cross

V3 8.2 Systematische namen

8.2 Systematische namen
Naamgeving van alkanen en alkenen
1 / 27
volgende
Slide 1: Tekstslide
ScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

8.2 Systematische namen
Naamgeving van alkanen en alkenen

Slide 1 - Tekstslide

Veel kleine regels, dus schrijf mee en let goed op!

Slide 2 - Tekstslide

Basiskennistoets
  • Volgende week is de toets
  • Neem je laptop mee! 
  • Toets is in Woots

Slide 3 - Tekstslide

Homologe reeksen
  • Koolwaterstoffen zijn onder te verdelen in homologe reeksen
  • Daar is de verhouding tussen aantal C-atomen en H-atomen in de molecuul gelijk
  • Alkaan: CnH2n+2
  • Bijv. n=4 : C4H10

Slide 4 - Tekstslide

Alkanen
  • Alkaan: CnH2n+2
  • Onvertakte en vertakte alkanen
  • Alleen maar enkelvoudige bindingen, dus altijd verzadigd

Slide 5 - Tekstslide

Isomerie
  • Beide moleculen zijn C4H10, maar het zijn wel verschillende moleculen.
  • Dezelfde molecuulformule, maar een andere structuurformule heten isomeren.

Slide 6 - Tekstslide

Waarom naamgeving?
  •  Naamgeving is door het IUPAC bedacht, zodat iedereen overal ter wereld over het zelfde molecuul praat
  • Als 2 mensen over butaan praten, dan weten ze allebei welke structuurformule daarbij hoort.

Slide 7 - Tekstslide

Naamgeving van onvertakte alkanen
  • Het aantal C-atomen bepaalt de stamnaam volgens 8.13 (uit je hoofd leren!)
  • Propaan, pentaan, methaan, ethaan, enz...

Slide 8 - Tekstslide

Naamgeving van vertakkingen
  • Vertakking noem je alkylgroepen
  • Dus een vertakking van 1 C: methyl
  • Vertakking van 2 C: ethyl

Slide 9 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Gaan de naam van dit molecuul afleiden
  • Veel kleine regeltjes
  • Nalezen op blz 244

Slide 10 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Begin met zoeken naar de langste onvertakte keten C-atomen. Dat is de hoofdketen: de stam. Hier zijn dat er 6.
  • 6 C-atomen heeft als stamnaam hexaan (tabel 8.13), dus wordt de stamnaam hexaan.

Slide 11 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • De zijgroepen zitten op een bepaalde plek en die nummer je. Je kan van links naar rechts of van rechts naar links nummeren. Je moet zo laag mogelijke nummering hebben
  • L -> R: 3, 5, 5
  • R -> L: 2, 2, 4
  • 2 < 3, dus we tellen van R ->L

Slide 12 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • De zijgroepen worden vóór de hoofdketen vermeld, met het nummer waar de zijgroep aan de hoofdketen vast zit:
    Op C-atoom 4 zit een ethylgroep en op C-atoom 2 zitten twee methylgroepen:
    4-ethyl

Slide 13 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Komt eenzelfde zijgroep vaker voor, dan gebruik je numerieke voorvoegsels.
  • Methylgroep komt twee keer voor, dus krijg je dimethyl
  • Di- is het numerieke voorvoegsel voor twee.

Slide 14 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Stamnaam: hexaan
  • Zijgroepen:
    4-ethyl
    2,2-dimethyl
  • Zijgroepen komen in alfabetische volgorde voor (zonder numeriek voorvoegsel), dus:
    ethyl komt voor methyl

Slide 15 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Getallen worden gescheiden door een komma
  • Een getal en letter worden gescheiden door een streepje

  • 4-ethyl-2,2-dimethylhexaan

Slide 16 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Wat is de naam van dit alkaan?

Slide 17 - Tekstslide

Naamgeving van een alkaan
  • Stamnaam: pentaan
  • Zijgroepen: methyl op C-atoom 2 en ethyl op C-atoom 3
  • 3-ethyl-2-methylpentaan

Slide 18 - Tekstslide

Slide 19 - Tekstslide

Naamgeving van een alkeen
  • Alkenen: CnH2n
  • Lijkt op naamgeving voor een alkaan, maar 2 veranderingen:
  1. uitgang is niet -aan, maar -een
  2. plaats van dubbele binding wordt weergegeven met een nummer

Slide 20 - Tekstslide

Slide 21 - Tekstslide

Slide 22 - Tekstslide

Wat is de naam van dit alkeen?

Slide 23 - Open vraag

Naamgeving van een alkeen
  • Langste onvertakte keten van C-atomen waarin de dubbele binding voorkomt: 5 C-atomen: pent- als stamnaam
  • Uitgang -een. Tellen vanaf waar de dubbele binding begint (2), dus pent-2-een.
  • 2 methylgroepen: 4,4-dimethyl
  • 4,4-dimethylpent-2-een

Slide 24 - Tekstslide

Samengevat
  • Homologe reeks is een groep stoffen die dezelfde algemene formule heeft:
    Alkanen: CnH2n+2
    Alkenen: CnH2n
  • Isomeren zijn stoffen met dezelfde molecuulformule, maar een andere structuurformule 
  • Voor naamgeving gebruik je de regels

Slide 25 - Tekstslide

Ik snapte wat er uitgelegd werd in de instructie
Ja
Ik heb niet opgelet
Ik heb wel opgelet, maar vond het lastig
Ik wil nog wat vragen stellen

Slide 26 - Poll

En nu?
Paragraaf doorlezen
Onderwerp dat veel oefening vereist
Opdrachten: 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16
Leren voor basiskennistoets volgende week

Slide 27 - Tekstslide