Thema 15 - Afweer

Wat gaan we vandaag doen?

  • Huiswerk nakijken

  • Behandelen Thema 15 basisstof 1 en 2

  • Huiswerk: leren 15.1 en 15.2 en maken: 1,2,5,6,7,14,15,16,17,20,23

1 / 36
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 36 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wat gaan we vandaag doen?

  • Huiswerk nakijken

  • Behandelen Thema 15 basisstof 1 en 2

  • Huiswerk: leren 15.1 en 15.2 en maken: 1,2,5,6,7,14,15,16,17,20,23

Thema 15

Afweer

BINAS tabellen: 77, 84I-N, 87A

Pathogenen

  • Bacterie

  • Schimmel

  • Dieren (insekten, wormen)

  • Virus

Virussen

  • Eiwitmantel met DNA/RNA

  • Hecht aan receptor gastheercel

  • DNA/RNA in cytoplasma wordt afgelezen en virussen vermenigvuldigen

  • Cel dood of beschadigd

Externe afweer

  • Mechanische afweer: huid, slijmvliezen

  • Chemische afweer: zoutzuur maagsap, pH huid

Huid

  • Hoornlaag beschermt tegen beschadiging, uitdroging, infectie

  • Kiemlaag levende epitheelcellen en melanocyten

  • Talgklieren in haarzakjes produceren talg, houdt hoornlaag soepel

  • Lederhuid bindweefsel, zintuigcellen, uitlopers zenuwcellen, haarspiertjes, bloedvaten, zweetklieren

  • Onderhuids bindweefsel met vetcellen

Aangeboren afweer

  • Fagocyten: granulocyten en monocyten

  • Monocyten: macrofagen en dendritische cellen

  • Herkennen ziekteverwekkers aan afwijkende antigenen

  • Fagocyteren ziekteverwekkers

Granulocyt en macrofaag vallen indringer aan

Fagocytose door fagocyten

Antigenen indringer binden aan MHC-II receptoren     --> Antigeen Presenterende Cel (APC)

MHC-receptoren

  • MHC-I receptoreiwitten op celmembraan alle cellen met celkern en bloedplaatjes

  • MHC-II receptoreiwitten op macrofagen, dendritische cellen en B-cellen

Verworven afweer

  • Uit stamcellen in rode beenmerg ontstaan T- en B-lymfocyten

  • Lymfocyten binden aan antigeen één type ziekteverwekker 

  • Miljoenen variaties, rijping in thymus

  • Lymfocyten met binding aan lichaamseigen antigenen afgebroken

APC bindt aan T-lymfocyt, deze deelt en vormt T-helpercellen en cytotoxische T-cellen

T-helpercellen activeren B-lymfocyten en cytotoxische T-cellen

Cytotoxische T-cellen ruimen geïnfecteerde cellen op en vormen geheugencellen

Th-cellen activeren B-lymfocyten, deze vormen B-plasmacellen en B-geheugencellen

Antistoffen maken indringer onschadelijk

Basisstof 3

- Je kunt beschrijven op welke manieren immuniteit kan ontstaan

Basisstof 4

- Je kunt beargumenteren welke problemen kunnen ontstaan door antigenen bij transplantaties en bloedtransfusies en op welke wijze deze kunnen worden aangepakt

Transplantatie

  • Afstotingsreacties door MHC eiwitten celmembraan

  • Bij mens MHC-systeem: HLA

  • Door HLA-systeem onderscheiden lymfocyten eigen cellen van lichaamsvreemde

  • Nooit 100% overeenkomst met donor

  • Afstoting door cellulaire afweer

ABO-systeem

  • Bloedgroepen vernoemd naar antigenen

  • Antigeen A, B, beide of geen antigenen

  • Celmembranen rode bloedcellen

Antistoffen in bloedplasma

Bloedtransfusie rode bloedcellen

Resusfactor

  • Resusantigeen op celmembraan

  • Rh- kan antistof resusantigeen maken na contact Rh+ bloed

  • Eerste contact weinig antiresus

  • Tweede contact grote hoeveelheid antiresus

Resuskindje