Les 2
Markt en
doelgroep
E&O keuzevak Marketing
vmbo 4 Basis/Kader
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 1
Les 2
Markt en
doelgroep
E&O keuzevak Marketing
vmbo 4 Basis/Kader
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 1
De route van vandaag
Alle begrippen uit theoriekaart 2, zonder dubbelingen
1. Markt
Wie biedt iets aan?
Wie wil het kopen?
2. Deelmarkt
Welk stukje van de markt kies je?
3. Concurrenten
Met wie strijd je om dezelfde klant?
4. Doelgroep
Wie wil je bereiken?
Welke kenmerken hebben zij?
5. Breed of smal
Hoe precies maak je je doelgroep?
Kernvraag: voor wie maak jij je marketing?
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 2
1. Markt = vraag + aanbod
Voorbeeld: de sneakermarkt
Aanbod
Alle bedrijven die sneakers verkopen:
webshops, sportzaken, sneakerwinkels.
Vraag
Alle mensen of bedrijven die sneakers willen kopen.
Let op: markt betekent hier niet de kraampjes op het plein.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 3
2. Waarom kies je een deelmarkt?
Leerlingvraag:
“Is het niet slimmer om gewoon van alles te verkopen?”
Simpel antwoord
Meer producten lijkt handig, maar dan moet je ook méér weten, méér inkopen en méér soorten klanten helpen.
Deelmarkt
Een kleiner stuk van de markt met klanten die ongeveer dezelfde wensen en behoeften hebben.
Voorbeeld: een winkel die alleen gaming-pc’s verkoopt, kan daarin echt specialist zijn.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 4
Drie manieren om een deelmarkt te kiezen
A. Doelgroep
Je kiest vooral voor een soort klant.
Voorbeeld: jongeren.
B. Product
Je kiest één soort product.
Dit heet specialisatie.
C. Geografisch gebied
Je richt je op een wijk, plaats, provincie of land.
Mini-check
Een bezorgrestaurant bezorgt alleen in Tilburg. Welke deelmarkt is dit?
Antwoord: geografisch gebied als deelmarkt
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 5
A. Doelgroep als deelmarkt
Voorbeeld: kleding/sneakers voor jongeren
Als je jongeren kiest…
Dan moet je dat merken aan:
• winkelinrichting
• muziek
• assortiment
• personeel
• reclame
Klasvraag
Past rustige klassieke muziek en een saaie beige winkel goed bij jongeren?
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 6
B. Product als deelmarkt = specialisatie
Je kiest niet alles, maar één type product
Voorbeeld
Een sportwinkel verkoopt niet alle sportspullen, maar alleen atletiekspullen.
Specialisatie Je weet veel van dat ene product. Daardoor kun je klanten beter helpen.
Vergelijk:
winkel met “van alles” vs. winkel die alles weet over gaming-pc’s
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 7
C. Geografisch gebied als deelmarkt
Je kiest waar je klanten vandaan komen
Voorbeeld snackbar bij school De snackbar hoeft geen reclame in heel Nederland te maken. De kansrijkste klanten zitten in de buurt.
Gebieden wijk
plaats
provincie
land
Reclame Lokaal bedrijf? Dan past lokale reclame beter: school, buurt, folders, socials in de stad.
Klasvraag: waar zou jij reclame maken voor deze snackbar?
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 8
3. Concurrenten en marktpositie
Klanten kunnen kiezen waar ze kopen
Assortiment
Alle producten die een winkel verkoopt.
Branche
Winkels met ongeveer hetzelfde soort assortiment horen vaak bij dezelfde branche.
Concurrent
Een aanbieder die ongeveer hetzelfde verkoopt en strijdt om dezelfde klanten.
Marktpositie
De plaats die jouw winkel inneemt tegenover concurrenten. Bijvoorbeeld: goedkoopste, hipste, meeste service.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 9
4. Doelgroep: wie wil je bereiken?
Nu leggen we het begrip doelgroep pas echt uit
Doelgroep
De mensen of bedrijven aan wie een ondernemer zijn producten wil verkopen.
Particuliere klant
Koopt het product voor zichzelf.
Is vaak de eindgebruiker.
Zakelijke klant
Een bedrijf koopt het product voor gebruik in het bedrijf.
Voorbeeld particulier: leerling koopt sneakers en draagt ze zelf.
Voorbeeld zakelijk: sportschool koopt 20 bidons voor leden.
Waarom belangrijk? Dan sluit je beter aan op wensen en behoeften.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 10
Doelgroepkenmerken
Met kenmerken maak je een doelgroep concreet
Particuliere klanten
leeftijd
geslacht
woonplaats
opleidingsniveau
beroep
hobby’s
Zakelijke klanten
branche
aantal werknemers
vestigingsplaats
soort bedrijf
jaaromzet
Jaaromzet = verkoopopbrengst van producten in één jaar.
Omzet is niet hetzelfde als winst.
Mini-opdracht: beschrijf de doelgroep van een energy drink met minimaal 4 kenmerken.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 11
5. Brede en smalle doelgroep
Maak “iedereen” steeds scherper
Brede doelgroep
Een grote groep met verschillende kenmerken.
Voorbeeld: iedereen die gamet.
Smallere doelgroep
Jongeren van 14–18 jaar die gamen.
Smalle doelgroep
Jongeren van 14–18 jaar uit Tilburg die vooral Fortnite spelen.
Waarom smaller? Marketing past beter bij specifieke wensen van klanten.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 12
Aan de slag: één bedrijf, scherpe doelgroep
Korte verwerking na de uitleg
Kies één bedrijf
Sneakerwinkel
Snackbar bij school
Gaming-webshop
Kledingwinkel
Beantwoord samen
1. Op welke markt zit dit bedrijf?
2. Welke deelmarkt kiest het?
3. Wie is de doelgroep?
4. Noem 4 doelgroepkenmerken.
5. Wie zijn concurrenten?
6. Wat is de marktpositie?
Extra voor Kader
Maak de doelgroep één stap smaller en leg uit waarom dat slimmer kan zijn voor marketing.
Voorbeeldantwoord:
“Jongeren van 14–18 jaar uit Tilburg die na school betaalbare snacks willen kopen.”
Exit-ticket: maak de doelgroep “mensen die sporten” smaller.
E&O Marketing • Theoriekaart 2 • 13