§3.Mengsels scheiden 2526

§3.1 +3.2 Soorten mengsels

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

1 / 97
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 97 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

§3.1 +3.2 Soorten mengsels

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Drie zuivere stoffen zijn:

A

keukenzout, azijn en zeewater

B

lucht, koper en alcohol

C

zilver, wijn en benzine

D

zuurstof, suiker en lood

Deze slide heeft geen instructies


Als je twee zuivere stoffen mengt dan krijg je een:

A

Mengsel

B

Zuivere stof

C


D


Deze slide heeft geen instructies


Een mengsel heeft een:

A

smelttraject

B

smeltpunt

C


D


1a

wijn voorbeeld

zuiverestof



Wat voor mengsel is dit?

A

Oplossing

B

Suspensie

C

Emulsie

D


Deze slide heeft geen instructies


Hiernaast zie je een mengsel.

Wat is dit voor een soort mengsel?

A

Zuivere stof

B

Oplossing

C

Mengsel

D

Suspensie

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een stofeigenschap?

Deze slide heeft geen instructies

Vloeibare mengsels kunnen wij onderverdelen in twee categorieën:  

  1. Homogenen mengsels

  2. Hetrogene mengsels 

Soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies

Hetrogene mengse



Een emulsie is een vloeistof waarin 

druppeltjes van een andere vloeistof zweven.

Hetrogene mengsels

Een suspensie is een vloeistof waarin kleine brokjes van een vaste stof zweven. 

Deze slide heeft geen instructies

Rook, nevel en schuim

  • Rook is een mengsel van een gas met een vaste stof

  • Nevel is een mengsel van een gas waar fijne vloeistofdeeltjes in zweven.

  • Schuim is een mengsel van gasbellen die zijn omgeven door een vaste stof of vloeistof. 

Andere soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies

Homogene mengsels

Een voorbeeld van een homogeen mengsel is een oplossing. 


Een oplossing is een vaste stof, 

een vloeistof of een gas gemengd

met een vloeistof. 

Deze slide heeft geen instructies

Mengsels scheiden

Als je de zuivere stoffen uit mengsels wilt halen, moet je op zoek naar verschillen in stofeigenschappen tussen die gemengde stoffen. 








Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.1 Soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies

Mengen

Scheiden

Deze slide heeft geen instructies

oplossing = homogeen mengsel 


 vaste-, vloeibare- of gasvormige stof in een vloeibaar oplosmiddel (vaak water)

Kenmerken van een oplossing:

  • Helder/doorzichtig,

  • Kan gekleurd of kleurloos zijn.

Voorbeelden:

  •  Vaste stof in een oplosmiddel. Bv: suiker in water of zout in water.

  • Vloeistof in een oplosmiddel. Bv: alcohol in water(spiritus, wijn, bier) of azijnzuur in water (azijn).

  • Gas in een oplosmiddel. Bv: koolstofdioxide in water (in bier, cola, champagne).

Scheiden van oplossing:

  • Indampen (als je vaste stof uit de oplossing wilt halen)

  • Destilleren (als je een vloeistof uit de oplossing wilt halen)



Deze slide heeft geen instructies

Suspensie = hetrogeen mengsel 


 vaste stof die niet mengt met een vloeistof

Kenmerken van een suspensie:

  • troebel en gekleurd  

Voorbeelden:

  •  slootwater

  • jus d'orange

  • verf, nagellak

  • chocolademelk (= een emulsie en een suspensie)
     
    Scheiden van suspensie:

  1. filtreren (werkt het beste)

  2. bezinken en afgieten( werkt minder nauwkeurig als filtreren

  3. (indampen kan vaak maar kost tijd/energie en levert soms giftige damp op )



Deze slide heeft geen instructies

Indampen: scheiden op basis van verschil in kookpunt

Wanneer: als je vaste stof uit oplossing wilt

Werking: 

  • het oplosmiddel heeft een lager kookpunt en verdampt als eerste

  • de vaste stof blijft over als residu


Nodig: 

  • indampschaaltje

  • driepoot en gaasje

  • brander 

  

Deze slide heeft geen instructies

Destilleren: scheiden op basis van verschil in kookpunt

Wanneer: als je uit een oplossing een vloeistof wilt halen

Werking: 

  • de stof met het laagste kookpunt verdampt als eerste, 

  • de damp condenseert in de koeler

  • de gecondenseerde opgevangen vloeistof is het destillaat

  • de stof(fen) met het hoogste kookpunt hou je over als residu


Nodig: 

  • brander en statief,

  • thermometer

  • twee erlenmeyers

  • destillatie kolom met koeler

  

Deze slide heeft geen instructies

Filtreren: scheiden op basis van verschil in deeltjesgrootte 

Wanneer: als je een vaste stof uit een suspensie wilt halen

Werking: 

  • de stof met de grootste deeltjes blijven in het filter achter en vormen het residu 

  • de opgevangen vloeistof is helder en noem je het filtraat


Nodig: 

  • trechter

  • filtreerpapier

  • extra reageerbuis 

  

Deze slide heeft geen instructies

3.2 Samenstelling en Concetratie

Deze slide heeft geen instructies

concentratie berekenen

  • de concentratie is altijd een deel van de stof vergeleken met het geheel


  • of 

  • altijd in (m)g/L of afgeleide eenheden daarvan

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

massa percentage

Deze slide heeft geen instructies

percentage = altijd in procenten

  • percentage lijkt veel op de concentratie, alleen reken je om naar procenten

  •                                                               %

  • volumepercentage (bij vloeistof in vloeistof mengsel) en massapercentage (bij vaste stoffen)

  •  je antwoord kan nooit > 100% zijn      

Deze slide heeft geen instructies

Percentage berekenen

Het massa% of volume% bereken je door:



Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag

Huiswerk nakijken H2

Klaar: 3.1: 1,4,6,10, 3.2:2,5,9,10

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Welke mengsel is hetrogeen?

A

kraanwater

B

lucht

C

mayonaise

D

sigarettenrook

Deze slide heeft geen instructies

Welk van de volgende uitspraken over een mengsel is/zijn waar?

A

Een mengsel bestaat uit een soort molecuul

B

Een mengsel bestaat uit twee of meer soorten moleculen

C

Een mengsel heeft een kookpunt

D

Een mengsel heeft een kooktraject

Deze slide heeft geen instructies


Als je twee zuivere stoffen mengt dan krijg je een:

A

Mengsel

B

Zuivere stof

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Welke (drie) soorten mengsels ken je?

Deze slide heeft geen instructies

§3.1 t/m 3.3 

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

Deze slide heeft geen instructies

H3 Mengsels scheiden

Deze slide heeft geen instructies

Doelen

Aan het einde van de les kan ik:

  • uitleggen wanneer je kiest voor bezinken en afschenken of filtreren.

  • bij filtreren benoemen uit welke stoffen het residu en filtraat bestaan. 

  • benoemen op welke stofeigenschap filtreren is gebaseerd. 

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.3 Bezinken en filtreren

Deze slide heeft geen instructies

Scheiden van een mengsel

Een mengsel bestaat uit twee of meer verschillende stoffen. 

Bij het scheiden van een mengsel haal je deze stoffen uit elkaar. 


Een manier waarop je stoffen van elkaar kunt scheiden noem je scheidingsmethoden.

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.3 Bezinken en filtreren

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Bezinken en afschenken

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Bezinken en afschenken

  • Bezinken: naar beneden zakken van een vaste stof in een suspensie.

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Bezinken en afschenken

  • Bezinken: naar beneden zakken van een vaste stof in een suspensie.

  • Afschenken: afgieten van de vloeistof na bezinken.

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Bezinken en afschenken

  • Werkt het beste als de deeltjes in de suspensie groot zijn.

  • Bezinken: naar beneden zakken van een vaste stof in een suspensie.

  • Afschenken: afgieten van de vloeistof na bezinken.

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Filtreren

Deze slide heeft geen instructies

3.3 Bezinken en filtreren

Filtreren

Een snellere en nauwkeurigere manier om een suspensie te scheiden is filtreren. 

 

  • De vaste deeltjes van de suspensie blijven achter in het filter, dit noemen we het residu.

  • De vloeistof die door het filter heen gaat noemen we het filtraat (altijd helder).


  • De vaste deeltjes zijn groter dan de vloeistofdeeltjes (deeltjesgrootte).

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag:

  • 3.2:2,5,9,10

  • 3.3 alles

H3 Mengsels scheiden

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Welke soort mengsels kun je scheiden door middel van filtratie?

A

Oplossingen

B

Suspensies

C

Emulsies

D

adsorpties

Deze slide heeft geen instructies


Een mengsel heeft een:

A

smelttraject

B

smeltpunt

C


D


1a

wijn voorbeeld

zuiverestof


Wat is een stofeigenschap?

Deze slide heeft geen instructies

Ik heb een zak chips 100 g met daarop 10 g zout Wat is het massa percentage zout?

Deze slide heeft geen instructies

Overzichtje

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.3 Bezinken en filtreren

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

Aan het einde van de les kun je: 

1. Concentratie berekenen van een mengsel 

2. Het verschil tussen homogeen en heterogeen noemen

3. Verschillende soorten mengsels en scheidingsmethoden noemen

Deze slide heeft geen instructies

Vloeibare mengsels kunnen wij onderverdelen in twee categorieën:  

  1. Homogenen mengsels

  2. Hetrogene mengsels 

Soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies

Mengsels scheiden

Als je de zuivere stoffen uit mengsels wilt halen, moet je op zoek naar verschillen in stofeigenschappen tussen die gemengde stoffen. 








Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.1 Soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies

Mengsels scheiden= sorteren

  • Een mengsel bevat meerdere molecuulsoorten

  • heeft dus ook een smelt- en kooktraject (h1)

  • bij scheiden van mengsels maak je gebruik van stofeigenschappen om de deeltjes te sorteren

  • elke scheidingsmethode berust op een andere stofeigenschap

Deze slide heeft geen instructies

Samenvatting 

Deze slide heeft geen instructies

Filmpje scheidingsmethoden

In het filmpje worden verschillende scheidingsmethoden genoemd. Schrijf deze op.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welkom 3M!

Voor de start van de les wil ik je vragen om...

- ... volgens de plattegrond te gaan zitten

- ... je scheikunde boek op tafel te leggen. 


Deze slide heeft geen instructies

Vandaag


Start 15 min zelfstandig werken in stilte:

1) Lees 3.4 Indampen en destilleren (p. 160-162)

2) Maken 3.4 opdr. 1 t/m 12 (p. 162-168) in je werkboek.

Na die 15 min -> Instructie 3.4 en verder werken aan 3.4 met je buur.

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Doelen van deze les

3.4.1 Je kunt uitleggen waarom je kiest voor indampen of destilleren.

3.4.2 Je kunt bij indampen en destilleren benoemen uit welke stof het residu en het destillaat bestaan.

3.4.3 Je kunt de onderdelen van een destillatieopstelling benoemen.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Oplossing scheiden


Een oplossing kun je scheiden door in te dampen. 


Er zijn twee manieren om een oplossing te scheiden:

- Vaste stof in vloeistof: indampen

- Vloeistof in vloeistof: destilleren

Deze slide heeft geen instructies

Indampen en Destilleren

Indampen en destilleren berusten allebei op het verschil in kookpunt.


Bij indampen 'verdwijnt' de verdampte vloeistof in de lucht.

Bij destilleren vang je de verdampte stof op in de koeler en condenseert het, waardoor je het op kunt vangen als destillaat.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Filtreren en bezinken/afschenken werkt het best voor...

30

second

A

Suspensies

B

Emulsies

C

Oplossingen

D


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe noem je dat wat achterblijft in het indampschaaltje na het indampen?

A

neerslag

B

residu

C

filtraat

D

destilaat

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor werkt indampen

A

verschil in dichtheid

B

Verschil in korrel grootte

C

verschil in kookpunt

D

verschil in aanhechting

Deze slide heeft geen instructies

Indampen is gebaseerd op...

A

... een verschil in kookpunt.

B

... een verschil in oplosbaarheid.

C

... een verschil in kooktraject.

D

... een verschil in deeltjesgrootte.

Deze slide heeft geen instructies

Tijdens het destilleren is het destillaat de stof met het ...

A

laagste kookpunt

B

hoogste kookpunt

C

laagste smetpunt

D

hoogste smeltpunt

Deze slide heeft geen instructies

Destilleren is scheiden op basis van

A

kookpunt

B

oplosbaarheid

C

smeltpunt

D

dichtheid

Deze slide heeft geen instructies

Alcohol kun je uit wijn destilleren, omdat...

A

... alcohol geen kookpunt heeft.

B

... alcohol en water geen oplossing. vormen.

C

... alcohol een lager kookpunt heeft dan water.

D

... water een lager kookpunt heeft dan ethanol.

Deze slide heeft geen instructies

Wat voor mengsel kun je scheiden met destilleren?

A

Oplossing

B

Suspensie

C

Emulsie

D

Legering

Deze slide heeft geen instructies

Destilleren heeft veel overeenkomsten met indampen, maar er is ook een belangrijk verschil. Wat is het verschil tussen destilleren en indampen?

A

Bij destilleren vang je de vloeistof die verdampt is weer op.

B

Bij indampen vang je de vloeistof die verdampt is weer op.

C

Destilleren gebeurt bij een hogere temperatuur.

D

Bij indampen kookt de vloeistof bij een lagere temperatuur.

Deze slide heeft geen instructies

Waarop is de scheidingsmethode bezinken en afschenken gebaseerd

A

Deeltjesgrootte

B

Dichtheid

C

Kookpunt

D

Aanhechtingsvermogen

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het scheidingsprincipe van bezinken en afschenken?

A

Kookpunt

B

Oplosbaarheid

C

Deeltjesgrote

D

Dichtheid

Deze slide heeft geen instructies

Van welke stofeigenschap maakt bezinken en afschenken gebruik?

A

Kookpunt

B

Oplosbaarheid

C

Deeltjesgrote

D

Dichtheid

Deze slide heeft geen instructies

Reactie of scheiding?

A

reactie

B

scheiding

C

ontleding

D

indampen

Deze slide heeft geen instructies

Indampen van suikerwater is

A

ontleden.

B

scheiden.

C

geen van beide.

D


Deze slide heeft geen instructies

Extraheren

  • Scheiden van mengsels van vaste stoffen

  • Scheiden op basis van oplosbaarheid: sommige stoffen lossen op, andere stoffen niet

  • Voorbeeld: koffie/thee zetten (kleur-, 

smaak-, geurstoffen lossen op, drap niet)

Deze slide heeft geen instructies

Adsorberen

  • Scheiden van kleine opgeloste stoffen uit oplosmiddel

  • Scheiden op basis van hechting

  • Voorbeeld: kleurstof uit wijn

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

Wat: 3.4 1 t/m 12 

3.5  1t/m 11

Blz 160-170

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Van welke scheidingsmethode(n) maken we gebruik bij het zetten van koffie?

A

Bezinken

B

Filtreren

C

Extraheren

D

Extraheren & filtreren

Deze slide heeft geen instructies

Thee zetten: Welke scheidingsmethoden zijn dit?

A

Indampen-filtreren

B

Droogkoken-extraheren

C

Extraheren-indampen

D

Extraheren-filtreren

Deze slide heeft geen instructies

Welke scheidingsmethode zie je onderander op het plaatje ?

A

bezinken en afschenken

B

filtreren

C

destilleren

D

indampen

Deze slide heeft geen instructies

Kun je een suspensie scheiden door bezinken en afschenken?

A

ja

B

nee

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Afsluiten

Vandaag hebben we geleerd over indampen, destilleren

de stofeigenschappen die erbij horen, ook extraheren en adsorberen

Huiswerk 3.4 1 t/m 12

3.5  1 t/m 11

Deze slide heeft geen instructies

Filtreren 

  • Scheiden van vaste stof uit vloeistof (suspensie)

  • Scheiden op basis van deeltjesgrootte

  • Voorbeeld: zand uit slootwater 

Deze slide heeft geen instructies

Bezinken en afschenken

  • Scheiden van vaste stof uit vloeistof (suspensie)

  • Scheiden op basis van dichtheid

  • Voorbeeld: theeblaadjes uit thee

  • Nadeel: het duurt vrij lang. Soms is 

filtreren of centrifugeren sneller. 

Deze slide heeft geen instructies

Centrifugeren

  • Scheiden van vaste stof uit vloeistof (suspensie) of emulsies

  • Scheiden op basis van dichtheid

  • Voorbeeld: bloedmonsters 

Deze slide heeft geen instructies

Indampen

  • Scheiden van opgeloste stof uit oplosmiddel

  • Scheiden op basis van kookpunt: 1 stof verdampt veel eerder.

  • Voorbeeld: zout uit zeewater

Deze slide heeft geen instructies

Destilleren

  • Scheiden van homogene vloeistofmengsels

  • Scheiden op basis van kookpunt: 1 stof verdampt veel eerder.

  • Voorbeeld: alcohol en water uit wijn

Deze slide heeft geen instructies

Is dit een scheiding?

3.3-3.5 Scheidingsmethoden

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

scheidingsmethoden o.b.v.

oplosbaarheid

deeltjesgrootte

kookpunt

aanhechtingsvermogen


onvolledige scheiding

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Scheidingsmethoden

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe de blaadjes verwijderen?

Deze slide heeft geen instructies

Doelen

Aan het einde van de les kan ik:

  • homogene en heterogene mengsels herkennen.

  • voorbeelden noemen bij de verschillende groepen mengsels.

  • het scheiden van mengsels beschrijven met behulp van het deeltjesmodel. 

  • uitleggen dat je gebruikmaakt van verschillen in stofeigenschappen bij het scheiden van mengsels. 

Hoofdstuk 3 Mengsels scheiden

§3.1 Soorten mengsels

Deze slide heeft geen instructies