2.3 Machtige steden en staten
KA:
- Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
- Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
2.3 Machtige steden en staten
KA:
- Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
- Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Deze slide heeft geen instructies
Na deze les kun je:
Benoemen wat de gevolgen van de irrigatielandbouw waren voor de samenlevingen in Egypte en Mesopotamië.
De kenmerken van de landbouw-stedelijke samenleving in Mesopotamië noemen.
Uitleggen waarom in Mesopotamië en Egypte de eerste schriftsoorten ontstonden.
Beschrijven hoe in Egypte een staat ontstond en welke taken de farao daarin had.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Irrigatielandbouw
Ca. 5000 - 3000 v.Chr.:
- Europa: Ontstaan van de eerste boerendorpen.
- Midden-Oosten: Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
Hoe kan dit?
Voedsel verbouwen werd moeilijker door het warme en droge klimaat in het Midden-Oosten.
Boeren trekken daarom naar de oevers van grote rivieren (Eufraat, Tigris en Nijl).
Ontstaan van irrigatielandbouw (vorm van landbouw waarbij boeren water op een kunstmatige manier naar hun akkers brengen).
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Verschil in landbouwtechnieken
Eufraat en Tigris
Nijl
In het voorjaar werd geoogst.
Trad elke zomer buiten haar oevers.
Laat vruchtbaar slib achter.
Trad elk voorjaar buiten haar oevers.
Akkers stonden in het voorjaar nog vol met graan.
Overtollig water moet tegengehouden worden.
Deze slide heeft geen instructies
"Dankzij de succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolkingsomvang."
Deze slide heeft geen instructies
Dorpen worden steden
Gevolgen van de irrigatielandbouw voor het leven langs de Nijl, Eufraat en Tigris:
Boeren werkten samen
Bevolkinsgroei
Ontstaan van specialisaties (denk aan smid, pottenbakker en wever)
Ontstaan van een landbouw-stedelijke samenleving
Er kwam een belastingstelsel
Deze slide heeft geen instructies
Ziggurat
Een ziggurat was een enorme, trapsgewijs opgebouwde tempeltoren. Hij bestond uit verschillende verhogingen met bovenaan een heiligdom.
De ziggurat was verbonden met de tempel en de godheid van de stad.
Een bekend voorbeeld is de Ziggurat van Ur, die veel later werd gebouwd dan 3500 v.Chr. en gewijd was aan de maangod Nanna.
Waarom bouwden ze zo'n enorme toren?
De ziggurat maakte de tempel letterlijk hoog boven de stad zichtbaar. De hoogte had ook een religieuze betekenis: de godheid werd verbonden met de hemel.
Belangrijk is wel dat de ziggurat niet hetzelfde was als een kerk waar iedereen binnenkwam. Het heilige gedeelte bovenaan was vooral bedoeld voor de godheid en de religieuze elite. De gewone bevolking nam vooral deel aan rituelen en feesten die rondom het tempelcomplex plaatsvonden.
Spijkerschrift
Gebruikt voor:
- handelsafspraken
- Opstellen van wetten
- Registreren van handelsafspraken
Taak van schrijven alleen weggelegd voor de elite!
Rond 3200 v.Chr. ontstond ook het schrift in Egypte.
Deze slide heeft geen instructies
Het spijkerschrift is hoofdzakelijk een syllabisch schrift: elk teken staat voor een of in de meeste gevallen voor meerdere lettergrepen. Deels is het ook een logografisch schrift: naast hun syllabische waarde hebben bepaalde tekens nog een of meer woordwaarden. Eén spijker kan zo staan voor de lettergrepen "ba" en "pa", maar daarnaast ook het woord "geven" aanduiden. Bij het lezen van een kleitablet moet de lezer dus op elke plaats in de zin uitmaken welke waarde van het geschreven teken daar van toepassing is.
Staat: Land met duidelijk afgebakende grenzen, met een goed functionerende overheid die verantwoordelijk is voor het bestuur, de rechtspraak, het leger en de openbare orde.
Ontstaan door vrijwillige samenwerking van stadstaten, maar ook door dwang!
Begint in Irak en Egypte vrijwel gelijktijdig.
Voorbeelden: Babylon, Assyrische rijk en Egypte.
Deze slide heeft geen instructies
Voor deze les
Mindmap paragraaf 2.1 en 2.2
Deze slide heeft geen instructies