Handicaps en beperkingen begrijpen
Handicaps en beperkingen begrijpen
Wat weet jij al over verschillende soorten handicaps en beperkingen?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je verschillende soorten handicaps, hun kenmerken, oorzaken en gevolgen beschrijven én weet je hoe je passende ondersteuning biedt.
Wat is een handicap?
Een handicap is een blijvende beperking op lichamelijk, verstandelijk, zintuiglijk of organisch vlak, die invloed heeft op het dagelijks functioneren.
Meervoudige handicap uitgelegd
Een meervoudige handicap heeft iemand minimaal twee ernstige, langdurige beperkingen (bijvoorbeeld zowel visueel als auditief).
Een ander woord is co-morbiditeit.
Voorbeelden van meervoudige handicaps
Visueel + auditief
Motorisch + verstandelijk
Orgaanhandicap gecombineerd met visuele, auditieve, motorische en/of verstandelijke beperking.
Diabetes: een organische handicap
Diabetes is een stofwisselingsziekte van de alvleesklier, waardoor de bloedsuikerspiegel ontregeld raakt. Dit kan leiden tot ernstige complicaties.
Twee vormen van diabetes
Meestal op latere leeftijd. De alvleesklier maakt te weinig insuline óf insuline werkt niet goed. Behandeling: medicatie en/of dieet.
Diabetes type 2
Het lichaam maakt geen insuline meer aan. Vaak vanaf jonge leeftijd. Behandeling: insuline spuiten.
Diabetes type 1
Complicaties bij diabetes
Mogelijke gevolgen zijn: nierziekten, oogproblemen, zenuwschade en hart- en vaatziekten.
Hypo en hyper bij diabetes
Een hypo (te weinig glucose in het bloed) herken je aan zweten, beven, hoofdpijn.
Bij een hyper (te veel glucose) zijn veel plassen, dorst en vermoeidheid kenmerkend.
Wat doe je bij een hypo of hyper?
Bij een hypo: geef snelle suikers (bijv. druivensuiker, limonade).
Bij een hyper: extra insuline of bloedsuikerverlagende middelen innemen.
Wat zijn neurologische handicaps?
Dit zijn beperkingen ontstaan door aandoeningen aan de hersenen, het ruggenmerg en het zenuwstelsel.
Epilepsie is hiervan een veelvoorkomend voorbeeld.
Epilepsie: aanvallen herkennen
Epilepsie wordt gekenmerkt door aanvallen veroorzaakt door een tijdelijke kortsluiting in de hersenen. Verschijnselen verschillen per type aanval.
Verschil tussen partiële en gegeneraliseerde aanvallen
Beide hersenhelften betroffen.
Bekendste: tonisch-clonische aanval (vallen, schokken, bewustzijnsverlies).
Gegeneraliseerde aanval
Beperkt tot deel van de hersenen.
Symptomen: spiertrekkingen of vreemde gewaarwordingen.
Persoon blijft bij bewustzijn.
Partiële aanval
Wat doe je bij epileptische aanvallen?
Blijf rustig bij het slachtoffer, zorg voor veiligheid en grijp alleen in als de aanval langer dan 5 minuten duurt.
Voorbeelden van organische handicaps
Voorbeelden zijn astma, chronische bronchitis, coeliakie en allergieën.
Elk vraagt om specifieke zorg en aandacht.
Coeliakie en allergieën
Glutenallergie.
Symptomen:
diarree, uitputting, groeistoornissen. Vermijden van gluten noodzakelijk.
Coeliakie
Allergieën
Heftige reacties op bepaalde stoffen.
Denk aan huiduitslag, ademnood. Altijd alert zijn op signalen!
Verstandelijke handicap
Wanneer er sprake is van een stoornis in de intellectuele ontwikkeling.
Dit merk je aan gedrag, taal- en motoriekachterstand.
Indeling verstandelijke handicaps
Er zijn vier categorieën: zeer ernstig, ernstig, matig en licht verstandelijk gehandicapt.
Elk met bijpassend IQ-bereik en ondersteuningsbehoefte.
Oorzaken van verstandelijke handicaps
O.a. infecties, alcohol (FAS), genetische afwijkingen (bijv. syndroom van Down).
Voor de geboorte
Tijdens/na de geboorte
O.a. zuurstoftekort, hersenletsel, ongevallen of hersenvliesontsteking.
Het syndroom van Down
Aangeboren afwijking door een extra chromosoom 21. Kenmerkt zich door typische uiterlijke kenmerken en een verstandelijke beperking (IQ 50-70).
Ondersteuning in het onderwijs en opvang
Juiste begeleiding en aanpassing zijn essentieel voor deelname aan onderwijs en de samenleving.
Bewustzijn en inclusie staan centraal.
Reflectie: wat neem jij mee uit deze les?
Bedenk: wat kun jij in de praktijk doen om mensen met een handicap goed te ondersteunen, rekening houdend met hun specifieke behoeften?
Bedenk dit voor alle vormen van handicaps die we net hebben behandeld (in 3tallen).
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.