Wat gaan we vandaag doen?
Huiswerk nakijken
Behandelen Thema 15 basisstof 1 en 2
Huiswerk: leren 15.1 en 15.2 en maken: 1,2,5,6,7,14,15,16,17,20,23
Wat gaan we vandaag doen?
Huiswerk nakijken
Behandelen Thema 15 basisstof 1 en 2
Huiswerk: leren 15.1 en 15.2 en maken: 1,2,5,6,7,14,15,16,17,20,23
Thema 15
Afweer
BINAS tabellen: 77, 84I-N, 87A
Pathogenen
Bacterie
Schimmel
Dieren (insekten, wormen)
Virus
Virussen
Eiwitmantel met DNA/RNA
Hecht aan receptor gastheercel
DNA/RNA in cytoplasma wordt afgelezen en virussen vermenigvuldigen
Cel dood of beschadigd
Externe afweer
Mechanische afweer: huid, slijmvliezen
Chemische afweer: zoutzuur maagsap, pH huid
Huid
Hoornlaag beschermt tegen beschadiging, uitdroging, infectie
Kiemlaag levende epitheelcellen en melanocyten
Talgklieren in haarzakjes produceren talg, houdt hoornlaag soepel
Lederhuid bindweefsel, zintuigcellen, uitlopers zenuwcellen, haarspiertjes, bloedvaten, zweetklieren
Onderhuids bindweefsel met vetcellen
Aangeboren afweer
Fagocyten: granulocyten en monocyten
Monocyten: macrofagen en dendritische cellen
Herkennen ziekteverwekkers aan afwijkende antigenen
Fagocyteren ziekteverwekkers
Granulocyt en macrofaag vallen indringer aan
Fagocytose door fagocyten
Antigenen indringer binden aan MHC-II receptoren --> Antigeen Presenterende Cel (APC)
MHC-receptoren
MHC-I receptoreiwitten op celmembraan alle cellen met celkern en bloedplaatjes
MHC-II receptoreiwitten op macrofagen, dendritische cellen en B-cellen
Verworven afweer
Uit stamcellen in rode beenmerg ontstaan T- en B-lymfocyten
Lymfocyten binden aan antigeen één type ziekteverwekker
Miljoenen variaties, rijping in thymus
Lymfocyten met binding aan lichaamseigen antigenen afgebroken
APC bindt aan T-lymfocyt, deze deelt en vormt T-helpercellen en cytotoxische T-cellen
T-helpercellen activeren B-lymfocyten en cytotoxische T-cellen
Cytotoxische T-cellen ruimen geïnfecteerde cellen op en vormen geheugencellen
Th-cellen activeren B-lymfocyten, deze vormen B-plasmacellen en B-geheugencellen
Antistoffen maken indringer onschadelijk
Basisstof 3
- Je kunt beschrijven op welke manieren immuniteit kan ontstaan
Basisstof 4
- Je kunt beargumenteren welke problemen kunnen ontstaan door antigenen bij transplantaties en bloedtransfusies en op welke wijze deze kunnen worden aangepakt
Transplantatie
Afstotingsreacties door MHC eiwitten celmembraan
Bij mens MHC-systeem: HLA
Door HLA-systeem onderscheiden lymfocyten eigen cellen van lichaamsvreemde
Nooit 100% overeenkomst met donor
Afstoting door cellulaire afweer
ABO-systeem
Bloedgroepen vernoemd naar antigenen
Antigeen A, B, beide of geen antigenen
Celmembranen rode bloedcellen
Antistoffen in bloedplasma
Bloedtransfusie rode bloedcellen
Resusfactor
Resusantigeen op celmembraan
Rh- kan antistof resusantigeen maken na contact Rh+ bloed
Eerste contact weinig antiresus
Tweede contact grote hoeveelheid antiresus
Resuskindje