het onstaan van Europese samenwerking
het onstaan van Europese samenwerking
Wat weet je al over de geschiedenis van de Europese Unie?
Leerdoel
Aan het einde van de les kun je de belangrijkste momenten van de Europese samenwerking en het ontstaan van de EU uitleggen én de betekenis van de euro als symbool van samenwerking beschrijven.
Europese samenwerking na 1945
Na de Tweede Wereldoorlog werd Europese samenwerking gezien als noodzakelijk om vrede en stabiliteit te waarborgen. Alles begon voorzichtig en adviserend.
Oprichting OEES en Raad van Europa (1948)
OEES verdeelde de Marshallhulp, de Raad van Europa stelde afspraken over democratie en mensenrechten. Eerste aanzet tot duurzame samenwerking.
Supranationaal: de EGKS (1951-1952)
Frankrijk, West-Duitsland, Italië, België, Nederland en Luxemburg (de 'oorspronkelijke zes') verenigen zich in de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal.
De Verdragen van Rome (1957)
Betekenis
Stimuleert economische groei en versterkt banden tussen landen.
De EEG en Euratom leggen de basis voor een gemeenschappelijke markt. Start Europese Gemeenschappen (EG).
Economische samenwerking
Uitbreiding naar West-Europa (1973)
Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken worden lid van de EG. Noorwegen stemt tegen deelname.
Zuid-Europese uitbreiding
Griekenland (1981), Spanje en Portugal (1986) sluiten zich aan. Alle drie net verlost van dictaturen en kiezen bewust voor democratie en Europese integratie.
Het Verdrag van Maastricht (1992-1993)
Officiële geboorte van de Europese Unie. Samenwerking breidt uit naar politiek en monetair beleid. Fundering voor de euro.
Uitbreiding naar 15 lidstaten (1995)
Oostenrijk, Finland en Zweden sluiten zich aan. EU telt nu vijftien landen.
De grootste uitbreiding ooit (2004)
De EU wordt een pan-Europese unie, uitbreiding brengt uitdagingen én kansen.
Nieuwe lidstaten
Tien landen uit Oost- en Centraal-Europa sluiten zich aan, waaronder Polen, Hongarije en de Baltische staten.
Gevolg
De EU naar 28 lidstaten en daarna Brexit
Bulgarije en Roemenië treden toe (2007), Kroatië volgt in 2013. Brexit (2020): Verenigd Koninkrijk vertrekt, EU telt sindsdien 27 lidstaten.
Het pad naar de euro
Met het Verdrag van Maastricht besluiten de EU-landen samen toe te werken naar één munt. Voorwaarden: stabiele economieën en overheidsfinanciën.
De invoering van de euro (1999-2002)
Start als girale munt
Vanaf 1999 géén tastbaar geld, maar euro wel in het betalingsverkeer. Wisselkoersen definitief vast.
Per 2002 is in twaalf landen de euro ook echt zichtbaar in het dagelijks leven.
Euromunten en -biljetten
De rol van de ECB
De Europese Centrale Bank bewaakt prijsstabiliteit en het monetaire beleid in de eurozone. Nationale centrale banken krijgen een kleinere rol.
Voordelen en spanningen van de euro
De euro maakt reizen en handel makkelijker en zorgt voor prijsvergelijking. Tegelijkertijd ontstaan er spanningen, bijvoorbeeld tijdens de eurocrisis.
Reflectie: de EU blijft in beweging
Steeds meer landen willen lid worden, zoals Oekraïne. De EU groeit door, maar uitbreiding gaat met strenge eisen. Blijvende discussie over de toekomst van Europa.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.