alle opdrachten in de le
Lesdoel
Je kunt…..
Gedachten onder woorden brengen over een filosofisch vraagstuk
Niet per se een oplossing vinden
Om over na te denken
klassengesprek
Ga je de eend redden of niet?
klassengesprek
Waarom mensen redden wel en dieren niet?
Waarom sommige levende wezens wel redden en andere niet?
Zijn mensen geen dieren?
Zijn dieren minder waard dan mensen?
Heeft een dier recht op leven?
Heeft een dier geen of minder rechten dan een mens?
Groepjes maken
Breng je tassen naar voren
Verplaats tafels en stoelen
Houd loopruimte
Zorg dat je altijd de docent kunt zien
Groepjes
Bij de docent melden!
Opdracht
Je krijgt in je groep een casus van de docent
Die lezen we eerst klassikaal
Vervolgens beantwoord je de vragen die erbij staan, maar…
… je mag niet met ja/nee antwoorden
Je antwoord is altijd met een toelichting of onderbouwing
Tijd: 15 min.
Presentaties
Hebben dieren rechten?
Als dieren rechten hebben, moeten dieren zich dan ook kunnen verantwoorden voor een rechter?
Is er verschil tussen mens en dier?
Wat is een recht eigenlijk?
Wie bepaalt wat rechten zijn?
Wie bepaalt wie rechten heeft?
van ei tot vlees
Afsluiting
Welke gedachten neem je mee uit deze les?
Schrijf hem voor jezelf op.
Filosofie
Terugblik
Wat herinner je je nog van de vorige les?
Lesdoel
Je kunt…..
Uitleggen wat ethiek is en wat een ethisch dilemma is
In hoofdlijnen de 3 ethische stromingen noemen
In je groepje een onderzoek doen naar een ethisch dilemma
Ethiek
Wat is ethiek?
Ethiek: is nadenken over wat goed is.
Wanneer doe je nu het goede?
Ethiek
Bijv. er drijven 20 mensen in de zee en in het rubberbootje passen er maar 10. Wie mogen er in het bootje?
Ethische stromingen
Situatie
Voor
Tijdens
Na
Plichtethiek
Deontologie
Gevolgethiek
Utilisme
Deugdethiek
Plichtethiek (deontologie)
Immanuel Kant: nadruk op de plichten of regels die bepalen of een handeling juist is. Deze stroming werd met name ontwikkeld door Immanuel Kant.
Enkele kernpunten van de deontologie zijn:
Handel alleen volgens die maxime waardoor je tegelijkertijd kunt willen dat het een algemene wet wordt.
Handel zo dat je de mensheid, zowel in je eigen persoon als in die van ieder ander, altijd tegelijkertijd als doel en nooit alleen maar als middel gebruikt.
Kortom: benadrukt het belang van het volgen van morele regels en het respecteren van de waarden van mensen.
Deugdethiek
Door Aristoteles: doel gelukkig worden
Draait om de ontwikkeling van deugden of karaktereigenschappen die leiden tot een goed leven.
Enkele principes van de deugdethiek zijn:
Het ontwikkelen van deugden zoals moed, rechtvaardigheid, gematigdheid en wijsheid.
Streven naar een evenwicht tussen de deugden, zonder extremen.
De deugdethiek benadrukt het belang van het ontwikkelen van een goed karakter en het nastreven van een evenwichtig leven.
Gevolgethiek (utilisme)
Bedacht door: Jeremy Bentham & John Stuarrt Mill
Het is belangrijk om te doen wat het meeste geluk brengt voor zoveel mogelijk mensen.
Het gaat om de gevolgen van een keuze.
Niet wat je bedoelt telt, maar wat er uiteindelijk gebeurt door wat je doet.
Iedereen telt evenveel mee. Het geluk van een rijk persoon is niet belangrijker dan dat van een arm persoon.
Voorbeeld: groepsopdracht
Filosofie
Les 3
Filosofen & dierenrechten
Opdracht ethische dilemma
Vorm een groep.
Van de docent krijg je een ethisch dilemma voorgelegd. Dit ga je met je groepje analyseren en begrijpen.
Per groep doen jullie onderzoek naar het dilemma, inclusief het bestuderen van relevante feiten, statistieken en standpunten van verschillende belanghebbenden.
Je maakt hierover een poster, flyers, brochures, video' of infographic. Zorg dat dit informatief, overtuigend en aantrekkelijk is.
Maak van de poster, flyer, brochure etc. een foto en verwerk deze straks in de eindopdracht.
Dilemma's:
1. Dierproeven: Is het gerechtvaardigd om dieren te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek dat mogelijk kan leiden tot medische doorbraken die mensen kunnen helpen?
2. Vleesconsumptie: Is het ethisch verantwoord om vlees te eten als dit leidt tot het lijden van dieren? Hoe wegen we het recht op voedsel tegenover het welzijn van dieren?
3. Huisdieren: Hebben mensen het recht om dieren te bezitten en te controleren? Is het houden van huisdieren ethisch verantwoord, gezien de mogelijke beperkingen van vrijheid en het welzijn van het dier?
4. Dieren in de vee-industrie: Is het ethisch verantwoord om dieren te houden in de intensieve veehouderij, waar ze vaak onder slechte omstandigheden leven? Hoe wegen we economische belangen af tegen het welzijn van dieren?
5. Jagen: Is het ethisch verantwoord om te jagen voor sport of voedsel? Is er een verschil tussen jagen voor voedselvoorziening en jagen voor vermaak?
6. Dieren in entertainment: Is het acceptabel om dieren te gebruiken voor entertainmentdoeleinden, zoals in circussen, dierentuinen of dierenacts? Hoe wegen we het vermaak van mensen af tegen het welzijn van de dieren?
Geschiedenis dierenrechten
Je kiest minimaal een uitspraak uit van een van de denkers die jou aanspreekt.
Schrijf deze op.
De vorige les:
Reproduceren:
Wat is deugdethiek?
Wat is deontologie?
Wat is gevolgethiek?
Lesdoelen
Je kunt…..
Je hebt je mening geformuleerd in twee zinnen over dieren in heilige teksten
Presentaties ethisch dillemma.
Dieren in heilige teksten
Docent deelt een tekst uit
Docent leest voor
Tweetallen: lees de tekst aan elkaar voor in een rustig tempo
Overwegen
Lees de tekst nogmaals, nu alleen
Wat voor gevoelens roept dit bij jou op?
Welke vragen roept dit bij je op?
Schrijf in de kantlijn van de tekst
Tijd: 5 min.
Reflectie over de tekst
Wat vertelt deze tekst over onze omgang met dieren?
Ben je het daar mee eens?
Zorg dat je je mening geformuleerd hebt in minimaal 2 zinnen.
Presentaties
Hoe is het samenwerken en onderzoek gegaan?
Korte presentatie van je onderzoek met je groepje
Huiswerk
Schrijf een reflectie over de tekst die we in de les hebben besproken.
Gebruik daarvoor je aantekeningen die je in de kantlijn van de tekst hebt geschreven.
Verwijs in je reflectie ook naar de quote van de filosoof.
Lever je reflectie in in Teams.
Afsluiting
Noem 1 ding dat je gaat onthouden van deze les
Schrijf op het blad van de tekst.
Filosofie
Dierenrechten
Lesdoel
Je kunt…..
Je kunt het verschil tussen mens en dierenrechten uitleggen.
Je rondt de reflectie af over heilige tekst en een uitspraak van een filosoof.
Dierenrechten evalueren.
Quotes
In de klas hangen 3 uitspraken over dieren van verschillende filosofen
Kies een quote uit die je het meest aanspreekt
Ga daar bij staan.
Definities
Mensenrechten zijn fundamentele rechten en vrijheden die bij elke persoon horen, ongeacht nationaliteit, geslacht, etniciteit, religie, taal, of andere status.
Dierenrechten: zijn ethische of wettelijke claims die aan dieren worden toegekend aan een bepaald niveau van bescherming en behandeling, vrij van wreedheid, uitbuiting, en mishandeling door mensen.
Mensenrechten en dierenrechten
Voor in de klas hangen 2 vellen: 1 voor mensenrechten en 1 voor dierenrechten
Loop naar voren en pak de stift die klaarligt.
Schrijf een recht op als je er een weet.
Welke verschillen en overeenkomsten zien we?
Debatteren
Definitie: Debatteren is een vorm van gesprek waarin argumenten worden uitgewisseld en vergeleken om een standpunt te bepalen of te verdedigen.
Filmpje debatteren op youtube laten zien.
Heb je ooit iemand geprobeerd te overtuigen?
Opdracht:
Een uitspraak van een filosoof over dierenrechten.
De tekst uit de Bijbel die we de vorige les hebben besproken.
Je maakt hierover een reflectie en levert deze in op teams.
Ter voorbereiding: verdiep je in voor en tegen argumenten rondom dierenrechten.
Debat voorbereiden
Je krijgt een lijst met argumenten voor/tegen dierenrechten.
Lees ze door en noteer wat je niet begrijpt.
Klassikaal bespreken.
Debat voorbereiden
Je krijgt van de docent een nr. 1 t/m 6
Vorm een groepje met je klasgenoten met hetzelfde nummer
Uitleg debat
Je krijgt een nummer (nummer 1 tm 6)
Je mag 10 minuten voorbereiden met je groepje rondom je dilemma.
Lees het formulier door wat je krijgt (voor en tegen dierenrechten / mensenrechten).
Let op: elke deelnemer moet aan het woord komen!! wissel elkaar dus af met antwoorden geven.
Start debat
Dilemma ronde 1:
'Dieren mogen niet langer worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek'.
Dilemma ronde 2:
'Vlees in de schoolkantine moet verboven worden'
Debat voorbereiden
In je groepje bereid je je voor op je taak in het debat:
Groep 1: tegen
Groep 2: voor
Groep 3: jury: Let op argumenten en spelregels: beargumenteert een definitief oordeel.
Groep 4: voor
Groep 5: tegen
Groep 6: jury: Let op argumenten en spelregels: beargumenteert een definitief oordeel.
Tijd: 10 minuten
Debat
Ronde 1: Groep 1 t/m 3
Ronde 2: Groep 4 t/m 6
Afhankelijk van de tijd ca. 10 minuten per ronde